MFRS or MPERS: Which Framework Does Your Company Use?

Kebanyakan panduan Malaysia menjawab soalan ini dengan frasa “entiti berkepentingan awam”. Frasa itu tidak memainkan sebarang peranan. Ia bukan ujian yang digunakan oleh MASB, ia tidak terdapat dalam definisi yang memutuskan soalan ini, dan bergantung kepadanya menghasilkan jawapan yang salah dalam satu kes yang paling kerap timbul dalam amalan — anak syarikat Malaysia bagi kumpulan yang tersenarai di luar negara.

Ujian sebenar adalah ringkas, dan ia merupakan ujian pengemukaan.

Apa sebenarnya yang dinyatakan oleh definisi MASB

Entiti persendirian ialah syarikat sendirian yang diperbadankan di bawah Akta Syarikat 2016 (Companies Act 2016) yang:

1. sendirinya tidak dikehendaki menyediakan atau mengemukakan apa-apa penyata kewangan di bawah mana-mana undang-undang yang ditadbir oleh Suruhanjaya Sekuriti Malaysia atau Bank Negara Malaysia; dan
2. bukan anak syarikat kepada entiti sedemikian; dan
3. bukan syarikat bersekutu kepada entiti sedemikian; dan
4. tidak dikawal bersama oleh entiti sedemikian.

Keempat-empat syarat ini mesti dipenuhi. Jika mana-mana satu gagal dipenuhi, syarikat itu bukan entiti persendirian.

Perhatikan apa yang langsung tidak disebut oleh definisi ini: hasil, jumlah aset, bilangan pekerja, sama ada syarikat itu “signifikan”, sama ada orang awam mempunyai kepentingan terhadapnya. Itu semua adalah kriteria bagi pengecualian audit, dan ia tergolong dalam instrumen yang sama sekali berlainan.

Mengapa “entiti berkepentingan awam” adalah rangka yang salah

Konsep entiti berkepentingan awam wujud dalam peraturan Malaysia — juruaudit menggunakannya, dan Suruhanjaya Sekuriti juga menggunakannya — tetapi ia bukan suis yang memutuskan MFRS atau MPERS. Menggantikannya bagi definisi sebenar menyebabkan dua kesilapan yang konkrit.

Kesilapan pertama: syarikat induk yang tersenarai di luar negara. Sebuah Sdn Bhd yang syarikat pemegangnya tersenarai di Singapura, Hong Kong atau London lazimnya diberitahu bahawa ia mesti beralih kepada MFRS kerana kumpulannya adalah “berkepentingan awam”. Pendirian MASB adalah sebaliknya: syarikat sendirian yang merupakan anak syarikat kepada syarikat induk yang tersenarai di luar Malaysia masih merupakan entiti persendirian. Definisi ini dikaitkan dengan pengawal selia Malaysia. Kumpulan itu mungkin mahukan pelaporan MFRS untuk tujuan penyatuan, dan anak syarikat itu boleh menggunakannya secara sukarela — tetapi ia tidak dikehendaki berbuat demikian.

Kesilapan kedua: syarat syarikat bersekutu dan usaha sama tercicir. Rangka entiti berkepentingan awam berfikir dari segi syarikat induk dan anak syarikat. Definisi MASB turut mendiskualifikasikan entiti yang merupakan syarikat bersekutu kepada, atau dikawal bersama oleh, entiti pelapor Suruhanjaya Sekuriti atau Bank Negara. Sebuah syarikat yang mempunyai pemegang saham 30% yang kebetulan merupakan syarikat insurans berlesen turut terangkum dalam definisi ini walaupun tiada siapa akan menggambarkannya sebagai anak syarikat kepada mana-mana entiti.

Menyusuri keputusan tersebut

Langkah	Soalan	Jika ya
1	Adakah syarikat itu syarikat sendirian yang diperbadankan di bawah Akta Syarikat 2016?	Teruskan. Jika tidak — syarikat awam, syarikat asing, badan yang diperbadankan di bawah perundangan lain — MPERS tidak terpakai.
2	Adakah syarikat itu sendiri dikehendaki menyediakan atau mengemukakan penyata kewangan di bawah undang-undang yang ditadbir oleh SC atau BNM?	MFRS. Ini merangkumi penerbit tersenarai, bank berlesen, syarikat insurans, pengendali takaful dan pemegang lesen pasaran modal.
3	Adakah ia anak syarikat kepada entiti dalam langkah 2?	MFRS. Perhatikan bahawa langkah 2 bermaksud entiti pelapor SC atau BNM Malaysia.
4	Adakah ia syarikat bersekutu kepada, atau dikawal bersama oleh, entiti dalam langkah 2?	MFRS.
5	Tiada satu pun di atas?	Ia adalah entiti persendirian. Ia boleh menggunakan sama ada MPERS atau MFRS secara penuh.

Langkah 5 adalah suatu pilihan, bukan lalai. MPERS adalah suatu hak yang boleh diambil atau ditolak oleh entiti persendirian. Menolaknya dan menggunakan MFRS adalah dibenarkan sepenuhnya; apa yang tidak dibenarkan ialah memilih-milih antara kedua-duanya.

Status dinilai tempoh demi tempoh

Sesebuah entiti adalah entiti persendirian hanya bagi tempoh-tempoh yang sepanjangnya ia memenuhi definisi tersebut. Ini mempunyai kesan praktikal. Jika sebuah syarikat diambil alih oleh kumpulan tersenarai Bursa pada bulan kelapan tahun kewangannya, ia tidak memenuhi definisi tersebut sepanjang tempoh itu, maka ia bukan entiti persendirian bagi tempoh itu — ia beralih kepada MFRS bagi keseluruhan tempoh itu, bukan bermula dari tarikh pengambilalihan sahaja.

Logik yang sama turut berjalan secara songsang. Entiti yang tidak lagi menjadi anak syarikat kepada syarikat induk yang dikawal selia dan sekali lagi memenuhi keempat-empat syarat tersebut boleh kembali kepada MPERS bagi tempoh-tempoh yang sepanjangnya ia layak.

Apa yang tidak ditentukan oleh pilihan ini

Tiga kewajipan berasingan sering digabungkan dengan keputusan ini, sedangkan ia tidak sepatutnya:

• Pengecualian audit. Dikawal selia oleh SSM Practice Directive 10/2024, dengan ambang hasil, aset dan pekerja berperingkatnya sendiri serta kategori pengecualiannya sendiri. Syarikat yang menggunakan MPERS mungkin masih memerlukan audit berkanun; syarikat yang menggunakan MFRS pada dasarnya mungkin dikecualikan.
• Format pengemukaan. Penyata kewangan dikemukakan kepada SSM melalui MBRS tanpa mengira rangka kerja. Taksonomi penandaan tidak bercabang mengikut MFRS berbanding MPERS.
• Cukai. Pengiraan cukai bermula daripada keuntungan perakaunan, jadi rangka kerja tersebut memberi kesan kepada angka permulaan — tetapi tiada satu peruntukan pun dalam Akta Cukai Pendapatan 1967 (Income Tax Act 1967) yang dihidupkan atau dimatikan oleh pilihan ini.

Apabila Akta Syarikat dan piawaian tersebut kelihatan bercanggah berkenaan kandungan penyata kewangan, s.244(7) Akta Syarikat 2016 menyelesaikannya memihak kepada piawaian perakaunan yang diluluskan.

Kesilapan lazim

• Menggunakan ujian entiti berkepentingan awam yang tidak digunakan oleh MASB, dan mencapai jawapan yang salah berkenaan kumpulan yang tersenarai di luar negara.
• Memberitahu anak syarikat Malaysia bagi syarikat induk yang tersenarai di luar negara bahawa MFRS adalah mandatori. Ia tidak — definisi tersebut dikaitkan dengan SC dan BNM.
• Hanya menyemak syarat anak syarikat dan mengabaikan syarat syarikat bersekutu serta entiti kawalan bersama, yang merangkumi syarikat yang dipegang secara minoriti.
• Menganggap MPERS sebagai wajib bagi syarikat kecil. Ia adalah suatu pilihan bagi entiti persendirian, bukan suatu kewajipan.
• Membaca keputusan rangka kerja daripada ambang pengecualian audit, atau sebaliknya. Kedua-dua ujian ini tidak berkongsi sebarang kriteria.
• Menilai status sekali sahaja semasa perbadanan dan tidak meninjaunya semula, sedangkan definisi tersebut secara nyata khusus mengikut tempoh.

Langkah seterusnya

Jika ujian di atas meletakkan anda di luar definisi entiti persendirian, peralihan itu sendiri merupakan satu latihan pengguna pakai kali pertama dengan tarikh peralihannya sendiri dan angka perbandingan yang dinyatakan semula — itu dibincangkan dalam panduan beralih daripada MPERS kepada MFRS, termasuk sama ada sesebuah syarikat boleh beralih semula. Jika anda telah menetapkan rangka kerja dan kini perlu mengetahui piawaian individu yang terpakai dan bermula bila, indeks piawaian perakaunan menyenaraikan kedudukan MFRS dan MPERS semasa, termasuk MPERS (2025) dan MFRS 18, kedua-duanya berkuat kuasa bagi tempoh yang bermula pada atau selepas 1 Januari 2027.