# Akta Komunikasi dan Multimedia 1998: Mengawal Selia Pertuturan Dalam Talian

> Akta Komunikasi dan Multimedia 1998 (Akta 588) ialah rangka undang-undang utama yang mengawal selia industri komunikasi dan multimedia Malaysia, termasuk pelesenan dan kandungan dalam talian. Seksyen 233 — 'penyalahgunaan kemudahan rangkaian' — adalah peruntukan yang paling kerap digunakan terhadap pertuturan dalam talian.

- Category: law
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-07
- Canonical: https://negaraku.md/law/communications-and-multimedia-act-1998

---

Satu komen di Facebook, satu tweet, atau satu mesej WhatsApp yang dikongsi semula boleh menjadi asas kepada satu pendakwaan jenayah di Malaysia. Peruntukan undang-undang yang paling kerap dipetik dalam situasi sebegini bukan Akta Hasutan mahupun undang-undang fitnah, tetapi Seksyen 233 Akta Komunikasi dan Multimedia 1998.

Akta 588, sebagaimana ia dikenali secara rasmi, berkuat kuasa pada 1 April 1999 dan menjadi tulang belakang undang-undang bagi ekosistem digital negara. Ia digubal pada era penumpuan (convergence) antara telekomunikasi, penyiaran dan Internet, dan ditadbir oleh Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM). Artikel ini menerangkan struktur Akta, peruntukan kandungannya, dan julat pandangan yang wujud mengenainya — secara deskriptif dan neutral.

## Apa yang dikawal selia oleh Akta 588?

Menurut SKMM, Akta ini berlandaskan prinsip ketelusan, galakan persaingan, keluwesan pengawalseliaan, dan pengawalan kendiri industri (industry self-regulation). Bidang kuasanya meliputi "networked services and activities" — iaitu aktiviti yang disampaikan melalui rangkaian.

Ciri utama Akta ialah rangka pelesenan yang neutral-teknologi. Aktiviti berlesen dibahagikan kepada empat kategori:

| Kategori | Contoh aktiviti |
| --- | --- |
| Penyedia Kemudahan Rangkaian (NFP) | Menara, kabel gentian optik, stesen bumi satelit, infrastruktur fizikal |
| Penyedia Perkhidmatan Rangkaian (NSP) | Menyediakan sambungan dan pembawa rangkaian |
| Penyedia Perkhidmatan Aplikasi (ASP) | Perkhidmatan suara, mesej, akses Internet |
| Penyedia Perkhidmatan Aplikasi Kandungan (CASP) | Penyiaran, kandungan dalam talian |

Lesen pula terbahagi kepada dua jenis: lesen individu (kawalan lebih ketat, disesuaikan) dan lesen kelas (pendaftaran lebih ringan bagi aktiviti berisiko rendah).

Satu peruntukan yang sering dipetik ialah Seksyen 3(3), yang menyatakan bahawa tiada apa-apa dalam Akta boleh ditafsirkan sebagai membenarkan penapisan Internet. Jaminan ini berasal daripada Bill of Guarantees Koridor Raya Multimedia. Pada masa yang sama, Akta mengandungi peruntukan berkaitan kandungan — terutamanya Seksyen 211 dan 233 — dan hubungan antara jaminan tanpa penapisan ini dengan peruntukan kandungan tersebut menjadi salah satu topik perdebatan yang berterusan.

## Mengapa Seksyen 233 menjadi tumpuan?

Seksyen 233 dikenali sebagai peruntukan "penyalahgunaan kemudahan rangkaian atau perkhidmatan rangkaian". Ia mengandungi beberapa cabang:

- **Seksyen 233(1)(a):** menjadikan satu kesalahan apabila seseorang, melalui kemudahan atau perkhidmatan rangkaian, dengan sedar membuat, mencipta atau memulakan penghantaran apa-apa komunikasi yang lucah, tidak senonoh, palsu, mengancam atau menyinggung sifatnya, dengan niat untuk mengganggu, menyalahgunakan, mengancam atau mengusik orang lain.
- **Seksyen 233(1)(b):** menyentuh komunikasi yang dimulakan secara berterusan atau berulang, dengan atau tanpa mendedahkan identiti, dengan niat yang sama.
- **Seksyen 233(2):** meliputi mereka yang membenarkan kemudahan rangkaian digunakan bagi aktiviti tersebut.

Sebagaimana Akta asalnya digubal, Seksyen 233(3) memperuntukkan denda tidak melebihi RM50,000 atau penjara tidak melebihi satu tahun atau kedua-duanya, serta denda tambahan RM1,000 bagi setiap hari kesalahan diteruskan selepas sabitan.

Peruntukan ini kerap digunakan kerana skopnya yang luas: ia terpakai kepada hampir semua bentuk komunikasi dalam talian. Kumpulan hak asasi seperti ARTICLE 19 dan PEN Malaysia telah mendokumentasikan penggunaannya terhadap wartawan, ahli politik pembangkang, aktivis dan pembikin filem, manakala pihak berkuasa berpendirian bahawa ia perlu bagi menangani penipuan, gangguan siber dan kandungan berbahaya.

## Bagaimana Pindaan 2024 mengubah landskap?

Rang Undang-Undang Komunikasi dan Multimedia (Pindaan) 2024 diluluskan oleh Dewan Rakyat pada 9 Disember 2024 — melalui undian blok yang direkodkan sebagai 59 menyokong, 40 membantah dan satu berkecuali — dan oleh Dewan Negara pada 16 Disember 2024. Menurut nota firma guaman, pindaan yang diluluskan Parlimen seterusnya memerlukan perkenan diraja dan pewartaan, dan mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri.

Antara perubahan yang dilaporkan:

- **Kenaikan hukuman.** Hukuman di bawah Seksyen 233 dinaikkan kepada denda sehingga RM500,000 atau penjara sehingga dua tahun. Bagi kesalahan yang melibatkan kanak-kanak di bawah 18 tahun, hukuman yang lebih berat dilaporkan (denda sehingga RM500,000 atau penjara sehingga lima tahun). Pelabelan subseksyen tepat bagi peruntukan pindaan ini perlu disemak terhadap teks Akta yang diwartakan.
- **Perluasan kuasa SKMM.** Peruntukan baharu menyentuh kuasa arahan, penentuan dan piawaian mandatori (antaranya Seksyen 51, 55 dan 104), serta kuasa audit (Seksyen 73A dan 73B).
- **Data komunikasi.** Seksyen baharu 252A dan 252B berkaitan pemeliharaan dan pendedahan data komunikasi.
- **Keselamatan rangkaian.** Bab baharu memperkenalkan agensi pensijilan dan keperluan keselamatan.

Secara berasingan, satu rejim pelesenan media sosial diperkenalkan. Menurut penerbitan firma guaman, penyedia media sosial dan pemesejan Internet dengan sekurang-kurangnya lapan juta pengguna di Malaysia dikehendaki memohon lesen kelas daripada SKMM, dengan keperluan itu dilaporkan berkuat kuasa pada 1 Januari 2025.

## Apakah julat pandangan mengenai Akta ini?

Terdapat pandangan yang berbeza-beza mengenai keseimbangan yang dibawa oleh Akta ini.

Dari sudut pengawalseliaan, pihak kerajaan dan SKMM berhujah bahawa peruntukan kandungan dan kuasa baharu diperlukan untuk melindungi pengguna daripada penipuan dalam talian, kandungan berbahaya, dan bahan yang membahayakan kanak-kanak, serta untuk mengekalkan ketenteraman awam.

Dari sudut kebebasan bersuara, gabungan kumpulan masyarakat sivil yang diketuai ARTICLE 19 membangkitkan kebimbangan bahawa pindaan menaikkan hukuman yang mereka sifatkan sudah tidak seimbang, memberi SKMM kuasa menentukan kandungan yang perlu dibuang tanpa pengawasan kehakiman bebas, dan tidak memansuhkan Seksyen 211 dan 233 yang mereka dakwa telah disalahgunakan.

Isu ini turut sampai ke mahkamah. Dalam kes *Heidy Quah Gaik Li lwn Kerajaan Malaysia* (Rayuan Sivil No. B-01(A)-514-10/2023), Mahkamah Rayuan pada 10 September 2025 membatalkan perkataan "offensive" dan "annoy" dalam Seksyen 233(1)(a) sebagai tidak berperlembagaan, dengan bersandarkan Perkara 10 (kebebasan bersuara) dan Perkara 4(1) Perlembagaan Persekutuan. Mahkamah berpandangan bahawa menjenayahkan pertuturan semata-mata kerana ia "menyinggung" atau berniat "mengganggu" melangkaui sekatan yang dibenarkan Perlembagaan. Keputusan ini menyempitkan skop peruntukan tersebut, walaupun elemen lain kekal terpakai.

## What's next

Seksyen 233 dan Akta 588 secara amnya berada dalam keadaan berubah. Rang Undang-Undang Pindaan 2024 telah diluluskan oleh kedua-dua Dewan pada Disember 2024 dan mula berkuat kuasa pada tarikh yang ditetapkan oleh Menteri melalui warta; keputusan Mahkamah Rayuan dalam kes Heidy Quah telah menyempitkan sebahagian daripada Seksyen 233(1)(a); dan rejim pelesenan media sosial masih dalam peringkat pelaksanaan awal. Pembaca yang ingin memahami kedudukan semasa harus merujuk teks Akta yang telah dikemas kini di portal SKMM, memantau status pewartaan dan permulaan kuat kuasa pindaan serta sebarang rayuan lanjut ke Mahkamah Persekutuan, dan mendapatkan nasihat guaman bagi apa-apa situasi khusus. Artikel ini adalah gambaran umum deskriptif dan bukan nasihat undang-undang.

## Sources

- Section 233 – Communications and Multimedia Act 1998 — https://www.msc.com.my/cyberlaws/cma-section-233.html (MSC Malaysia)
- Court of Appeal Reinforces Free Expression in Landmark Section 233 CMA Ruling — https://www.ykwong.com.my/court-insight-court-of-appeal-reinforces-free-expression-in-landmark-section-233-cma-ruling/ (Y Kong, Wong & Partners)
- Key Amendments to the Communications and Multimedia Act 1998 — https://www.zulrafique.com.my/article-sample.php?id=2289 (Zul Rafique & Partners)
- The passing of the CMA Amendments is another step backwards for freedom of expression — https://www.article19.org/resources/malaysia-the-passing-of-the-cma-amendments-is-another-step-backwards-for-freedom-of-expression-joint-statement/ (ARTICLE 19)
- Communications and Multimedia Bill 2024 passed in Dewan Rakyat — https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/12/09/communications-and-multimedia-bill-2024-passed-in-dewan-rakyat (The Star)
- Amendments to the Communications and Multimedia Act 1998 Passed by Malaysian Parliament (Update) — https://www.lexology.com/library/detail.aspx?g=0a3fd766-4378-4b5e-af5c-5b406a424c21 (Lexology)
- Communications and Multimedia Act 1998 (CMA) — https://www.mcmc.gov.my/en/legal/acts (Malaysian Communications and Multimedia Commission (MCMC))
- Entry into force of Communications and Multimedia Act 1998 (Act 588) — https://digitalpolicyalert.org/event/20259-entry-into-force-with-grace-period-of-communications-and-multimedia-act-1998-act-588-including-cybersecurity-regulation (Digital Policy Alert)
- MCMC seeks feedback on draft Code of Conduct for messaging and social media providers — https://www.allenandgledhill.com/publication/articles/29429/communications-and-multimedia-commission-seeks-public-feedback-on-draft-code-of-conduct-for-internet-messaging-service-providers-and-social-media-service-providers (Allen & Gledhill)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0