# Wasiat, Probet dan Pembahagian Pusaka Tanpa Wasiat bagi Bukan Islam

> Cara wasiat bukan Islam dibuat sah di bawah Akta Wasiat 1959, cara pusaka ditadbir melalui probet atau surat kuasa mentadbir, dan bagaimana Akta Pembahagian 1958 membahagikan harta apabila seseorang meninggal tanpa wasiat.

- Category: law
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-07
- Canonical: https://negaraku.md/law/wills-and-probate-in-malaysia

---

Meninggalkan harta tanpa wasiat tidak bermakna keluarga anda bebas memutuskan siapa mendapat apa. Di Malaysia, sebuah formula undang-undang yang tegar akan mengambil alih — dan ia mungkin tidak sepadan dengan kehendak anda. Bagi bukan Islam, tiga akta menentukan segala-galanya: Akta Wasiat 1959 (cara membuat wasiat), Akta Probet dan Pentadbiran 1959 (cara pusaka ditadbir), dan Akta Pembahagian 1958 (siapa mewarisi apabila tiada wasiat).

## Siapa yang tertakluk pada undang-undang ini?

Akta Wasiat 1959 dan Akta Pembahagian 1958 hanya terpakai kepada **bukan Islam**. Harta pusaka orang Islam di Malaysia dikawal oleh undang-undang Syariah dan mahkamah Syariah, jadi panduan ini tidak terpakai kepada mereka.

Akta Pembahagian 1958 terpakai kepada bukan Islam di Semenanjung Malaysia dan Sarawak. Sabah dan anak negeri Sarawak mempunyai peruntukan berasingan, jadi perancangan pusaka di negeri-negeri itu perlu disemak secara khusus.

## Apa yang menjadikan wasiat sah di sisi undang-undang?

Wasiat bukan Islam tidak perlu disediakan oleh peguam untuk menjadi sah, tetapi ia mesti memenuhi syarat formal Akta Wasiat 1959. Jika satu syarat tercicir, seluruh wasiat boleh terbatal dan harta jatuh semula ke bawah peraturan tanpa wasiat.

Syarat asas untuk wasiat yang sah:

- **Umur dan keupayaan** — pewasiat mestilah sempurna akal dan berumur sekurang-kurangnya 18 tahun.
- **Tandatangan** — pewasiat menandatangani di hujung dokumen (atau seseorang menandatangani bagi pihaknya, atas arahannya dan di hadapannya).
- **Dua saksi serentak** — tandatangan mesti dibuat atau diakui di hadapan sekurang-kurangnya dua saksi yang hadir pada masa yang sama, dan saksi-saksi itu turut menandatangani wasiat di hadapan pewasiat.
- **Saksi bukan benefisiari** — saksi (atau pasangan saksi) tidak sepatutnya menjadi benefisiari. Jika berlaku, pemberian kepada saksi itu terbatal, walaupun wasiat itu sendiri kekal sah.

Dua peristiwa membatalkan wasiat sedia ada secara automatik: **perkahwinan** pewasiat (kecuali dalam keadaan tertentu, seperti wasiat yang dibuat khusus dalam jangkaan perkahwinan itu) dan **pemelukan Islam** oleh pewasiat. Sebab itu wasiat wajar dikaji semula selepas setiap perubahan besar dalam hidup — berkahwin, bercerai, atau kelahiran anak.

## Apa berlaku jika anda meninggal tanpa wasiat?

Apabila seorang bukan Islam meninggal tanpa wasiat sah (dikenali sebagai *intestate*), Seksyen 6 Akta Pembahagian 1958 mengambil alih. Ia membahagikan harta antara tiga kategori waris utama: **pasangan**, **isu** (anak dan keturunan anak yang telah meninggal), dan **ibu bapa**. Pecahannya adalah tetap — tiada budi bicara.

| Waris yang masih hidup | Ibu bapa | Pasangan | Isu (anak) |
|---|---|---|---|
| Pasangan sahaja | — | Semua | — |
| Isu (anak) sahaja | — | — | Semua |
| Ibu bapa sahaja | Semua | — | — |
| Pasangan + ibu bapa (tiada anak) | 1/2 | 1/2 | — |
| Pasangan + isu (tiada ibu bapa) | — | 1/3 | 2/3 |
| Ibu bapa + isu (tiada pasangan) | 1/3 | — | 2/3 |
| Pasangan + isu + ibu bapa | 1/4 | 1/4 | 1/2 |

Jika tiada langsung pasangan, isu atau ibu bapa, harta bergerak menuruni senarai keutamaan seterusnya: adik-beradik, kemudian datuk nenek, bapa/emak saudara, dan seterusnya.

Contoh mudah: Encik Tan meninggal tanpa wasiat, meninggalkan seorang isteri dan dua anak. Isterinya mendapat 1/3, dan setiap anak mendapat separuh daripada baki 2/3 — iaitu 1/3 seorang. Jika Encik Tan mahu isterinya mewarisi rumah keluarga sepenuhnya, hanya wasiat boleh mencapainya; tanpa wasiat, anak-anak berhak ke atas bahagian mereka.

## Bagaimana pusaka ditadbir: probet atau surat kuasa mentadbir?

Sama ada ada wasiat atau tidak, seseorang perlu memperoleh kuasa undang-undang untuk mengumpul harta si mati, menjelaskan hutang, dan mengagihkan baki. Kuasa itu datang daripada Mahkamah Tinggi di bawah Akta Probet dan Pentadbiran 1959, dalam salah satu daripada dua bentuk:

- **Geran Probet** — apabila ada wasiat sah. Ia dikeluarkan kepada **wasi** yang dinamakan dalam wasiat, mengesahkan kuasanya untuk melaksanakan wasiat itu.
- **Surat Kuasa Mentadbir** — apabila tiada wasiat sah (atau tiada wasi bertindak). Ia dikeluarkan kepada **pentadbir**, biasanya waris terdekat, untuk mentadbir pusaka mengikut Akta Pembahagian 1958.

Bagi pusaka tanpa wasiat, laluan bergantung pada nilai dan jenis harta. Terdapat tiga institusi yang boleh memberikan kuasa mentadbir:

| Laluan | Sesuai untuk | Institusi |
|---|---|---|
| Pusaka Kecil | Jumlah nilai tidak melebihi RM5 juta (sejak 15 Julai 2024, harta tak alih tidak lagi menjadi syarat) | Unit Pembahagian Pusaka Kecil / Pentadbir Tanah (Akta Pusaka Kecil (Pembahagian) 1955) |
| Pentadbiran Ringkas | Harta alih sahaja, tidak melebihi RM600,000 | Amanah Raya Berhad (Akta Perbadanan Amanah Kebangsaan 1995) |
| Mahkamah Tinggi | Ada wasiat, atau pusaka melebihi RM5 juta | Mahkamah Tinggi |

Laluan pusaka kecil melalui pejabat tanah sering merupakan cara paling murah dan pantas: tiada peguam diperlukan dan pejabat tanah tidak mengenakan fi failing. Ini menjadikannya pilihan biasa apabila aset utama si mati ialah sebuah rumah atau tanah — dan sejak pindaan 2022, laluan ini juga terbuka kepada pusaka yang hanya mengandungi harta alih.

## Berapa lama dan berapa kos prosesnya?

Tempoh berbeza-beza mengikut laluan dan jenis aset. Permohonan probet atau surat kuasa mentadbir di Mahkamah Tinggi biasanya mengambil beberapa bulan dari failing hingga geran dikeluarkan, dan lebih lama jika ada pertikaian atau aset yang sukar dipindah milik.

Bagi laluan pusaka kecil, kos rasmi geran surat kuasa mentadbir adalah rendah — antara sekitar RM10 hingga RM30 bagi pusaka lebih kecil, atau dikira sebagai 0.2% bagi penilaian yang melebihi RM50,000. Kos sebenar untuk keluarga terletak lebih pada masa dan usaha mengumpul dokumen (sijil kematian, geran tanah, penyata bank, senarai waris) daripada fi mahkamah itu sendiri.

## Langkah seterusnya

Jika anda seorang bukan Islam dengan aset di Malaysia, dua tindakan memberi kesan paling besar. Pertama, buat wasiat yang sah dan simpan ia dikemas kini selepas setiap perkahwinan, penceraian, atau kelahiran anak — kerana perkahwinan membatalkan wasiat lama secara automatik. Kedua, namakan wasi yang anda percayai, kerana dialah yang akan memohon probet dan menguruskan pusaka.

Jika seorang ahli keluarga baru meninggal, semak dahulu sama ada ada wasiat, kemudian tentukan laluan yang betul mengikut nilai dan jenis harta sebelum memfailkan permohonan. Untuk pusaka bernilai besar, ada pertikaian, atau melibatkan harta di Sabah atau anak negeri Sarawak, dapatkan nasihat peguam yang mengamalkan undang-undang pusaka — panduan ini menerangkan rangka kerja umum, bukan nasihat undang-undang bagi kes tertentu.

## Sources

- Non-Muslim Inheritance Law — https://johorebar.org.my/non-muslim-inheritance-law/ (Johore Bar Committee)
- Distribution of Estate under Distribution Act 1958 — https://chialee.com.my/distribution-of-estate-under-distribution-act-1958/ (Chia, Lee & Associates)
- Key Changes to Small Estates (Distribution) Act 1955 — https://www.richardweechambers.com/key-changes-to-small-estates-distribution-act-1955/ (Richard Wee Chambers)
- Significant Changes to the Small Estates (Distribution) Act 1955 (Circular No. 265/2022) — https://www.malaysianbar.org.my/cms/upload_files/document/Circular%20No%20265-2022.pdf (Malaysian Bar)
- Probate and Estate Administration in Malaysia — https://chialee.com.my/probate-and-estate-administration-in-malaysia/ (Chia, Lee & Associates)
- How to obtain letters of administration via small estate mode — https://www.malaysianbar.org.my/article/about-us/committees/conveyancing-practice/how-to-obtain-letters-of-administration-via-small-estate-mode (Malaysian Bar)
- Key Considerations When Drafting A Will In Malaysia — https://www.mondaq.com/wills-intestacy-estate-planning/1420158/key-considerations-when-drafting-a-will-in-malaysia (Mondaq)
- Grant of Probate in Malaysia: Everything You Need to Know — https://www.wenjieco.com/articles/grant-of-probate-malaysia (Wen Jie & Co)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0