Penjagaan Paliatif dan Hospis di Malaysia

Apabila rawatan tidak lagi bertujuan menyembuhkan, tumpuan beralih kepada satu perkara: memastikan pesakit selesa dan bermaruah. Itulah inti penjagaan paliatif — dan di Malaysia, ia boleh diakses melalui tiga jalur yang berbeza.

Apakah pilihan penjagaan paliatif di Malaysia?

Terdapat tiga sumber utama penjagaan paliatif di negara ini:

Jalur	Penyedia	Tempat	Kos
Hospital kerajaan	Unit paliatif KKM	Hospital & klinik	Disubsidi
Paliatif di rumah (domiciliary)	KKM	Rumah pesakit	Disubsidi
Hospis NGO	Hospis Malaysia & hospis NGO lain	Rumah pesakit	Percuma

Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) memulakan program penjagaan paliatif di rumah (domiciliary) pada tahun 2016, bermula di Selangor, Perak, Kedah dan Pulau Pinang, dengan hasrat memperluaskannya ke seluruh negara. Dasar Penjagaan Paliatif Kebangsaan dan Pelan Strategik 2019–2030 pula dilancarkan pada 6 November 2019 di Hospital Selayang, bertujuan mengintegrasikan penjagaan paliatif ke dalam keseluruhan sistem kesihatan.

Setakat Oktober 2025, terdapat 34 pakar paliatif di hospital KKM, dengan sasaran meningkat kepada 50 orang dalam tempoh dua tahun. Anggaran keperluan negara adalah kira-kira 180,000 rakyat setiap tahun.

Apa yang ditawarkan oleh hospis seperti Hospis Malaysia?

Bagi keluarga di Lembah Klang, Hospis Malaysia menyediakan penjagaan paliatif berasaskan rumah secara percuma sepenuhnya. Perkhidmatan mereka termasuk:

• Lawatan pasukan paliatif ke rumah untuk kawalan gejala dan sakit
• Latihan kepada penjaga keluarga
• Pinjaman peralatan perubatan tanpa bayaran (katil hospital, tilam ripple, kerusi roda, tangki oksigen, dan lain-lain), tertakluk kepada ketersediaan
• Sokongan kaunseling dan perkhidmatan panggilan kecemasan 24 jam

Perlu diingat, Hospis Malaysia tidak menyediakan penjagaan pesakit dalam (in-patient) atau penjagaan rehat. Lawatan ke rumah pula hanya meliputi kawasan Lembah Klang. Untuk mencari perkhidmatan hospis di kawasan lain, keluarga boleh merujuk direktori Malaysian Hospice Council di malaysianhospicecouncil.com, seperti yang disarankan oleh Hospis Malaysia sendiri.

Siapa yang layak, dan bagaimana mendaftar?

Penjagaan paliatif Hospis Malaysia sesuai untuk pesakit dengan penyakit yang mengehadkan hayat, antaranya:

• Kanser
• Kegagalan jantung
• Penyakit paru-paru seperti COPD
• Kegagalan buah pinggang
• Keadaan neurologi seperti demensia, Alzheimer, Parkinson, sklerosis berbilang (MS) dan penyakit neuron motor (MND)
• HIV/AIDS

Mereka juga menjaga kanak-kanak dengan penyakit yang mengehadkan hayat. Kebanyakan perkhidmatan memerlukan rujukan doktor atau pakar supaya rekod perubatan lengkap tersedia. Selepas pendaftaran, Hospis Malaysia mensasarkan untuk menghubungi keluarga dalam tempoh dua hari bekerja bagi mengatur lawatan penilaian.

Bagaimana ia berbeza daripada penjagaan warga emas?

Ini sering dikelirukan. Penjagaan warga emas ialah penjagaan am bagi orang tua yang mungkin masih sihat dan tidak menghidap penyakit tahap akhir. Penjagaan paliatif pula memberi tumpuan khusus kepada keselesaan, kawalan gejala dan maruah bagi sesiapa sahaja yang menghidap penyakit serius atau mengehadkan hayat — tanpa mengira umur. Seorang kanak-kanak boleh menerima penjagaan paliatif; seorang warga emas yang sihat pula mungkin hanya perlukan penjagaan am.

Apa seterusnya

Jika ahli keluarga anda menghidap penyakit serius, mulakan dengan berbincang dengan doktor atau pakar yang merawat mengenai rujukan paliatif. Bagi keluarga di Lembah Klang, hubungi Hospis Malaysia melalui laman web mereka. Untuk keperluan penjagaan am warga emas yang lebih luas, lihat panduan berkaitan kami tentang penjagaan kesihatan untuk warga emas.