Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan: Tanggungjawab Majikan

Seorang pekerja jatuh dari perancah, dan soalan pertama penyiasat bukanlah “siapa yang cuai” — tetapi “adakah majikan telah melakukan segala yang praktik untuk mengelakkannya?” Itulah teras Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (Akta 514), atau OSHA 1994.

Apakah kewajipan asas majikan di bawah OSHA 1994?

Seksyen 15(1) menetapkan kewajipan utama: setiap majikan mesti memastikan, setakat yang praktik, keselamatan, kesihatan dan kebajikan semua pekerjanya semasa bekerja. Frasa “setakat yang praktik” bermaksud majikan perlu menimbang risiko berbanding kos dan usaha mengawalnya — ia bukan tanggungjawab mutlak, tetapi bebannya terletak pada majikan untuk membuktikan langkah munasabah telah diambil.

Seksyen 15(2) memperincikan kewajipan ini kepada beberapa bidang khusus:

• Menyediakan dan menyenggara loji serta sistem kerja yang selamat.
• Memastikan keselamatan penggunaan, pengendalian, penyimpanan dan pengangkutan loji dan bahan.
• Memberi maklumat, arahan, latihan dan penyeliaan yang perlu.
• Menyediakan tempat kerja yang selamat, termasuk laluan masuk dan keluar.
• Mewujudkan persekitaran kerja yang selamat serta kemudahan kebajikan yang mencukupi.

Seksyen 16 pula mewajibkan majikan menyediakan polisi keselamatan dan kesihatan bertulis serta memaklumkannya kepada pekerja.

Apa yang berubah selepas pindaan 2022?

Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Pindaan) 2022 (Akta A1648) berkuat kuasa pada 1 Jun 2024. Ia memansuhkan Akta Kilang dan Jentera 1967 dan meluaskan OSHA supaya terpakai kepada semua tempat kerja di seluruh Malaysia, termasuk perkhidmatan awam dan pihak berkuasa berkanun — bukan lagi hanya sektor tertentu.

Dua kewajipan baharu yang penting:

Kewajipan baharu	Butiran
Penilaian risiko	Setiap majikan, orang bekerja sendiri atau prinsipal mesti menjalankan penilaian risiko terhadap risiko keselamatan dan kesihatan di tempat kerja.
Penyelaras keselamatan	Majikan dengan lima atau lebih pekerja mesti melantik seorang pekerja sebagai penyelaras keselamatan dan kesihatan pekerjaan, jika tempat kerja itu tidak memerlukan pegawai keselamatan.

Pindaan juga memperluas liabiliti pegawai syarikat: pengarah, pengurus, setiausaha dan pegawai syarikat lain boleh dipertanggungjawabkan secara peribadi apabila syarikat melakukan kesalahan.

Apakah denda jika gagal mematuhi?

Denda dinaikkan dengan ketara. Antara yang utama:

• Seksyen 19 (pelanggaran kewajipan am Seksyen 15–18, termasuk polisi bertulis Seksyen 16): denda sehingga RM500,000 atau penjara sehingga dua tahun, atau kedua-duanya — naik daripada RM50,000 sebelum ini.
• Gagal melantik penyelaras keselamatan (Seksyen 29A): denda sehingga RM50,000 atau penjara sehingga enam bulan.
• Seksyen 49 (melanggar notis pembaikan atau larangan DOSH): denda sehingga RM500,000 atau penjara dua tahun, dan denda tambahan RM2,000 bagi setiap hari kesalahan berterusan.

Bagaimana majikan melaporkan kemalangan kepada DOSH?

Di bawah Peraturan-Peraturan NADOPOD 2004, majikan mesti memberitahu pejabat DOSH terdekat dengan cara tercepat apabila berlaku kematian, kecederaan serius atau kejadian berbahaya. Laporan rasmi menggunakan Borang JKKP 6 perlu dihantar dalam tempoh 7 hari. Kemalangan yang menyebabkan pekerja tidak dapat menjalankan tugas biasa selama lebih daripada 4 hari juga wajib dilaporkan.

Apa seterusnya

Semak sama ada tempat kerja anda kini tergolong dalam skop OSHA yang diperluas, wujudkan penilaian risiko bertulis, dan lantik penyelaras keselamatan jika anda mempunyai lima atau lebih pekerja. Rujuk portal rasmi DOSH (Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan) untuk borang JKKP terkini dan peraturan subsidiari, dan dapatkan nasihat guaman bagi situasi khusus syarikat anda.