Sistem Pensijilan Halal Malaysia

Logo halal berbentuk bintang berbucu lapan dengan tulisan Arab di tengahnya adalah antara tanda paling dikenali di rak pasar raya Malaysia — dan hanya satu pihak di seluruh negara yang berhak meletakkannya di situ. Bukan pengeluar produk, bukan penasihat swasta, dan bukan mana-mana badan pensijilan antarabangsa, tetapi kerajaan sendiri, melalui JAKIM dan rakan sejawatnya di peringkat negeri.

Artikel ini menerangkan cara sistem itu benar-benar berfungsi: siapa yang mengeluarkan sijil, undang-undang di sebaliknya, sembilan skim pensijilan, kos dan tempoh sah laku, serta proses permohonan digital sepenuhnya yang mula dikuatkuasakan pada 2025.

Siapa yang benar-benar mengeluarkan sijil halal di Malaysia?

Di Malaysia, kuasa mengesahkan sesuatu produk atau perkhidmatan sebagai halal terletak pada pihak berkuasa berwibawa sahaja — iaitu Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) di peringkat persekutuan, bersama Majlis Agama Islam Negeri (MAIN) dan Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN) di peringkat negeri.

Ini bermakna satu perkara penting untuk pengusaha: sijil atau logo halal yang dikeluarkan secara self-declaration (pengisytiharan sendiri) atau oleh mana-mana syarikat swasta tidak diiktiraf. Hanya SPHM daripada JAKIM/MAIN/JAIN yang sah di sisi undang-undang.

Asas perundangannya ialah Akta Perihal Dagangan 2011. Di bawah akta ini, JAKIM dan MAIN/JAIN diberi kuasa memperakui bahawa sesuatu makanan, barangan atau perkhidmatan adalah halal, dan penggunaan perihalan “halal” dikawal supaya tidak boleh digunakan secara sewenang-wenangnya.

Pembahagian tugas antara JAKIM dan pihak negeri berlaku mengikut skim dan lokasi kilang. Sebagai contoh, permohonan untuk dapur berpusat, atau untuk dua premis makanan berjenama sama yang beroperasi di negeri berlainan, dikendalikan oleh JAKIM. Permohonan lain diuruskan oleh pihak berkuasa negeri mengikut alamat pengilang.

Adakah pensijilan halal diwajibkan?

Tidak. Ini sering disalahfahami, tetapi kedudukan rasmi JAKIM jelas: pensijilan halal bersifat sukarela, dan tiada undang-undang yang mewajibkan mana-mana pihak untuk memohonnya. Keputusan Jemaah Menteri pada 18 September 2024 turut mengekalkan pendekatan sukarela ini.

Namun, “sukarela” tidak bermaksud “bebas melabel sesuka hati”. Perbezaannya halus tetapi penting:

• Anda tidak wajib memohon sijil halal untuk menjual makanan.
• Tetapi jika anda melabel atau mempromosi produk sebagai “halal”, ia mesti benar-benar diperakui — kerana Akta Perihal Dagangan 2011 mengawal dakwaan halal.

Dalam erti kata lain, undang-undang tidak memaksa anda mendapatkan sijil; ia memaksa anda jujur apabila anda mendakwa sesuatu itu halal.

Standard apa yang mendasari sijil halal?

Sijil halal Malaysia bukan sekadar cop kelulusan; ia berdasarkan satu set standard teknikal dan sistem pengurusan.

Rujukan utama ialah siri Standard Malaysia (MS) yang diterbitkan oleh Jabatan Standard Malaysia, dengan MS 1500 sebagai standard asas bagi makanan halal. Skim lain merujuk kepada standard masing-masing — misalnya kosmetik dan barang gunaan Islam, serta pengurusan rantaian bekalan halal untuk logistik.

Di samping standard produk, pemohon dikehendaki melaksanakan Sistem Pengurusan Halal Malaysia (Malaysia Halal Management System, MHMS) dan Sistem Kawalan Halal Dalaman — rangka kerja dalaman yang memastikan pematuhan halal dikekalkan secara berterusan, bukan sekadar pada hari audit. Keberkesanan MHMS adalah salah satu perkara yang dinilai semasa audit dan menjadi syarat untuk tempoh sah laku yang lebih panjang.

Sembilan skim — yang mana satu untuk perniagaan anda?

Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) terbuka kepada sembilan skim yang berbeza. Memilih skim yang betul adalah langkah pertama yang kritikal, kerana ia menentukan standard rujukan, fi dan tempoh sah laku.

#	Skim	Untuk siapa	Tempoh sah laku
1	Produk makanan dan minuman	Pengeluar, pembungkus semula, dapur berpusat, pemilik jenama	2 tahun
2	Produk kosmetik	Pengeluar, pembungkus semula, pemilik jenama	3 tahun
3	Produk farmaseutikal	Pengeluar, pembungkus semula, pemilik jenama	3 tahun
4	Premis makanan	Restoran, kafe, kantin, bakeri, katering, kiosk, premis berangkai	2 tahun
5	Produk barang gunaan	Barangan pengguna dengan bahan atau proses yang meragukan	3 tahun
6	Perkhidmatan logistik	Pengangkutan, penyimpanan, peruncitan	3 tahun
7	Rumah sembelihan	Premis menyembelih dan memproses haiwan halal secara komersial	1 tahun
8	Pengilangan kontrak / OEM	Pengilang kontrak bagi pihak jenama lain	3 tahun
9	Produk peranti perubatan	Pengeluar peranti perubatan	3 tahun

Untuk melayakkan diri, pemohon antara lain mesti:

• Memiliki Perakuan Pendaftaran Perniagaan yang sah daripada Suruhanjaya Syarikat Malaysia (atau pendaftaran koperasi/dokumen penubuhan yang setara).
• Memiliki lesen atau kelulusan berkaitan daripada pihak berkuasa tempatan dan agensi lain (seperti pendaftaran premis makanan, lesen pengilang farmaseutikal, dan sebagainya, jika berkaitan).
• Beroperasi sepenuhnya sekurang-kurangnya tiga bulan sebelum membuat permohonan baharu (satu bulan bagi syarikat yang berpindah ke premis baharu).
• Mengeluarkan dan mengendalikan produk halal sahaja, dan memohon SPHM bagi semua jenis produk atau menu yang dihasilkan di premis tersebut.

Berapa kos dan berapa lama sijil sah?

Kos pensijilan halal di Malaysia terdiri daripada dua lapisan bayaran yang ditetapkan dalam Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) 2020.

Pertama, fi pemprosesan yang dikenakan sekali bagi setiap permohonan:

Jenis permohonan	Fi pemprosesan
Domestik	RM20
Syarikat berdaftar di luar negara yang mengilang di dalam negara	RM200

Kedua, fi pensijilan yang dikenakan mengikut kategori industri, berdasarkan nilai perolehan tahunan:

Kategori industri	Nilai perolehan tahunan	Fi pensijilan setahun
Mikro	Kurang daripada RM300,000	RM100
Kecil	RM300,000 hingga RM14,999,999.99	RM400
Sederhana	RM15 juta hingga RM50 juta	RM700
Besar	Melebihi RM50 juta	RM1,000

Bagi premis makanan — restoran, kafe, kantin, bakeri, kiosk dan seumpamanya — fi ialah RM100 setiap premis setahun.

Bagi pengilangan kontrak oleh syarikat luar negara, fi berbeza mengikut asal pemohon: RM2,500 bagi negara ASEAN dan RM10,000 bagi negara lain, setiap permohonan produk.

Tempoh sah laku pula berbeza mengikut skim, seperti dalam jadual skim di atas — daripada satu tahun (rumah sembelihan) hingga tiga tahun (kosmetik, farmaseutikal, logistik dan lain-lain). Sebagai galakan, pihak berkuasa boleh menawarkan tempoh sah laku sehingga lima tahun kepada pemegang sijil yang telah memegang SPHM sekurang-kurangnya lima tahun, komited mematuhi prosedur, tiada ketidakakuran dikesan, tidak pernah dikenakan tindakan kawalan halal, dan melaksanakan MHMS secara berkesan.

Bagaimana proses permohonan SPHM digital berfungsi?

Inilah perubahan terbesar dalam beberapa tahun kebelakangan. Sejak 5 Mei 2025, seluruh proses permohonan SPHM dijalankan sepenuhnya secara digital, dan sijil dikeluarkan secara elektronik (e-Cert). Semua permohonan yang diluluskan dalam mesyuarat Panel Pengesahan Halal Malaysia pada atau selepas tarikh tersebut diproses sebagai e-Cert, dan pemohon boleh mencetak sendiri SPHM melalui sistem MYeHALAL.

Aliran keseluruhannya adalah seperti berikut:

1. Daftar akaun MYeHALAL di www.halal.gov.my. Kelayakan pendaftaran berdasarkan nombor pendaftaran Suruhanjaya Syarikat Malaysia (atau koperasi/dokumen penubuhan). Akaun akan disahkan dalam tempoh 24 jam hari bekerja.
2. Isi borang permohonan dalam talian, pilih skim dan kategori yang betul, dan masukkan maklumat lengkap tentang syarikat, bahan mentah, pengeluar, produk dan menu. Setiap permohonan tidak boleh melebihi 100 produk (kecuali skim premis makanan, logistik dan pengilangan kontrak/OEM).
3. Kemukakan dokumen sokongan kepada pihak berkuasa berwibawa dalam tempoh lima hari bekerja selepas borang dihantar. Dokumen tidak lengkap akan ditolak.
4. Pengauditan kecukupan — pegawai pemeriksa menyemak borang dan dokumen untuk memastikan ia menepati keperluan sebelum lawatan tapak.
5. Bayaran fi dalam tempoh 14 hari bekerja selepas menerima surat bayaran. Bayaran lewat menyebabkan permohonan ditolak dan pemohon perlu memohon semula.
6. Pengauditan lapangan dijalankan selepas fi diterima.
7. Kelulusan Panel Pengesahan Halal Malaysia. Sijil dikeluarkan dalam tempoh lima hari bekerja selepas keputusan panel.
8. Cetak e-Cert sendiri melalui MYeHALAL.

Sekiranya syarikat masih memerlukan salinan fizikal yang dicetak dan disahkan, permohonan rasmi secara surat perlu dikemukakan, dan bayaran dikenakan mengikut Klausa 13 dalam Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) 2020.

Apa yang berlaku semasa audit?

Audit adalah jantung proses pensijilan, dan ia dijalankan dalam beberapa peringkat.

Pengauditan kecukupan ialah semakan meja: sekurang-kurangnya seorang pegawai pemeriksa menilai borang MYeHALAL dan dokumen sokongan. Jika maklumat tidak mencukupi, proses boleh ditangguh atau ditolak.

Pengauditan lapangan ialah lawatan ke premis, dikendalikan oleh minimum dua orang pegawai pemeriksa yang berkelayakan dalam hal ehwal Islam dan/atau bidang teknikal berkaitan. Ia meliputi mesyuarat pembukaan, semakan dokumen, pemeriksaan lapangan, penyediaan laporan dan mesyuarat penutup.

Skop pemeriksaan lapangan amat luas — antaranya profil syarikat, dokumentasi dan rekod, bahan mentah, pemprosesan, penyimpanan, peralatan, pembungkusan dan pelabelan, pengangkutan, premis, pekerja, sanitasi, latihan, dan pelaksanaan MHMS.

Jika terdapat ketidakakuran (ketidakpatuhan), ia perlu diperbetulkan. Pengauditan susulan boleh dijalankan untuk mengesahkan tindakan pembetulan sebelum sijil diluluskan. Selepas sijil dikeluarkan pun, pemantauan berterusan dan pensampelan produk boleh dilakukan pada bila-bila masa.

Siapa yang tidak layak memohon?

Sama pentingnya untuk mengetahui apa yang tidak boleh disijilkan. Manual Prosedur menyenaraikan beberapa kategori yang tidak layak, antaranya:

• Produk dan menu yang tidak halal.
• Syarikat yang mengeluarkan atau mengedarkan produk halal dan tidak halal serentak (termasuk perkhidmatan penghantaran makanan).
• Penggunaan jenama yang sama bagi produk halal dan tidak halal.
• Nama produk, menu atau jenama yang merujuk atau menyerupai produk tidak halal atau istilah mengelirukan — seperti ham, bak kut teh, bacon, beer, rum, hot dog dan char siew.
• Hotel yang mempunyai dapur yang menyediakan menu berasaskan babi.
• Produk semula jadi yang tidak diproses dan tiada pembungkusan, seperti ikan segar, sayur segar dan telur segar.
• Produk yang memberi implikasi negatif terhadap agama dan sosial, seperti dadah, shisha dan rokok.
• Produk yang tiada keperluan untuk disijilkan halal atau boleh menimbulkan kekeliruan jika disijilkan, seperti baja, kertas, simen, jubin dan racun serangga.

Rangka kerja keputusan: perlukah anda memohon?

Untuk pengusaha yang menimbang sama ada perlu memohon, urutan soalan ini boleh membantu:

1. Adakah anda mahu melabel produk sebagai “halal”? Jika tidak, anda tidak perlu memohon. Jika ya, teruskan — dakwaan halal mesti diperakui.
2. Adakah keseluruhan operasi anda halal? Jika anda mengendalikan produk halal dan tidak halal serentak, atau berkongsi jenama antara keduanya, anda tidak layak. Asingkan operasi dahulu.
3. Adakah anda sudah beroperasi sekurang-kurangnya tiga bulan? Permohonan baharu memerlukan operasi penuh terlebih dahulu.
4. Adakah pendaftaran perniagaan dan lesen berkaitan anda lengkap dan sah? Sediakan SSM, lesen PBT dan dokumen lain sebelum mendaftar MYeHALAL.
5. Skim manakah yang tepat? Padankan aktiviti anda dengan salah satu daripada sembilan skim; ini menentukan standard, fi dan tempoh sah laku.

Jika kelima-lima jawapan positif, anda bersedia untuk mendaftar akaun MYeHALAL.

Kesilapan lazim yang perlu dielakkan

• Menyangka logo halal swasta memadai. Hanya SPHM daripada JAKIM/MAIN/JAIN yang sah; logo self-declaration tidak diiktiraf.
• Melabel “halal” sebelum diperakui. Kerana pensijilan sukarela, sesetengah pengusaha menyangka mereka bebas melabel sendiri — sedangkan dakwaan halal tanpa sijil boleh menyalahi Akta Perihal Dagangan 2011.
• Memohon terlalu awal. Permohonan sebelum tiga bulan operasi penuh tidak layak.
• Bergantung sepenuhnya pada perunding. Pihak berkuasa berurusan terus dengan pemohon, bukan melalui orang tengah; perunding boleh membantu dokumen, tetapi bukan mewakili urusan rasmi.
• Lewat membayar fi. Bayaran melebihi 14 hari bekerja menyebabkan permohonan ditolak dan anda perlu bermula semula.
• Nama produk mengelirukan. Menggunakan istilah seperti bak kut teh atau bacon — walaupun untuk produk berasaskan ayam atau tumbuhan — akan menjadikan permohonan tidak layak.
• Menganggap semua produk boleh disijilkan. Barangan seperti simen, baja atau ikan segar tanpa proses berada di luar skop pensijilan.

Apa yang seterusnya

Jika anda bercadang memohon, mulakan dengan mengemas kini dokumen asas — pendaftaran SSM, lesen PBT, dan pendaftaran premis makanan jika berkaitan — kerana ini adalah prasyarat sebelum akaun MYeHALAL boleh diaktifkan. Kemudian daftar akaun di www.halal.gov.my dan pilih skim yang betul.

Perlu diingat bahawa butiran fi, tempoh sah laku dan prosedur dalam artikel ini diambil daripada Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) 2020, dan JAKIM mengemas kini manual serta prosedur dari semasa ke semasa — termasuk peralihan kepada e-Cert pada 2025. Sentiasa sahkan angka dan syarat terkini melalui sistem MYeHALAL dan portal rasmi JAKIM sebelum membuat permohonan.

Bagi memahami rangka perundangan yang lebih luas, langkah seterusnya yang berguna ialah membaca tentang Akta Perihal Dagangan 2011 dan peranan JAKIM sebagai badan penyelaras hal ehwal Islam persekutuan.