Kementerian Kewangan Malaysia (Ministry of Finance / Treasury)

Setiap ringgit yang dibelanjakan oleh Kerajaan Persekutuan — daripada gaji jururawat di hospital daerah hingga bayaran faedah kepada pemegang bon di London — melalui satu pintu perakaunan yang sama: Perbendaharaan Malaysia. Kementerian Kewangan ialah kementerian yang memegang pintu itu, dan sejak awal 2024, ia memegangnya di bawah satu set had berangka yang termaktub dalam undang-undang.

Halaman ini menerangkan apa yang sebenarnya dilakukan kementerian tersebut: bagaimana Belanjawan disediakan dan diluluskan, siapa yang mengetuai Perbendaharaan, berapa besar hutang negara dan apa hadnya, serta jabatan dan agensi mana yang berada di bawahnya.

Apa sebenarnya yang dilakukan Kementerian Kewangan?

Kementerian Kewangan bertanggungjawab ke atas kedua-dua belah imbangan kira-kira negara: hasil yang masuk dan perbelanjaan yang keluar. Ia menggubal dasar fiskal, menyediakan Belanjawan Persekutuan, menguruskan perolehan dan pembayaran balik pinjaman kerajaan, mengawal perakaunan dan perbendaharaan kerajaan, serta menyelia pengurusan kewangan kementerian, jabatan dan badan berkanun yang lain.

Ia juga kementerian peneraju bagi sistem kewangan negara. Melalui agensi di bawahnya, Kementerian Kewangan menyelia pihak berkuasa cukai langsung dan tidak langsung, pasaran modal, insurans deposit, dan pembiayaan sektor awam. Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal 2023 (Akta 850) — undang-undang yang kini mengikat pengurusan fiskal kementerian — merangkumkan mandat ini dalam empat prinsip pengurusan fiskal bertanggungjawab: memastikan kestabilan makroekonomi, mencapai imbangan fiskal yang mampan, mengekalkan tahap hutang yang berhemat, dan menguruskan risiko fiskal dengan berkesan.

Sepintas lalu

Nama	Kementerian Kewangan Malaysia / Ministry of Finance (MOF)
Jentera teras	Perbendaharaan Malaysia (Treasury)
Menteri Kewangan	Dato’ Seri Anwar Ibrahim (Perdana Menteri)
Menteri Kewangan II	Datuk Seri Amir Hamzah Azizan
Ketua Setiausaha Perbendaharaan	Datuk Johan Mahmood Merican
Undang-undang fiskal utama	Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal 2023 (Akta 850), berkuat kuasa 1 Januari 2024
Belanjawan terkini	Belanjawan 2026, dibentang 10 Oktober 2025, jumlah mobilisasi RM470 bilion
Laman web	mof.gov.my

Nama individu di atas dirujuk daripada carta organisasi rasmi dalam Economic Outlook 2025; jawatan politik dan pentadbiran boleh berubah, jadi sahkan pemegang jawatan semasa di mof.gov.my.

Siapa yang mengetuai Perbendaharaan?

Terdapat dua peringkat kepimpinan yang sering dikelirukan. Peringkat politik diketuai oleh Menteri Kewangan — kini dipegang oleh Perdana Menteri sendiri sebagai Menteri Kewangan I — dibantu oleh Menteri Kewangan II Datuk Seri Amir Hamzah Azizan dan Timbalan Menteri Kewangan Datuk Liew Chin Tong (mengambil alih jawatan pada 17 Disember 2025). Peringkat perkhidmatan awam diketuai oleh Ketua Setiausaha Perbendaharaan, pegawai kanan yang mengetuai Perbendaharaan Malaysia dan mempengerusikan banyak lembaga badan berkanun kewangan.

Di bawah Ketua Setiausaha Perbendaharaan terdapat tiga Timbalan Ketua Setiausaha — bagi Dasar, Pengurusan, dan Pelaburan — yang menyelia bahagian-bahagian teras Perbendaharaan.

Bahagian teras Perbendaharaan	Peranan
Pejabat Belanjawan Negara	Menyediakan dan menyelaras Belanjawan tahunan
Bahagian Cukai	Dasar cukai langsung dan tidak langsung
Bahagian Fiskal dan Ekonomi	Analisis fiskal, unjuran dan sasaran
Bahagian Perolehan Kerajaan	Dasar dan tadbir urus perolehan awam
Pejabat Pendaftar Agensi Pelaporan Kredit	Kawal selia agensi pelaporan kredit
Bahagian Pengurusan Strategik Badan Berkanun	Penyeliaan badan berkanun

Perbendaharaan juga mengendalikan Perbendaharaan Persekutuan negeri di Sabah dan Sarawak, serta Pesuruhjaya Khas Cukai Pendapatan dan Tribunal Rayuan Kastam yang mendengar pertikaian cukai.

Jabatan dan agensi mana yang berada di bawahnya?

Struktur Kementerian Kewangan terbahagi kepada jabatan yang merupakan sebahagian daripada perkhidmatan awam, dan agensi yang kebanyakannya badan berkanun atau syarikat kerajaan dengan lembaga sendiri.

Jabatan di bawah MOF	Fungsi
Perbendaharaan Malaysia (Treasury)	Jentera teras kementerian
Jabatan Kastam Diraja Malaysia (RMCD)	Cukai tidak langsung — SST, duti eksais, kastam
Jabatan Akauntan Negara Malaysia	Perakaunan dan pembayaran kerajaan
Jabatan Penilaian dan Perkhidmatan Harta (JPPH)	Penilaian harta tanah kerajaan

Agensi / badan berkanun di bawah MOF	Peranan
Bank Negara Malaysia	Bank pusat; dasar monetari dan kawal selia perbankan
Suruhanjaya Sekuriti Malaysia	Kawal selia pasaran modal
Bursa Malaysia Berhad	Bursa saham
Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN)	Cukai langsung — cukai pendapatan, duti setem, CKHT
Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP)	Simpanan persaraan swasta
Kumpulan Wang Persaraan (Diperbadankan) (KWAP)	Pencen sektor awam
Perbadanan Insurans Deposit Malaysia (PIDM)	Insurans deposit dan takaful
Bank Simpanan Nasional	Bank simpanan
Lembaga Perkhidmatan Kewangan Labuan (Labuan FSA)	Kawal selia pusat kewangan luar pesisir Labuan
Lembaga Pembiayaan Perumahan Sektor Awam (LPPSA)	Pinjaman perumahan penjawat awam
Lembaga Pembangunan Langkawi (LADA)	Pembangunan wilayah Langkawi (badan berkanun di bawah Akta 423)

Nota: Lembaga Pembangunan Langkawi (LADA) ditubuhkan sebagai badan berkanun di bawah Akta Lembaga Pembangunan Langkawi 1990 (Akta 423). Portal rasmi MOF menyenaraikannya secara pentadbiran dalam kumpulan “Jabatan” bersama Perbendaharaan, Kastam, Jabatan Akauntan Negara dan JPPH; dari segi undang-undang ia sebuah badan berkanun.

Dua agensi di sini paling kerap disebut oleh orang ramai kerana keduanya mengutip cukai: LHDN untuk cukai langsung dan Kastam untuk cukai tidak langsung. Keduanya berada di bawah kementerian yang sama tetapi merupakan pihak berkuasa berasingan — lihat LHDN dan Jabatan Kastam Diraja Malaysia.

Bagaimana Belanjawan Persekutuan disediakan dan diluluskan?

Belanjawan bukan satu ucapan; ia satu proses berbilang bulan yang berakhir dengan sekeping undang-undang. Pejabat Belanjawan Negara menyelaras cadangan perbelanjaan daripada setiap kementerian, Bahagian Fiskal dan Ekonomi mengunjurkan hasil dan pertumbuhan, dan Menteri Kewangan memuktamadkan kedudukan sebelum Hari Belanjawan.

Laluannya di Parlimen berbentuk seperti ini:

1. Pembentangan (Hari Belanjawan). Menteri Kewangan membentangkan ucapan Belanjawan dan Rang Undang-Undang Perbekalan (Supply Bill) di Dewan Rakyat. Belanjawan 2026 dibentangkan pada 10 Oktober 2025.
2. Peringkat dasar. Dewan membahaskan Belanjawan secara keseluruhan, kemudian mengundi untuk meluluskannya pada peringkat dasar.
3. Peringkat jawatankuasa. Dewan meneliti peruntukan kementerian demi kementerian. Pada peringkat inilah, contohnya, peruntukan bagi tiga kementerian tertentu diluluskan pada 10 November 2025.
4. Dewan Negara. Selepas diluluskan Dewan Rakyat, ia dihantar ke Dewan Negara.
5. Perkenan diraja dan Akta Perbekalan. Setelah diperkenankan, ia menjadi Akta Perbekalan yang membenarkan perbelanjaan bagi tahun itu.

Satu ciri perlembagaan penting: Rang Undang-Undang Perbekalan ialah rang undang-undang wang. Ini bermakna hanya seorang Menteri boleh membawanya, ia mesti bermula di Dewan Rakyat, dan Dewan Negara hanya boleh melengahkannya — bukan menghalangnya. Butiran kuasa kewangan Dewan Rakyat di bawah Perkara 67 dan 68 Perlembagaan Persekutuan diterangkan dalam Dewan Rakyat dan Bagaimana rang undang-undang menjadi undang-undang.

Ke mana wang itu pergi dalam Belanjawan 2026?

Belanjawan 2026 ialah jumlah mobilisasi RM470 bilion, meningkat daripada RM452 bilion pada 2025. Angka RM470 bilion itu bukan semuanya perbelanjaan langsung Kerajaan Persekutuan — ia termasuk pelaburan syarikat pelaburan berkaitan kerajaan (GLIC) dan projek perkongsian awam-swasta yang tidak melalui belanjawan biasa.

Komponen	Peruntukan
Belanja mengurus	RM338.2 bilion
Belanja pembangunan	RM81.0 bilion
Belanjawan Persekutuan teras	RM419.2 bilion
Pelaburan GLIC	RM30.0 bilion
Perkongsian awam-swasta (PPP)	RM10.0 bilion
Badan berkanun Persekutuan dan syarikat MKD	RM10.8 bilion
Jumlah mobilisasi keseluruhan	RM470.0 bilion

Di sebelah hasil, kerajaan mensasarkan kutipan RM343.1 bilion bagi 2026, meningkat daripada anggaran RM334.1 bilion pada 2025. Jurang antara hasil dan perbelanjaan itulah defisit fiskal, yang disasarkan pada 3.5% KDNK bagi 2026 — turun daripada 3.7% pada 2025. Angka 3.7% itu ialah pencapaian sebenar penuh tahun 2025 yang mengatasi sasaran asal 3.8% (2024: 4.1%).

Berapa besar hutang Persekutuan, dan apa hadnya?

Apabila perbelanjaan melebihi hasil, kerajaan meminjam untuk menutup jurang itu — dan pinjaman terkumpul selama bertahun-tahun menjadi hutang Persekutuan. Nisbah hutang kepada KDNK ialah ukuran yang paling kerap dipantau. Menjelang akhir Mac 2026, nisbah itu turun kepada 63.1% KDNK, daripada 65.2% pada akhir 2025 — hasil daripada pengukuhan fiskal yang menyempitkan defisit selama beberapa tahun berturut-turut.

Defisit fiskal Persekutuan telah menurun secara berperingkat: 5.5% KDNK pada 2022, 5.0% pada 2023, 4.1% pada 2024, 3.7% pada 2025 (angka sebenar, mengatasi sasaran 3.8%), serta disasarkan 3.5% pada 2026.

Kerajaan tidak boleh meminjam sesuka hati. Empat akta utama mengawal pinjamannya, masing-masing dengan instrumen dan had yang diwartakan:

Akta pinjaman	Instrumen	Had berkanun
Loan (Local) Act 1959 [Akta 637]	MGS, MGII	Jumlah MGS + MGII + MITB tidak melebihi 65% KDNK
Government Funding Act 1983 [Akta 275]	MITB, Market Loans, Project Loans	(termasuk dalam had 65% KDNK di atas)
External Loans Act 1963 [Akta 403]	Pinjaman luar pesisir	Tidak melebihi RM35 bilion
Treasury Bills (Local) Act 1946 [Akta 188]	MTB	Tidak melebihi RM10 bilion

Nota: MGS ialah Sekuriti Kerajaan Malaysia; MGII ialah Terbitan Pelaburan Kerajaan Malaysia (patuh Syariah); MITB ialah Bil Perbendaharaan Islam Malaysia; MTB ialah Bil Perbendaharaan Malaysia. Had berangka ketiga-tiga akta ini disahkan dalam Fiscal Outlook 2026 (Seksyen 4, Rajah 1 di m.s. 151 dan Jadual 4.2 di m.s. 161), yang turut mencatatkan angka sebenar akhir Jun 2025: hutang berkanun MGS+MGII+MITB pada 63.5% KDNK, pinjaman luar pesisir RM22.8 bilion, dan MTB RM2 bilion — kesemuanya dalam had.

Akta-akta ini mengikat kerajaan untuk meminjam semata-mata bagi membiayai perbelanjaan pembangunan dan membiayai semula hutang sedia ada — bukan untuk perbelanjaan mengurus harian. Sebahagian besar hutang Persekutuan didenominasikan dalam ringgit dan diperoleh daripada pasaran modal domestik; pinjaman luar pesisir kekal jauh di bawah ambang RM35 bilion.

Apa yang Akta 850 kehendaki?

Sebelum 2024, had berkanun hutang dinaikkan sementara daripada 60% kepada 65% KDNK di bawah Akta Langkah-Langkah Sementara Bagi Pembiayaan Kerajaan (Koronavirus 2019 (COVID-19)) 2020, dan siling Kumpulan Wang COVID-19 dinaikkan daripada RM65 bilion kepada RM110 bilion bagi membiayai pakej rangsangan dan pemulihan ekonomi pandemik. Sebagai sebahagian daripada pembaharuan pasca-pandemik, kerajaan memperkenalkan Akta Kewangan Awam dan Tanggungjawab Fiskal 2023 (Akta 850), yang mula berkuat kuasa pada 1 Januari 2024.

Akta 850 mengubah cara pengurusan fiskal dilaporkan dan dihadkan. Ia menetapkan objektif fiskal yang diukur dengan nilai berangka dalam Jadual Pertamanya:

Objektif fiskal (Jadual Pertama, Akta 850)	Nilai berangka
Belanja pembangunan tahunan minimum (% KDNK)	3%
Imbangan fiskal (% KDNK)	-3%
Tahap hutang (% KDNK)	60%
Jaminan kewangan (% KDNK)	25%

Subseksyen 18(1) memperuntukkan bahawa jumlah hutang kerajaan tidak boleh melebihi peratusan KDNK yang dinyatakan dalam Jadual Pertama — iaitu sasaran jangka sederhana 60%. Perhatikan bahawa ini ialah sasaran jangka sederhana Akta 850, berbeza daripada had 65% yang masih diwartakan di bawah akta pinjaman individu; nisbah semasa 63.1% berada dalam had berkanun 65% sambil menuju ke arah sasaran 60%. Keempat-empat objektif fiskal ini — termasuk siling jaminan kewangan 25% KDNK — hendaklah dicapai dalam tempoh jangka sederhana tiga hingga lima tahun.

Akta 850 turut menubuhkan Jawatankuasa Dasar Fiskal (Seksyen 28) untuk menyelia pelaksanaan dasar fiskal, dan mewajibkan penerbitan pelbagai penyata fiskal termasuk penyata risiko fiskal. Tujuannya, seperti dinyatakan dalam prinsip Aktanya, ialah ketelusan dan ekuiti antara generasi — supaya pinjaman hari ini tidak menjejaskan kesejahteraan generasi akan datang.

Rangka keputusan: agensi mana untuk urusan anda?

Kerana begitu banyak fungsi kewangan negara berkumpul di bawah satu kementerian, orang ramai kerap menghubungi pihak yang salah. Gunakan pemetaan ini:

• Cukai pendapatan, duti setem, cukai keuntungan harta tanah, e-Invois → LHDN, bukan Kementerian Kewangan secara langsung.
• Cukai jualan dan perkhidmatan (SST), duti eksais, kastam import → Jabatan Kastam Diraja Malaysia.
• Bayaran dan perakaunan kerajaan, penyata kewangan Persekutuan → Jabatan Akauntan Negara.
• Simpanan persaraan swasta (caruman KWSP) → Kumpulan Wang Simpanan Pekerja.
• Perlindungan deposit bank → Perbadanan Insurans Deposit Malaysia (PIDM).
• Pelaburan pasaran modal, aduan broker → Suruhanjaya Sekuriti Malaysia.
• Dasar monetari, kadar faedah, kawal selia bank → Bank Negara Malaysia.
• Dasar Belanjawan dan fiskal keseluruhan → Kementerian Kewangan (Perbendaharaan).

Kesilapan lazim

“Kementerian Kewangan mengutip cukai.” Kementerian menetapkan dasar cukai, tetapi kutipan dilakukan oleh agensi di bawahnya — LHDN untuk cukai langsung dan Kastam untuk cukai tidak langsung. Menghantar pertanyaan cukai kepada kementerian akan hanya dihalakan semula.

“Angka RM470 bilion Belanjawan 2026 semuanya perbelanjaan kerajaan.” Jumlah itu ialah mobilisasi keseluruhan yang turut merangkumi pelaburan GLIC dan projek PPP. Belanjawan Persekutuan teras — belanja mengurus dan pembangunan — ialah RM419.2 bilion.

“Had hutang negara ialah 60%.” Sasaran jangka sederhana 60% KDNK di bawah Akta 850 bukan perkara yang sama dengan had berkanun 65% KDNK yang masih diwartakan di bawah akta pinjaman. Nisbah semasa boleh berada di antara kedua-dua angka itu.

“Bank Negara sebahagian daripada Perbendaharaan.” Bank Negara ialah agensi di bawah kementerian tetapi bank pusat yang autonomi dari segi operasi. Keputusan kadar dasar dibuat oleh bank pusat, bukan Menteri Kewangan.

“Belanjawan menjadi undang-undang sebaik dibentangkan.” Pembentangan hanyalah permulaan. Belanjawan mesti melalui peringkat dasar dan peringkat jawatankuasa di Dewan Rakyat, kemudian Dewan Negara dan perkenan diraja, sebelum menjadi Akta Perbekalan.

Apa seterusnya

Untuk memahami dua pemungut cukai utama di bawah kementerian ini, baca LHDN bagi cukai langsung dan Jabatan Kastam Diraja Malaysia bagi cukai tidak langsung. Untuk mekanisme perlembagaan yang menjadikan Rang Undang-Undang Perbekalan sebagai ujian keyakinan, lihat Dewan Rakyat dan Bagaimana rang undang-undang menjadi undang-undang. Untuk peranan pengauditan yang menyemak perbelanjaan yang dibenarkan Belanjawan, lihat Ketua Audit Negara.

Untuk mengesahkan mana-mana angka di halaman ini, rujuk teks Akta 850 di mof.gov.my dan dokumen Belanjawan tahunan di belanjawan.mof.gov.my.