# Negaraku: Bagaimana Lagu Kebesaran Negeri Perak Menjadi Lagu Kebangsaan Malaysia

> Melodi Negaraku tidak digubah untuk sebuah negara — ia sudah wujud sebagai lagu kebesaran sebuah negeri sebelum Persekutuan Tanah Melayu merdeka. Artikel ini menyusun apa yang benar-benar tercatat dalam rekod rasmi tentang asal usul melodi itu, pemilihannya pada 5 Ogos 1957, dan memisahkannya daripada cerita yang tidak dapat disahkan.

- Category: malaysia
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/malaysia/negaraku-anthem

---

Pada malam 31 Ogos 1957, apabila melodi Negaraku dimainkan buat pertama kali di hadapan orang ramai di Padang Kelab Selangor, melodi itu bukanlah sesuatu yang baharu. Ia sudah pun menjadi lagu kebesaran sebuah negeri Melayu selama beberapa dekad sebelum itu.

Itulah perkara yang paling kurang difahami tentang lagu kebangsaan Malaysia: ia tidak digubah untuk sebuah negara yang baharu merdeka. Ia dipilih — daripada perbendaharaan yang sudah sedia ada.

## Melodi itu milik Perak dahulu

Portal Rasmi Kerajaan Malaysia menyatakan dengan jelas bahawa irama asal lagu kebangsaan diambil daripada lagu negeri Perak. Portal yang sama mengaitkan lagu negeri itu dengan sebuah lagu berjudul **"Terang Bulan"**, yang direkodkan sebagai lagu kegemaran Sultan Abdullah semasa baginda dibuang negeri di Seychelles.

Laman rasmi Kesultanan Negeri Perak pula memberikan sudut yang berbeza — bukan tentang bagaimana melodi itu sampai ke Perak, tetapi bagaimana ia menjadi lagu kebesaran negeri.

Menurut laman itu, lagu kebesaran negeri muncul pada zaman pemerintahan Sultan Idris Murshidul'adzam Shah (Marhum Rahmatullah, 1887–1916), apabila baginda berangkat ke London. Di sana, wakil Permaisuri Victoria meminta nota Lagu Kebesaran Negeri Perak daripada Almarhum Raja Mansor, juruiring baginda. Raja Mansor menyatakan bahawa beliau terlupa membawa nota tersebut, lalu bersiul sebuah lagu yang — dalam kata-kata laman rasmi itu — sangat digemari penduduk Negeri Perak pada waktu itu.

Lagu yang bersiul itu ialah "Terang Bulan".

Kedua-dua catatan rasmi ini tidak bercanggah. Satu menerangkan dari mana melodi itu mungkin masuk ke Perak; satu lagi menerangkan bagaimana melodi yang sudah popular di negeri itu diangkat menjadi lagu rasmi.

## Satu butiran tarikh yang tidak selari

Laman rasmi Kesultanan Perak menyebut bahawa perjalanan ke London itu adalah untuk menghadiri kemahkotaan Permaisuri Victoria pada tahun 1888.

Butiran ini sukar diselaraskan dengan rekod diraja British. Laman rasmi royal.uk mencatatkan bahawa Victoria menaiki takhta pada 1837, menyambut Jubli Emas pada 1887 dan Jubli Berlian pada 1897 — jadi tiada pemahkotaan pada 1888.

Ini bukan alasan untuk menolak keseluruhan catatan itu. Ia sekadar menunjukkan bahawa butiran tarikh dan majlis dalam kisah ini memerlukan penelitian arkib yang lebih dalam, dan pembaca yang teliti wajar tahu perbezaan itu wujud.

## Apa yang berlaku pada 5 Ogos 1957

Di sinilah rekod rasmi menjadi paling kukuh. Arkib Negara Malaysia mencatatkan butiran upacara pemilihan dengan terperinci.

| Perkara | Catatan rasmi |
|---|---|
| Tarikh upacara | 5 Ogos 1957 |
| Tempat | Dewan Polis Depoh, Kuala Lumpur |
| Pengerusi jawatankuasa | YTM Tunku Abdul Rahman Putra |
| Bilangan lagu dipersembahkan | Empat buah |
| Pemain | Pasukan Pancaragam Polis Persekutuan Tanah Melayu |
| Sebab lagu Perak dipilih | "Mempunyai unsur-unsur kemelayuan" |
| Persembahan awam pertama | Malam 31 Ogos 1957, Padang Kelab Selangor |

Ahli jawatankuasa yang direkodkan Arkib Negara ialah Ya'acob Abdul Latiff, A.T. Reid, Ong Yoke Lin, Haji Mustapha Al-Bakri, Halimathon, Dato' Abdul Razak Hussein dan W. Crops.

Portal Rasmi Kerajaan Malaysia menambah bahawa satu sayembara lagu diadakan pada 1957 tetapi tidak menghasilkan pilihan yang sesuai, lalu Tunku Abdul Rahman mencadangkan lagu negeri Perak sebagai asas. Portal itu turut merekodkan bahawa skor muzik disiapkan oleh Alfonso Soliano, D.S.P Croff, Captain Lenthall dan A.T Reed, manakala liriknya dirangka oleh sebuah jawatankuasa khas yang dipengerusikan Tunku Abdul Rahman dengan perkenan Raja-Raja Melayu.

Beberapa jam kemudian, pada [malam Merdeka 31 Ogos 1957](/malaysia/independence-1957), bendera Union Jack diturunkan dan bendera Persekutuan Tanah Melayu dinaikkan — diiringi melodi yang sama itu.

## Apa yang tidak dapat disahkan

Cerita yang paling kerap diulang tentang Negaraku ialah bahawa melodinya berasal daripada lagu Perancis **"La Rosalie"** gubahan Pierre-Jean de Béranger, yang popular di pulau Mahé, Seychelles, pada abad ke-19.

Kaitan itu tidak ditemui dalam mana-mana sumber rasmi Malaysia yang disemak untuk artikel ini — tidak pada Portal Rasmi Kerajaan Malaysia, tidak pada Arkib Negara, dan tidak pada laman rasmi Kesultanan Perak.

Sumber rasmi menyebut Seychelles. Sumber rasmi menyebut "Terang Bulan". Tetapi tiada satu pun daripadanya menamakan lagu Perancis itu atau penggubahnya.

Begitu juga angka yang sering disebut bahawa 514 buah lagu diterima daripada seluruh dunia. Arkib Negara mencatatkan **empat** buah lagu dipersembahkan pada upacara pemilihan, dan tidak menyebut jumlah penyertaan sayembara.

Kerana itu, kedua-dua butiran tersebut tidak dinyatakan sebagai fakta di sini. Ia mungkin benar — tetapi ia belum disahkan pada sumber rasmi, dan perbezaan antara "mungkin benar" dan "tercatat" itulah yang penting dalam rekod kebangsaan.

## Undang-undang yang melindunginya

Melodi itu kini dilindungi statut. **Akta Lagu Kebangsaan 1968**, kini disiarkan semula sebagai **Akta 808 (Disemak 2018)**, mula-mula diperbuat sebagai Akta Parlimen No. 20 tahun 1968 dan membawa tarikh [4 April 1968].

Seksyen 2 mentakrifkan Lagu Kebangsaan sebagai gubahan yang mengandungi perkataan dan muzik yang dinyatakan dalam Jadual — jadi teks muktamad Negaraku ialah Jadual Akta itu sendiri, bukan mana-mana rakaman.

Jadual menetapkan tiga versi:

- **Versi penuh (atau versi Diraja)** — dimainkan dari mula hingga akhir
- **Versi ringkas** — dari mula hingga tanda B, disambung dari C hingga akhir
- **Versi pendek** — dari C hingga akhir

Seksyen 8(1) menetapkan semua yang hadir hendaklah berdiri sedia sebagai tanda hormat, kecuali apabila lagu itu dimainkan sebagai sebahagian daripada penyiaran atau filem berita. Seksyen 8(3) memperuntukkan denda tidak melebihi RM100 atau penjara tidak melebihi satu bulan bagi sikap tidak hormat di tempat awam, dan Seksyen 9 membenarkan pegawai polis menangkap tanpa waran dalam keadaan tertentu.

Tempo lagu pernah diubah tiga kali melalui perintah, seperti yang tersenarai dalam Akta:

| Perintah | Berkuat kuasa |
|---|---|
| P.U. (A) 230/1993 | 27 Ogos 1993 |
| P.U. (A) 313/2003 | 31 Ogos 2003 |
| P.U. (A) 268/2006 | 14 Julai 2006 |

## Kesilapan biasa

**Menganggap Negaraku digubah pada 1957.** Yang berlaku pada 1957 ialah pemilihan dan penulisan lirik, bukan penciptaan melodi.

**Menyebut "La Rosalie" sebagai fakta rasmi.** Ia mungkin tepat, tetapi ia adalah dakwaan penulisan popular — bukan catatan rasmi Malaysia.

**Mengelirukan lagu kebangsaan dengan lagu negeri.** Perak masih mempunyai lagu kebesarannya sendiri, dengan lirik rasmi yang bermula "Dilanjutkan Allah usianya Sultan" seperti tersiar di laman Kerajaan Negeri Perak. Melodi dikongsi; lirik dan fungsi berbeza.

**Menyangka mana-mana rakaman popular adalah versi rasmi.** Versi muktamad ialah yang dinyatakan dalam Jadual Akta 808.

## Apa seterusnya

Melodi ini kekal tanpa perubahan apabila Persekutuan Tanah Melayu berkembang menjadi Malaysia — konteks itu diterangkan dalam [pembentukan Malaysia pada 1963](/malaysia/formation-of-malaysia-1963).

Bagi pembaca yang mahu menyemak sendiri, dua dokumen berbaloi dibuka terus: teks penuh Akta 808 di laman Bahagian Istiadat, dan catatan upacara pemilihan di Pustaka Ilmu Arkib Negara. Kedua-duanya pendek, dan kedua-duanya lebih tepat daripada kebanyakan yang beredar dalam talian.

Jurang yang masih terbuka ialah rantaian bukti antara Seychelles dan Perak. Sehingga sebuah sumber rasmi atau kajian arkib bersumber menutup jurang itu, bahagian kisah ini wajar dibaca sebagai catatan yang belum lengkap — bukan fakta yang sudah selesai.

## Sources

- Akta 808 — Akta Lagu Kebangsaan 1968 (Disemak 2018) — https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2022/08/AKTA-808-DISEMAK-2018.pdf (Bahagian Istiadat dan Urusetia Persidangan Antarabangsa, Jabatan Perdana Menteri)
- Lagu Kebangsaan (National Anthem) — https://www.malaysia.gov.my/en/government/kenali-malaysia/national-anthem (Portal Rasmi Kerajaan Malaysia)
- Pemilihan Lagu Kebangsaan Persekutuan Tanah Melayu — https://pustakailmu.arkib.gov.my/index.php/ms/pustaka-ilmu/jendela-sejarah/pemilihan-lagu-kebangsaan-persekutuan-tanah-melayu (Arkib Negara Malaysia)
- Lagu Kebesaran Negeri Perak — https://sultan.perak.gov.my/index.php/informasi-kesultanan/lagu-kebesaran-negeri-perak (Laman Rasmi Kesultanan Negeri Perak Darul Ridzuan)
- Lagu Negeri Perak — Laman Web Pingat Negeri Perak — https://pingat.perak.gov.my/index.php/pengenalan/lagu-negeri-perak (Kerajaan Negeri Perak Darul Ridzuan)
- Queen Victoria — https://www.royal.uk/queen-victoria (The Royal Family (royal.uk))

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0