Populasi Malaysia Mengikut Agama: Apa yang Direkodkan oleh Banci

Setiap sepuluh tahun, banci kebangsaan Malaysia mengemukakan satu soalan yang jarang ditanya secara langsung oleh borang kerajaan: apakah agama anda. Pada 2020, 32.4 juta orang menjawab, dan Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) menerbitkan kiraan itu dalam satu perenggan sahaja dalam siaran Key Findings-nya — lima angka, tanpa sebarang ulasan disertakan.

Artikel ini melaporkan tepat apa yang dinyatakan oleh siaran itu, dan siaran peringkat-daerah yang mengiringinya. Tiada lebih daripada itu.

Lima angka yang diterbitkan DOSM

MyCensus 2020 — Banci Penduduk dan Perumahan yang keenam sejak penubuhan Malaysia pada 1963 — menetapkan hari banci pada 7 Julai 2020. Laporan Key Findings DOSM, dilancarkan pada 14 Februari 2022, memberikan kiraan agama seperti berikut:

Agama	Populasi (angka DOSM)
Islam	20.6 juta
Buddha	6.1 juta
Kristian	2.9 juta
Hindu	2.0 juta
Lain-lain	860,000

Itu ialah perkataan DOSM sendiri, dipetik daripada siaran tersebut: “Muslims in 2020 amounted 20.6 million, Christians 2.9 million, Buddhists 6.1 million, Hindus 2.0 million and Others 860 thousand.” Islam merupakan afiliasi yang paling ramai dilaporkan dengan jarak yang jauh, diikuti oleh Buddha, kemudian Kristian, kemudian Hindu.

Perhatikan apa yang tidak terdapat di sini: peratusan. Tiada satu pun daripada siaran yang dipetik dalam artikel ini menukarkan kiraan-kiraan ini kepada bahagian populasi, jadi tiada pecahan peratusan dinyatakan di atas. Angka peratusan bagi komposisi keagamaan Malaysia diterbitkan dalam laporan penuh Key Findings banci dan dipetik secara meluas; laporan tersebut tidak disahkan untuk draf ini, jadi artikel ini hanya melaporkan kiraan yang dapat disahkannya perkataan demi perkataan.

Siaran DOSM juga tidak memecahkan “Lain-lain” kepada agama-agama yang dinamakan, dan ia tidak menggunakan perkataan “tiada agama” atau “tidak diketahui” di mana-mana bahagian teks tersebut. Angka bagi kategori-kategori khusus itu tidak dilaporkan di sini kerana ia tidak terdapat dalam sumber.

Di mana setiap agama paling tertumpu

Di peringkat negeri, siaran pelancaran Key Findings menyatakan dengan jelas: “The highest number of Muslims was in Selangor, while the highest number of Christians were in Sarawak. Selangor was also the state with the highest number of Buddhists and Hindus.”

Siaran DOSM yang mengiringinya, Key Findings Population and Housing Census of Malaysia 2020: Administrative District (29 Mei 2022), memecahkan kiraan agama yang sama ke peringkat daerah. Tiga daerah teratasnya bagi setiap agama:

Agama	Ke-1	Ke-2	Ke-3
Islam	Petaling, Selangor (1.2 juta)	W.P. Kuala Lumpur (0.9 juta)	Ulu Langat, Selangor (0.89 juta)
Buddha	W.P. Kuala Lumpur (0.64 juta)	Petaling, Selangor (0.63 juta)	Johor Bahru, Johor (0.57 juta)
Hindu	Petaling, Selangor (0.22 juta)	Klang, Selangor (0.18 juta)	W.P. Kuala Lumpur (0.16 juta)
Kristian	Kuching, Sarawak (0.2 juta)	Petaling, Selangor (0.18 juta)	Sibu, Sarawak (0.15 juta)

Petaling, Selangor — daerah pentadbiran paling ramai penduduk di Malaysia secara keseluruhan, iaitu 2.3 juta orang — muncul dalam tiga teratas bagi keempat-empat agama tersebut. Itu adalah fungsi saiznya berbanding tumpuan keagamaan yang tersendiri; DOSM tidak mencirikannya sedemikian, dan begitu juga artikel ini.

Bagaimana kiraan itu dijalankan

Beberapa fakta mengenai mekanismenya, semuanya dinyatakan dalam siaran DOSM sendiri:

• MyCensus 2020 dijalankan di bawah Perlembagaan Persekutuan (Perkara 74, 77, 109 dan 112C), Census Act 1960 (Revised 1969) dan Statistics Act 1965 (Revised 1989), berikutan keputusan Kabinet pada 12 Julai 2017.
• Agama merupakan salah satu pemboleh ubah demografi teras banci itu, dikumpul bersama populasi, isi rumah, tempat kediaman, jantina, umur, kewarganegaraan, etnik dan taraf perkahwinan, merentasi 108 item soal selidik.
• Pengumpulan data berjalan dari 7 Julai 2020 hingga 31 Oktober 2021, menggunakan gabungan e-Census, temu bual berbantukan komputer dan borang kertas; DOSM melaporkan 91.9% respons sebagai elektronik.
• Jumlah populasi Malaysia meningkat daripada 27.5 juta pada banci 2010 kepada 32.4 juta pada 2020 — kadar pertumbuhan tahunan sebanyak 1.7%, menurut DOSM, lebih perlahan berbanding 2.2% yang dicatatkan antara 2000 dan 2010.

Kesilapan lazim

Mengaitkan pecahan peratusan kepada siaran-siaran yang dipetik di sini. Pecahan peratusan komposisi keagamaan Malaysia tersebar luas dan dikaitkan dengan Banci 2020. Ia tidak terdapat dalam mana-mana siaran yang digunakan sebagai sumber artikel ini: kedua-duanya memberikan kiraan mutlak, dalam lima kategori, tanpa sebarang baris “tiada agama” atau “tidak diketahui”. Sesiapa yang memetik peratusan sepatutnya merujuk kepada laporan penuh Key Findings banci yang menjadi sumbernya, bukan siaran-siaran ini — dan tidak sepatutnya menerbitkan satu dengan membahagikan kiraan bulat di atas, yang akan menghasilkan angka yang bukan angka DOSM.

Menganggap saiz populasi daerah sebagai tumpuan keagamaan. Sesebuah daerah yang mendahului senarai bagi beberapa agama serentak, seperti Petaling, biasanya mencerminkan bahawa ia merupakan daerah terbesar Malaysia mengikut populasi, bukan bahawa mana-mana satu agama tertumpu secara luar biasa di situ berbanding agama-agama lain.

Menganggap pecahan banci 2010 mengikut agama disahkan di sini. Angka agama DOSM bagi 2010 tidak dapat disahkan secara berasingan berbanding sumber rasmi yang aktif pada masa penulisan, jadi artikel ini hanya melaporkan angka 2020 yang disahkan dan perbandingan jumlah populasi yang disahkan (27.5 juta pada 2010 berbanding 32.4 juta pada 2020).

Apa yang seterusnya

Untuk bagaimana DOSM menjalankan banci dan siaran statistiknya yang lain, lihat DOSM — Jabatan Perangkaan Malaysia. Bagi negeri yang mencatatkan bilangan tertinggi penganut Kristian dalam kiraan ini, lihat Sarawak.

---

Artikel ini diklasifikasikan sebagai sensitif (agama, sebahagian daripada kategori 3R+1) di bawah dasar editorial NegaraKu.md. Ia ditulis secara deskriptif sepenuhnya: ia melaporkan hanya angka-angka yang diterbitkan dalam siaran DOSM yang disenaraikan dalam frontmatter, menyatakan dengan jelas apabila sesuatu angka tidak dapat disahkan, dan tidak menawarkan sebarang tafsiran mengenai amalan, kepercayaan atau dasar keagamaan. Ia disimpan sebagai draf menunggu pengesahan manusia sebelum diterbitkan.