# Perlis: negeri terkecil Malaysia dan satu-satunya yang diketuai seorang Raja

> Negeri paling kecil di Malaysia, terletak di penjuru barat laut Semenanjung dan bersempadan darat dengan Thailand — dan satu-satunya negeri yang ketua negerinya bergelar Raja, bukan Sultan.

- Category: states
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/states/perlis

---

Ada satu soalan yang hampir setiap orang Malaysia pernah tersilap jawab: siapakah
Sultan Perlis?

Jawapannya — tiada. Perlis tidak mempunyai Sultan. Ia satu-satunya negeri di
Malaysia yang ketua negerinya bergelar **Raja**, dan gelaran itu bukan sekadar
pilihan bahasa. Ia berasal daripada cara negeri itu ditubuhkan pada 1843.

## Fakta utama

| | |
| --- | --- |
| Ibu negeri | Kangar |
| Keluasan | Kira-kira 821 km persegi — terkecil di Malaysia |
| Penduduk | Kira-kira 0.3 juta (anggaran DOSM 2025) |
| Ketumpatan penduduk | 365 orang setiap km persegi (2025) berbanding purata kebangsaan 104 |
| Ketua negeri | Duli Yang Maha Mulia Raja Perlis |
| KDNK negeri | RM6.5 bilion (2024), tumbuh 3.3 peratus |
| Kerusi | 3 Parlimen, 15 Dewan Undangan Negeri |

## Mengapa Raja dan bukan Sultan

Rekod rasmi Pejabat DYMM Tuanku Raja Perlis menerangkannya secara langsung: pada
1843, Raja Syed Hussein Jamalullail ditabal secara rasmi sebagai **Phya Polit**
dalam bahasa Siam, atau **Raja Perlis** dalam bahasa Melayu. Gelaran penuh yang
dikurniakan oleh Raja Rama III ialah Phya Songkram Ramu Wichit Wilis Asmara Phya
Polit.

Gelaran Melayu itu — Raja — kekal digunakan sejak hari itu hingga sekarang.

Sejak penabalan tersebut, Perlis diperintah oleh satu keluarga sahaja, iaitu
Wangsa Jamalullail, menerusi tujuh orang Raja:

| Raja | Tempoh pemerintahan |
| --- | --- |
| Raja Syed Hussein Jamalullail | 1843–1873 |
| Raja Syed Ahmad Jamalullail | 1873–1897 |
| Raja Syed Safi Jamalullail | 1897–1904 |
| Syed Alwi Jamalullail | 1905–1943 |
| Raja Syed Hamzah Jamalullail | 1943–1945 |
| DYMM Tuanku Syed Putra Jamalullail | 1945–2000 |
| DYMM Tuanku Syed Sirajuddin Jamalullail | 2000–kini |

Raja Perlis yang memerintah sekarang, Duli Yang Maha Mulia Tuanku Syed Sirajuddin
ibni Almarhum Tuanku Syed Putra Jamalullail, dimasyhurkan sebagai Raja Perlis
ketujuh pada 17 April 2000.

## Gelaran berbeza, kedudukan persekutuan yang sama

Di sinilah kebanyakan penjelasan ringkas tersasar. Gelaran yang berbeza tidak
membawa kedudukan yang berbeza dalam struktur persekutuan.

[Majlis Raja-Raja Malaysia](/government/majlis-raja-raja) menyatakan bahawa semua Raja dan Yang di-Pertua Negeri
secara automatik menjadi anggota Majlis, dan pengerusi Mesyuarat Majlis Raja-Raja
dipegang oleh kesemua sembilan Raja Melayu secara bergilir-gilir. Raja Perlis
ialah salah seorang daripada sembilan itu.

Rekodnya jelas dalam senarai rasmi Parlimen Malaysia. Dua Raja Perlis pernah
memegang jawatan [Yang di-Pertuan Agong](/government/yang-di-pertuan-agong):

- **Tuanku Syed Putra** — Yang di-Pertuan Agong ketiga, 21 September 1960 hingga
  20 September 1965
- **Tuanku Syed Sirajuddin** — Yang di-Pertuan Agong kedua belas, 13 Disember 2001
  hingga 12 Disember 2006

Bapa dan anak, dua penggal, dari negeri yang paling kecil di persekutuan.

## Kecil, padat, dan luar biasa dari segi demografi

Pada keluasan kira-kira 821 kilometer persegi, Perlis muat di dalam kebanyakan
daerah besar di negeri lain. MKN menyenaraikan enam kawasan pentadbiran utamanya:
Kangar sebagai ibu negeri, diikuti Arau, Kaki Bukit, Kuala Perlis, Padang Besar
dan Simpang Empat.

Tetapi kecil tidak bermakna lengang. DOSM mencatatkan ketumpatan penduduk Perlis
pada 365 orang setiap kilometer persegi pada 2025 — lebih tiga kali ganda purata
kebangsaan 104 orang.

Satu lagi butiran yang jarang disebut: pada 2025, Perlis mencatatkan nisbah
jantina 99 lelaki bagi setiap 100 perempuan. Hanya dua kawasan di seluruh Malaysia
mencatatkan lebih ramai perempuan daripada lelaki — Perlis dan W.P. Putrajaya.
Nisbah kebangsaan ialah 110.

Kadar pertumbuhan penduduk Perlis pada 2025 ialah 0.3 peratus, di bawah kadar
kebangsaan 0.5 peratus.

## Ekonomi RM6.5 bilion

Menurut siaran KDNK Mengikut Negeri 2024 DOSM, ekonomi Perlis berkembang 3.3
peratus pada 2024 (2023: 2.0 peratus) dengan nilai KDNK RM6.5 bilion (2023: RM6.3
bilion).

Pecahannya memberitahu banyak perkara tentang negeri ini:

- **Perkhidmatan** mendahului ekonomi negeri, naik 3.3 peratus, didorong subsektor
  perkhidmatan Kerajaan serta perdagangan borong dan runcit, makanan dan minuman,
  dan penginapan.
- **Pertanian** ialah penyumbang kedua terbesar — kedudukan yang jarang ditemui di
  negeri Semenanjung — meningkat 2.9 peratus dan menyumbang 17.1 peratus kepada
  KDNK negeri. Subsektor perikanan melonjak 10.5 peratus.
- **Pembinaan** mengukuh 16.9 peratus (2023: 1.4 peratus), disumbang pertumbuhan
  ketara dalam subsektor kejuruteraan awam.

Perlu dinyatakan dengan jujur: pada 2024, hanya lima negeri mencatatkan KDNK per
kapita melebihi paras kebangsaan RM56,734, iaitu W.P. Kuala Lumpur, W.P. Labuan,
Pulau Pinang, Sarawak dan Selangor. Perlis tidak termasuk dalam senarai itu.
Bandingkan struktur ini dengan negeri berasaskan pembuatan seperti
[Pulau Pinang](/states/penang), atau lihat gambaran keseluruhan dalam
[KDNK Malaysia](/economy/gdp-overview).

## Sempadan Thailand: liabiliti geografi yang jadi aset

Perlis ialah satu-satunya negeri Malaysia yang keseluruhan sempadan utaranya
bertemu Thailand, dan strategi pembangunannya kini dibina di atas fakta itu.

**Chuping Valley Industrial Area (CVIA)** — sebuah kawasan perindustrian seluas
2,482 ekar di Lembah Chuping berhampiran pekan sempadan Padang Besar, dibangunkan
di bawah rangka kerja NCER oleh Northern Corridor Implementation Authority (NCIA).
Empat kelompok tumpuannya ialah pembuatan hijau, industri halal, penjanaan tenaga
boleh baharu dan kenderaan elektrik. NCIA menjangkakan sumbangan melebihi RM2.5
bilion kepada Pendapatan Negara Kasar, RM4.5 bilion pelaburan swasta, dan lebih
12,000 peluang pekerjaan.

**Perlis Inland Port (PIP)** — projek pelabuhan darat di Padang Besar dalam kawasan
CVIA. Menurut MKN, kerajaan memperuntukkan RM318.0 juta bagi pembangunan
infrastruktur luaran, dengan RM1.2 bilion pelaburan swasta bagi pembangunan kawasan
operasi.

Bagi pergerakan orang, sempadan itu diuruskan menerusi kompleks Imigresen, Kastam,
Kuarantin dan Keselamatan (ICQS), termasuk ICQS Wang Kelian dan pintu masuk Padang
Besar. Syarat dokumen dan waktu operasi ditetapkan oleh
[Jabatan Imigresen Malaysia](/government/imigresen) dan boleh berubah.

## Kesilapan lazim

**"Sultan Perlis."** Tiada jawatan sedemikian. Gelaran rasminya ialah Duli Yang
Maha Mulia Raja Perlis. Daripada sembilan Raja Melayu, tujuh bergelar Sultan, satu
bergelar Yang di-Pertuan Besar (Negeri Sembilan), dan satu bergelar Raja (Perlis).

**Menganggap gelaran Raja bermakna taraf lebih rendah.** Ia tidak. Raja Perlis
ialah anggota penuh Majlis Raja-Raja dan layak dipilih sebagai Yang di-Pertuan
Agong — dan telah dipilih.

**Menganggap Perlis hanya negeri pertanian.** Sektor perkhidmatan, bukan pertanian,
merupakan penyumbang terbesar kepada KDNK negeri. Pertanian berada di tempat kedua.

**Menyamakan Padang Besar Perlis dengan Bukit Kayu Hitam.** Bukit Kayu Hitam berada
di Kedah. Pintu masuk darat utama Perlis ialah Padang Besar dan Wang Kelian.

**Mengelirukan bilangan kerusi.** Perlis mempunyai tiga kerusi Parlimen (P001 Padang
Besar, P002 Kangar, P003 Arau) dan 15 kerusi Dewan Undangan Negeri — bilangan DUN
terkecil di Malaysia.

## Apa yang seterusnya

Jika anda menilai Perlis untuk pelaburan, mula dengan NCIA dan pihak berkuasa
negeri: kedudukan CVIA dan Perlis Inland Port menentukan sama ada tapak sempadan
itu sesuai dengan rantaian bekalan anda.

Jika anda mengkaji institusi diraja Malaysia, Perlis ialah kes ujian yang paling
berguna — kerana ia menunjukkan bahawa gelaran dan kuasa perlembagaan ialah dua
perkara berbeza.

Dan jika anda cuma ingin memahami rantau ini, sejarah utara Semenanjung bermula
jauh lebih awal daripada 1843. Lihat [Langkasuka](/malaysia/langkasuka), kerajaan
awal yang catatannya mendahului mana-mana kesultanan Melayu.

## Sources

- Anggaran Penduduk Semasa, Malaysia, 2025 — https://www.dosm.gov.my/uploads/release-content/file_20250821151339.pdf (Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM))
- Keluaran Dalam Negeri Kasar (KDNK) Mengikut Negeri, 2024 — https://www.dosm.gov.my/portal-main/release-content/gross-domestic-product-gdp-by-state-2024 (Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM))
- Salasilah Diraja — Kerajaan Perlis di bawah pemerintahan tujuh orang Raja — https://dymm.perlis.gov.my/index.php/info-diraja/salasilah-diraja?showall=1 (Pejabat DYMM Tuanku Raja Perlis)
- DYMM Tuanku Raja Perlis — https://dymm.perlis.gov.my/index.php/info-diraja/dymm-tuanku-raja-perlis (Pejabat DYMM Tuanku Raja Perlis)
- Senarai Yang di-Pertuan Agong — https://www.parlimen.gov.my/yda-senarai-yang-di-pertuan-agong.html?uweb=yg (Parlimen Malaysia)
- Peranan Majlis Raja-Raja — https://www.majlisraja-raja.gov.my/ms/peranan-majlis-raja-raja (Majlis Raja-Raja Malaysia)
- Ahli Dewan Undangan Negeri Perlis — https://www.perlis.gov.my/index.php/kerajaan-negeri/info-kerajaan/ahli-dewan-undangan-negeri (Kerajaan Negeri Perlis)
- Ahli Dewan Rakyat bagi Negeri Perlis — https://www.perlis.gov.my/index.php/kerajaan-negeri/info-kerajaan/ahli-dewan-rakyat (Kerajaan Negeri Perlis)
- Tinta Bicara Hari Malaysia: Kenali Negeri Perlis — https://www.mkn.gov.my/web/ms/2022/09/05/tinta-bicara-hari-malaysia-kenali-negeri-perlis/ (Majlis Keselamatan Negara (MKN))
- Chuping Valley Industrial Area (CVIA) — https://www.ncer.com.my/invest-in-ncer/thematic-industrial-parks/chuping-valley-industrial-area-cvia/ (Northern Corridor Implementation Authority (NCIA))
- Perlis Inland Port (PIP) bakal ubah landskap ekonomi Perlis — https://www.mkn.gov.my/web/ms/2022/03/16/perlis-inland-port-pip-bakal-ubah-landskap-ekonomi-perlis/ (Majlis Keselamatan Negara (MKN))
- Lawatan Menteri Dalam Negeri ke Kompleks ICQS Wang Kelian, Perlis — https://www.perlis.gov.my/index.php/component/content/article/61-aktiviti-mei-2024/1168-lawatan-yang-berhormat-menteri-dalam-negeri-ke-kompleks-imigresen-kastam-kuarantin-dan-keselamatan-icqs-wang-kelian-perlis (Kerajaan Negeri Perlis)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0