Duti Eksais di Malaysia: Kereta, Alkohol, Rokok dan Minuman Bergula

Beli sebuah kereta di Malaysia dan anda mungkin membayar cukai yang hampir menyamai harga kereta itu sendiri. Punca utamanya ialah satu cukai yang jarang dibincangkan tetapi sangat berkuasa: duti eksais.

Duti eksais ialah cukai dalam negeri yang dikenakan ke atas barang terpilih yang dianggap mewah, tidak sihat, atau berpotensi membebankan sistem kesihatan awam. Ia bukan cukai am seperti Cukai Jualan — ia menyasarkan segelintir kategori sahaja: kenderaan bermotor, minuman keras, rokok dan vape, minuman bergula, sediaan pracampur, serta daun terup dan buah mahjong.

Apa itu duti eksais dan siapa yang mengutipnya?

Duti eksais diperuntukkan di bawah Akta Eksais 1976 dan dikuatkuasakan oleh Jabatan Kastam Diraja Malaysia (JKDM). Berbeza dengan duti import yang dikenakan pada sempadan, duti eksais dikenakan ke atas barang yang dikilang di dalam negara mahupun yang diimport.

Secara amnya, duti eksais menjadi kena caj apabila barang dikilang, dan kena bayar apabila barang itu dikeluarkan dari premis pengilang berlesen — atau pada masa pengimportan bagi barang dari luar negara. Kerana itu, pengilang barang eksais seperti kilang bir atau pemasang kenderaan mesti memegang lesen eksais dan menyimpan barang mereka di bawah kawalan kastam sehingga duti dijelaskan.

Kadar duti dikira dalam dua bentuk:

• Ad valorem — peratusan daripada nilai barang (contohnya 75% bagi kereta kecil).
• Spesifik — jumlah tetap bagi setiap unit (contohnya 90 sen selitre minuman bergula, atau 47 sen bagi setiap 100 gram sediaan pracampur).

Sesetengah barang seperti arak keras menggunakan kadar komposit — gabungan kadar tetap dan peratusan.

Berapakah duti eksais untuk kereta?

Kenderaan bermotor ialah sumber duti eksais terbesar di Malaysia, dan sebab utama harga kereta di sini tinggi. Bagi kereta penumpang (saloon), duti eksais dikira secara ad valorem mengikut kapasiti enjin:

Kapasiti enjin	Kadar duti eksais (kereta penumpang)
Bawah 1,800cc	75%
1,800–1,999cc	80%
2,000–2,499cc	90%
2,500cc ke atas	105%

Jadual kadar di atas didokumenkan bagi kereta pasang tempatan (CKD, completely knocked-down). Kereta import siap (CBU, completely built-up) menanggung kadar eksais yang sama — perbezaannya ialah kereta CBU turut dikenakan duti import di atasnya. Kesemua kadar dikira ke atas nilai duti-dibayar.

Yang membuatkan kereta mahal ialah kesan bertindih tiga lapisan cukai. Bagi kereta CBU yang diimport dari luar ASEAN, susunannya adalah seperti berikut:

1. Duti import dikenakan dahulu — 30% bagi kereta CBU dari luar ASEAN (kereta dari negara ASEAN menikmati 0% di bawah perjanjian ASEAN). Kadar ini bergantung pada perjanjian perdagangan bebas; contohnya, kenderaan elektrik tertentu dari China menikmati kadar import serendah 5% di bawah ACFTA.
2. Duti eksais dikira ke atas nilai duti-dibayar (iaitu harga asas campur duti import).
3. Cukai jualan 10% dikenakan terakhir, di atas jumlah yang sudah termasuk eksais.

Kerana setiap lapisan dikira di atas jumlah yang sudah dibengkakkan lapisan sebelumnya, sebuah kereta import boleh berharga lebih dua kali ganda harga asalnya. Sebaliknya, kereta CKD yang dipasang di dalam negara biasanya dikecualikan duti import ke atas komponennya, jadi ia hanya menanggung eksais dan cukai jualan — inilah sebab kereta buatan tempatan lebih murah.

Berapakah duti eksais untuk alkohol dan rokok?

Alkohol dan tembakau ialah barang eksais klasik — “cukai dosa” yang menaikkan harga sekali gus menampung kos kesihatan awam. Berikut ialah beberapa kadar sebagai panduan (angka mutlak arak dan tembakau tertentu perlu disemak dengan JKDM):

Barang	Kadar duti eksais
Bir / stout	RM175.00 selitre (100% isipadu) + 15% ad valorem (komposit)
Wain	RM450 selitre
Arak keras / spirit	RM1.10 selitre + 15% (komposit)
Vodka	RM150 selitre (100% isipadu)
Sake	RM60 selitre (100% isipadu)
Rokok	RM0.42 sebatang (berkuat kuasa 1 November 2025)
Cerut / cheroot / cigarillo	RM440 sekilogram
Produk tembakau dipanaskan	RM798 sekilogram
Tembakau kunyah	5% + RM27 sekilogram

Menerusi Belanjawan 2026, beberapa kadar dinaikkan berkuat kuasa 1 November 2025: rokok naik 2 sen sebatang (daripada RM0.40 kepada RM0.42), duti eksais alkohol dinaikkan 10% secara menyeluruh, produk tembakau dipanaskan naik RM20 sekilogram, dan cerut naik RM40 sekilogram. Tembakau kunyah pula diperkenalkan sebagai kategori eksais baharu menerusi Belanjawan 2024.

Bagaimana pula cukai minuman bergula?

Duti eksais minuman bergula (SSB, sugar-sweetened beverages) ialah antara cukai eksais termuda di Malaysia, diperkenalkan pada 1 Julai 2019 sebagai sebahagian daripada usaha “Perang Terhadap Gula” Kementerian Kesihatan. Ambangnya berbeza mengikut kategori, bukan satu ambang seragam: minuman sedia-minum di bawah HS 2202 dikenakan duti jika melebihi 5 gram gula bagi setiap 100ml; minuman berasaskan susu (juga HS 2202) jika melebihi 7 gram gula bagi setiap 100ml; dan jus buah atau sayur di bawah HS 2009 jika melebihi 12 gram gula bagi setiap 100ml.

Kadarnya dinaikkan dua kali secara berturutan:

Tarikh berkuat kuasa	Kadar
1 Julai 2019	40 sen selitre
1 Januari 2024	50 sen selitre
1 Januari 2025	90 sen selitre

Kenaikan kepada 90 sen selitre — lonjakan 80% daripada 50 sen — diumumkan dalam Belanjawan 2025. Kesannya cukup ketara: kerajaan mengutip RM73.81 juta daripada duti eksais SSB antara Januari hingga November 2025 sahaja, menyumbang kepada jumlah kutipan RM521.35 juta sejak cukai ini bermula pada 2019. Daripada kutipan 2025, RM25 juta disalurkan kepada Kementerian Kesihatan untuk program advokasi, ubat SGLT-2 bagi pesakit diabetes, dan kemudahan dialisis peritoneal bagi pesakit buah pinggang tahap akhir.

Selain minuman bergula, sediaan pracampur (premix) seperti kopi dan teh segera 3-dalam-1 turut dikenakan duti eksais 47 sen bagi setiap 100 gram, berkuat kuasa 1 Mac 2024 di bawah Perintah Duti Eksais (Pindaan) 2024.

Barang lain yang dikenakan duti eksais

Senarai barang eksais lebih panjang daripada yang disangka. Selain kereta, alkohol, rokok dan minuman bergula, kategori berikut turut tertakluk:

• Kenderaan lain — motosikal, moped (20%), dan kenderaan semua-medan/ATV (65%).
• Wain berkilau (sparkling wine) — RM450 selitre (100% isipadu).
• Daun terup — 10% ad valorem.
• Buah mahjong — 10% ad valorem.

Barang perjudian seperti daun terup dan buah mahjong kekal dalam senarai eksais atas sebab sejarah dan sosial, walaupun kutipannya kecil berbanding kereta dan tembakau.

Apa seterusnya

Duti eksais membentuk sebahagian besar harga yang anda bayar untuk kereta, minuman keras, rokok dan minuman manis — dan kadarnya kerap dipinda semasa pembentangan belanjawan tahunan pada Oktober. Sebelum membeli barang bernilai tinggi seperti kereta import, semak kadar semasa di laman rasmi JKDM kerana angka boleh berubah dari tahun ke tahun.

Untuk pemahaman menyeluruh tentang cukai di Malaysia, baca juga artikel kami tentang Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST) dan duti import, kerana ketiga-tiganya sering bertindih ke atas barang yang sama. Bagi pengilang dan pengimport, rujuk Jabatan Kastam Diraja Malaysia untuk keperluan pelesenan dan pematuhan eksais.

Nota: Artikel ini ialah draf yang dijana AI dan belum disemak oleh pakar cukai. Kadar dan tarikh berkuat kuasa boleh berubah — sahkan angka semasa dengan sumber rasmi sebelum membuat keputusan kewangan.