Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia (APMM)

Apabila sebuah bot tunda tenggelam di tengah Selat Melaka atau nelayan asing menceroboh perairan Sabah, satu agensi awam berbaju biru laut yang bergerak dahulu — bukan tentera. Itulah Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia (APMM), pengawal pantai negara.

Apa itu APMM dan mengapa ia diwujudkan?

Sebelum APMM wujud, pelbagai agensi kerajaan berkongsi tugas di laut, masing-masing dengan kapal dan bidang kuasa sendiri. Satu kajian kerajaan pada April 1999 mendapati wujud “pertindihan fungsi, pertindihan bidang kuasa, dan penggunaan sumber yang tidak ekonomik” antara agensi-agensi ini.

Penyelesaiannya ialah satu agensi tunggal. APMM ditubuhkan di bawah Akta Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia 2004. Akta itu diwartakan pada 1 Julai 2004 dan berkuat kuasa pada 15 Februari 2005; agensi kemudiannya mencapai status operasi melalui pelancaran ringkas pada 30 November 2005 dan dilancarkan secara rasmi pada 21 Mac 2006. Ia berfungsi sebagai pengawal pantai — sebuah agensi penguatkuasaan awam, berasingan daripada Tentera Laut Diraja Malaysia yang menumpukan pertahanan. APMM pada asalnya diletakkan di bawah Jabatan Perdana Menteri dan kini berada di bawah Kementerian Dalam Negeri.

Profil ringkas

Butiran	Maklumat
Nama penuh	Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia
Singkatan	APMM (Inggeris: MMEA)
Akta penubuhan	Akta Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia 2004
Diwartakan	1 Julai 2004
Berkuat kuasa	15 Februari 2005
Status operasi	30 November 2005 (pelancaran ringkas); pelancaran rasmi 21 Mac 2006
Kementerian induk	Kementerian Dalam Negeri (asalnya Jabatan Perdana Menteri)
Ibu pejabat	One IOI Square, IOI Resort, Putrajaya
Ketua Pengarah	Laksamana Maritim Datuk Haji Mohd Rosli bin Abdullah
Moto	Mengawal, Melindung, Menyelamat

Apakah tugas teras APMM?

Misi rasmi APMM ialah “menguatkuasakan undang-undang, menyelamatkan nyawa dan harta benda di laut” bagi menjamin keselamatan Zon Maritim Malaysia. Tiga kata dalam motonya — Mengawal, Melindung, Menyelamat — meringkaskan peranan tersebut:

• Mengawal: menguatkuasakan undang-undang persekutuan di Zon Maritim Malaysia, termasuk membendung penyeludupan, pencerobohan nelayan asing, dan kemasukan tanpa izin.
• Melindung: membanteras jenayah maritim seperti lanun serta pencemaran laut, dan mengawal ketenteraman awam di perairan negara.
• Menyelamat: menyelaras operasi carian dan menyelamat (SAR) di laut.

Sebagai komitmen menyeluruh kepada orang awam, Misi Perkhidmatan Pelanggan APMM diringkaskan sebagai QUICK, FIRM, FAIR (Pantas, Tegas, Adil): melaksanakan tugas dengan cekap, menguatkuasa peraturan dengan tegas, dan melayan semua pihak secara sama rata tanpa mengira status.

Bagaimana APMM menyelaras carian dan menyelamat (SAR)?

Apabila berlaku kecemasan di laut, APMM ialah agensi penyelaras utama. Fungsi ini diuruskan melalui Bahagian Carilamat dan Bantuan Bencana (BCLBB), yang mengendalikan operasi mencari mangsa yang hilang, memindahkan pesakit, dan bantuan bencana di perairan Malaysia.

Bagaimana APMM disusun di sepanjang pantai?

Untuk melindungi garis pantai yang panjang di kedua-dua Semenanjung dan Borneo, APMM disusun mengikut wilayah dan negeri. Direktori rasminya merangkumi pasukan maritim negeri berikut:

• Kedah/Perlis, Pulau Pinang, Perak, Selangor, Melaka & Negeri Sembilan, dan Johor di pantai barat dan selatan.
• Pahang, Terengganu, dan Kelantan di pantai timur Semenanjung.
• Sabah dan Sarawak di Malaysia Timur.

Bagi memastikan kehadiran berterusan, APMM mengekalkan penempatan aset di laut dalam setiap wilayah maritim. Struktur ini membolehkan satu agensi meliputi perairan yang luas tanpa pertindihan yang menjejaskan sumber — masalah asal yang membawa kepada penubuhannya.

Visi jangka panjang

Visi APMM ialah “menjadi antara agensi penguatkuasaan maritim terbaik di dunia”, selaras dengan misinya menguatkuasa undang-undang serta menyelamatkan nyawa dan harta di laut bagi menjamin keselamatan Zon Maritim Malaysia.

What’s next

• Rujuk laman rasmi APMM (mmea.gov.my) untuk hubungan wilayah maritim terkini jika anda memerlukan bantuan kecemasan di laut.
• Untuk memahami bagaimana APMM melengkapi agensi keselamatan lain, baca profil Polis Diraja Malaysia (PDRM) dan Angkatan Tentera Malaysia (ATM).
• Nota: sesetengah angka operasi (saiz armada, bilangan tepat wilayah/daerah maritim) berubah dari masa ke masa dan sengaja tidak dinyatakan di sini melainkan boleh disahkan daripada sumber rasmi.