KWSP dan PERKESO: Dua Potongan Gaji, Dua Tujuan Yang Sama Sekali Berbeza

Buka mana-mana slip gaji pekerja Malaysia dan ada dua potongan berkanun yang hampir tidak pernah dijelaskan: KWSP dan PERKESO. Kebanyakan pekerja menganggapnya perkara yang sama — “duit dipotong kerajaan untuk simpanan”.

Ia bukan. Satu daripadanya memang simpanan peribadi anda. Satu lagi bukan simpanan langsung — ia insurans, dan wang itu tidak “milik” anda dalam pengertian yang sama.

KWSP: akaun yang tetap jadi milik anda

KWSP (Kumpulan Wang Simpanan Pekerja), dikenali juga sebagai EPF, ialah skim simpanan persaraan berkanun di bawah Akta Kumpulan Wang Simpanan Pekerja 1991. Tujuannya mudah: memastikan pekerja mempunyai simpanan wang tunai apabila bersara.

Mekanismenya begini — setiap bulan, majikan memotong bahagian caruman pekerja daripada gaji dan menambah bahagian carumannya sendiri, lalu kedua-duanya dimasukkan ke dalam satu akaun KWSP yang didaftarkan atas nama pekerja itu sendiri. Wang itu bukan tabung bersama — ia terus tercatat sebagai baki peribadi ahli, boleh disemak bila-bila masa menerusi i-Akaun, dan berkembang dengan dividen tahunan yang diisytiharkan KWSP.

Kadar carumannya, bagi warganegara Malaysia berumur bawah 60 tahun, dibaca daripada jadual berjalur gaji (Third Schedule) — bukan pendaraban peratusan mudah — bagi gaji bulanan di bawah RM20,000. Secara ringkas: pekerja mencarum 11 peratus, manakala majikan mencarum 13 peratus bagi gaji sehingga RM5,000 dan 12 peratus bagi gaji melebihi itu. Kadar berbeza terpakai kepada pekerja berumur 60 tahun ke atas dan kepada bukan warganegara — ini bahagian yang paling kerap tersalah kira, jadi jangan anggap satu peratusan terpakai kepada semua orang.

Ahli boleh mengeluarkan simpanan ini mengikut syarat tertentu — paling lazim, sebahagian pada umur 50 dan baki penuh pada umur 55 atau 60, bergantung skim semasa — tetapi prinsip terasnya kekal: wang itu tetap milik ahli, walau apa jua berlaku kepada pekerjaannya.

PERKESO (SOCSO): insurans, bukan akaun simpanan

PERKESO (Pertubuhan Keselamatan Sosial), atau SOCSO, beroperasi atas prinsip yang sama sekali berbeza. Ia insurans sosial di bawah Akta Keselamatan Sosial Pekerja 1969 (Akta 4), dan tujuannya bukan simpanan untuk hari tua — ia perlindungan kewangan apabila pekerja mengalami kemalangan pekerjaan atau keilatan (hilang upaya kekal).

Caruman PERKESO tidak masuk ke akaun peribadi mana-mana pekerja. Ia dikumpulkan dalam tabung bersama, dan hanya dibayar keluar sebagai pampasan — rawatan, elaun hilang upaya, pencen kepada waris — apabila sesuatu tuntutan yang layak berlaku. Seorang pekerja yang mencarum bertahun-tahun tanpa sebarang kemalangan tidak “mengeluarkan balik” wang itu; begitulah cara insurans berfungsi.

Menurut jadual caruman rasmi PERKESO, struktur kadarnya bergantung kepada dua kategori mengikut umur:

	Kategori Pertama (bawah 60 tahun)	Kategori Kedua (60 tahun ke atas)
Skim yang dibiayai	Bencana Pekerjaan + Keilatan	Bencana Pekerjaan sahaja
Bahagian majikan	1.75 peratus gaji bulanan	1.25 peratus gaji bulanan
Bahagian pekerja	0.5 peratus gaji bulanan	Tiada

Skim Keilatan terhenti pada umur 60 kerana ia dianggap perlindungan pra-persaraan — bersamanya, bahagian caruman pekerja turut terhenti. Selepas 60, hanya majikan yang mencarum, dan itu pun sekadar untuk perlindungan kemalangan pekerjaan.

Caruman ini dihadkan pada siling gaji diinsuranskan RM6,000 sebulan, dinaikkan daripada RM5,000 berkuat kuasa 1 Oktober 2024. Pekerja yang bergaji melebihi RM6,000 tetap dicarumkan seolah-olah gajinya RM6,000.

PERKESO turut mengendalikan EIS (Sistem Insurans Pekerjaan), skim berasingan di bawah Akta lain yang membantu pekerja yang kehilangan pekerjaan — tetapi ia bukan sebahagian daripada SOCSO, walaupun dikutip bersama pada portal caruman yang sama.

Perbezaan yang perlu diingat

	KWSP	PERKESO (SOCSO)
Tujuan	Simpanan persaraan	Insurans kemalangan pekerjaan & keilatan
Milik siapa wang itu	Ahli, secara peribadi	Tabung bersama, bukan akaun individu
Bila wang “keluar”	Ahli mengeluarkan mengikut umur/syarat	Hanya bila tuntutan yang layak berlaku
Kadar (contoh warganegara bawah 60)	Pekerja 11%, majikan 13%/12%	Pekerja 0.5%, majikan 1.75%
Statut	Akta KWSP 1991	Akta Keselamatan Sosial Pekerja 1969

Kesilapan biasa

• Menyangka caruman PERKESO ialah simpanan yang boleh dikeluarkan. Tidak — ia insurans. Jika tiada tuntutan yang layak, wang itu tidak “kembali” kepada pekerja dalam bentuk simpanan.
• Menyangka satu kadar KWSP terpakai kepada semua orang. Kadar berbeza mengikut umur dan kewarganegaraan pekerja; 11%/13%/12% hanyalah kadar lazim bagi warganegara bawah 60 tahun.
• Mengelirukan SOCSO dengan EIS. Kedua-duanya dikendalikan PERKESO dan dipotong bersama, tetapi di bawah Akta berasingan dengan tujuan berbeza.
• Tidak menyemak baki KWSP secara berkala. Oleh sebab wang itu memang milik ahli, menyemak i-Akaun ialah cara paling mudah mengesahkan majikan benar-benar menghantar caruman yang dipotong daripada gaji.

Apa yang seterusnya

Jika anda seorang majikan atau pentadbir gaji yang perlu mengira kadar sebenar mengikut jalur gaji, baca panduan EPF untuk majikan dan panduan SOCSO dan EIS untuk majikan, yang menghuraikan setiap Bahagian (Part) jadual dan kategori secara terperinci.

Potongan berkanun ketiga yang muncul pada slip gaji yang sama — cukai pendapatan bulanan — dihuraikan di PCB/MTD (Potongan Cukai Bulanan).