# Lesen L, P, CDL: Bagaimana Proses Lesen Memandu JPJ Sebenarnya Berfungsi

> Penjelasan deskriptif proses mendapatkan lesen memandu di Malaysia — kursus KPP, ujian JPJ, lesen L dan P, sehingga penukaran ke CDL (lesen penuh) — termasuk tempoh sah setiap lesen dan bagaimana sistem mata demerit KEJARA boleh menggantung atau membatalkannya.

- Category: transport
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/transport/driving-licence-malaysians

---

Kebanyakan orang menganggap "lesen memandu" sebagai satu dokumen tunggal. Ia
sebenarnya tiga lesen berasingan — L, P dan CDL — yang disambung oleh had masa
yang ketat, dan satu sistem mata demerit yang boleh membatalkan lesen P anda
serta-merta, jauh sebelum ia sempat bertukar kepada lesen penuh. Berikut
adalah bagaimana rangkaian itu sebenarnya berfungsi, mengikut portal rasmi JPJ
dan Portal Rasmi Kerajaan Malaysia.

## Peringkat 1: Kursus KPP dan lesen L

Proses bermula dengan mendaftar di sebuah institut memandu berdaftar dengan
JPJ dan mengikuti Kurikulum Pendidikan Pemandu (KPP) — kursus teori KPP01
yang berakhir dengan ujian undang-undang jalan raya, dikenali sebagai Ujian
Teori Bahagian 1.

Lulus ujian ini membolehkan **lesen L (Learner Driving Licence)** dikeluarkan.
Lesen L membenarkan seseorang berlatih memandu mengikut kelas yang dipohon —
misalnya kelas B, B2, D atau E — dan menjadi tiket masuk kepada latihan
praktikal wajib di litar dan di jalan raya mengikut kurikulum JPJ.

Tempoh sah lesen L ialah **2 tahun dari tarikh ia dikeluarkan**. Jika ujian
JPJ belum diambil atau belum lulus, lesen ini perlu diperbaharui setiap 3
atau 6 bulan. Had ini keras: jumlah tempoh tidak boleh melebihi 2 tahun dari
tarikh asal lesen L dikeluarkan. Lebih daripada itu, calon perlu mengulangi
**seluruh langkah** — daripada kursus KPP — untuk mendapatkan lesen L yang
baharu.

## Peringkat 2: Ujian JPJ dan lesen P

Selepas latihan praktikal selesai, ujian memandu sebenar dilaksanakan oleh
penguji daripada JPJ sendiri, merangkumi komponen litar dan jalan raya.
Lulus kedua-dua komponen ini membawa kepada **lesen P (Provisional/
Probationary Driving Licence)**, sah selama **2 tahun**.

Lesen P bukan sekadar salinan lesen L dengan huruf berbeza. Ia membawa
sekatan tersendiri — misalnya pemegang lesen P tidak layak memohon lesen
Kenderaan Perkhidmatan Awam (PSV) atau Permit Memandu Antarabangsa (IDP),
yang kedua-duanya memerlukan CDL. Yang lebih penting, lesen P terdedah kepada
satu risiko yang jarang dijelaskan penuh: sistem mata demerit KEJARA (lihat
bahagian di bawah), yang boleh membatalkannya sebelum tempoh 2 tahun itu
tamat.

## Peringkat 3: Menukar lesen P kepada CDL

**CDL (Competent Driving Licence)** ialah lesen penuh — destinasi akhir
proses ini. Menurut laman perkhidmatan JPJ, permohonan CDL perlu dibuat
**dalam tempoh 7 hari sebelum tarikh tamat lesen P**, dan tetingkap
permohonan itu terbuka sehingga **12 bulan selepas** tarikh tamat tersebut.
Permohonan dibuat di kaunter JPJ negeri, dan pemohon mesti tidak berada dalam
senarai hitam (blacklist) JPJ.

Dokumen yang diperlukan:

- MyKad atau pasport asal (atau salinan jika diuruskan oleh wakil)
- Dokumen pengenalan diri wakil, jika permohonan dibuat oleh wakil
- Satu keping gambar berlatar putih (25mm x 32mm) — pilihan
- Pasport sah bagi pemohon bukan warganegara

CDL yang diluluskan boleh dikeluarkan untuk tempoh sah **1 hingga 5 tahun**,
bergantung pada pilihan pemohon. Yuran yang disahkan oleh JPJ:

| Kategori pemohon | Kelas B2, B, C | Kelas A/A1 | Kelas D dan ke atas |
| --- | --- | --- | --- |
| Warganegara | RM20 | RM2 | RM30 |
| Bukan warganegara | RM120 | RM120 | RM120 |

## Sistem KEJARA: mata demerit yang boleh menggagalkan lesen P anda

Ini bahagian yang paling jarang dijelaskan secara berasingan untuk lesen P
berbanding CDL — dan perbezaannya besar.

**Lesen P dibatalkan serta-merta** sebaik sahaja mata demerit mencapai
**20 mata atau lebih**. Tiada tempoh penggantungan berperingkat seperti
pemegang CDL.

**Pemegang CDL** pula digantung dahulu, bukan dibatalkan terus, setiap kali
mencecah 20 mata baharu:

| Kali mencecah 20 mata | Kesan ke atas CDL |
| --- | --- |
| Pertama | Digantung 3–6 bulan |
| Kedua | Digantung 6–8 bulan |
| Ketiga | Digantung 8–10 bulan |
| Keempat | Digantung 10–12 bulan |

CDL hanya **dibatalkan** sepenuhnya oleh Ketua Pengarah JPJ selepas tiga kali
penggantungan dalam tempoh 5 tahun.

Dua butiran yang mengejutkan ramai pemandu:

- **Mata demerit terus terkumpul walaupun lesen sedang digantung.** Menurut
  JPJ sendiri, "mata demerit tetap akan diberi walaupun ketika lesen memandu
  saya sedang digantung."
- **Lesen yang dibatalkan bukan bermakna tamat selama-lamanya**, tetapi
  pemohon perlu menunggu **12 bulan** dari tarikh pembatalan sebelum boleh
  memohon semula — dan proses itu adalah proses pemohon baharu sepenuhnya,
  bukan pembaharuan.

## Kesilapan biasa

- **Menganggap lesen L dan P sama sekatan sekatan.** Lesen P membawa sekatan
  tersendiri seperti larangan memohon lesen PSV atau IDP.
- **Membiarkan lesen L melepasi tempoh 2 tahun.** Ini bukan sekadar
  memerlukan pembaharuan — seluruh proses KPP perlu diulang dari awal.
- **Menunggu selepas tempoh 12 bulan untuk menukar P ke CDL.** Tetingkap
  permohonan itu tertutup selepas 12 bulan dari tarikh lesen P tamat.
- **Tidak sedar mata demerit terkumpul semasa digantung.** Ini bermakna
  penggantungan tidak "membersihkan" rekod pemandu.
- **Menganggap lesen P dan CDL dilayan sama di bawah KEJARA.** Lesen P
  dibatalkan terus pada 20 mata; CDL mendapat tempoh penggantungan berperingkat
  terlebih dahulu.

## Apa yang seterusnya

Simpan tarikh tamat lesen P anda di tempat yang mudah dirujuk, kerana
tetingkap permohonan CDL — 7 hari sebelum sehingga 12 bulan selepas — adalah
had yang keras, bukan panduan. Untuk asas undang-undang di sebalik keperluan
lesen memandu itu sendiri, lihat [Akta Pengangkutan Jalan 1987 (Akta 333)](/law/road-transport-act),
statut yang mewajibkan setiap pemandu memegang lesen yang sah sebelum
menggunakan jalan raya.

## Sources

- Permohonan Lesen Memandu Kompeten (CDL) — https://www.jpj.gov.my/en/jpj-service-information/competent-driver-license-cdl-application/ (Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ))
- Informasi Perkhidmatan JPJ — https://www.jpj.gov.my/en/jpj-service-information/ (Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ))
- Soalan Lazim Lesen Memandu — https://www.jpj.gov.my/en/faq-driving/ (Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ))
- Soalan Lazim Sistem KEJARA — https://www.jpj.gov.my/en/faq-kejara/ (Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ))
- Memohon Lesen Memandu — https://www.malaysia.gov.my/my/categories/pengangkutan/lesen-memandu/memohon-lesen-memandu (Portal Rasmi Kerajaan Malaysia)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0