Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM)

Apabila anda melangkah masuk ke sebuah klinik kerajaan Malaysia, menghulurkan sekeping wang RM1, dan keluar dengan konsultasi serta ubat anda ditanggung, anda sebenarnya menggunakan salah satu sistem kesihatan yang paling banyak disubsidi di dunia. Yang mengendalikannya ialah Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), atau MOH dalam bahasa Inggeris — kementerian persekutuan yang bertanggungjawab terhadap kesihatan awam, penjagaan perubatan, penyelidikan perubatan, promosi kesihatan, pengawalseliaan farmaseutikal dan peranti perubatan, penjagaan pergigian dan keselamatan pesakit. Ibu pejabatnya terletak di Kompleks E (Blok E1, E3, E6, E7 dan E10) di Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan, 62590 Putrajaya.

Siapakah yang mengetuai kementerian ini?

KKM mempunyai struktur kepimpinan dwipihak yang lazim bagi kementerian-kementerian Malaysia — seorang ketua politik dan seorang ketua perkhidmatan awam tertinggi.

Peranan	Sifat	Pemegang jawatan
Menteri Kesihatan	Ketua politik	Datuk Seri Dr Dzulkefly Ahmad (sejak 12 Disember 2023)
Ketua Pengarah Kesihatan	Ketua perkhidmatan awam dan teknikal kanan	Datuk Dr Mahathar Abd Wahab (berkuat kuasa 29 Mei 2025)

Ketua Pengarah Kesihatan ialah pihak berkuasa teknikal dan profesional utama kementerian ini. Dr Mahathar menggantikan Datuk Dr Muhammad Radzi Abu Hassan, yang bersara pada 1 Mei 2025 selepas berkhidmat dalam jawatan tersebut sejak April 2023.

Sebesar manakah sistem awam ini?

Malaysia mengendalikan sistem bercampur: sektor awam yang besar dan dibiayai cukai yang dikendalikan oleh KKM di samping sektor swasta. Sektor awam mengendalikan 149 hospital awam dengan 45,964 katil — kira-kira 71% daripada semua katil hospital di seluruh negara — berbanding 212 hospital swasta dan 18,779 katil swasta.

Permintaan telah meningkat dengan mendadak. Ketibaan pesakit di kemudahan MOH meningkat 18%, daripada 57.9 juta pada 2020 kepada 68.2 juta pada 2023. Pada 2023, sektor awam merekodkan kira-kira 2.7 juta kemasukan hospital dan 19.6 juta ketibaan pesakit luar. Penjagaan itu disampaikan oleh tenaga kerja yang, berdasarkan angka yang dilaporkan pada 2025, merangkumi kira-kira 32,558 pegawai perubatan, 8,515 doktor pakar, 69,801 jururawat dan 15,251 penolong pegawai perubatan.

Bagaimanakah penjagaan kesihatan awam dibiayai dan dihargakan?

Sistem MOH berfungsi sebagai perkhidmatan kesihatan negara yang dibiayai cukai dan disubsidi dengan banyaknya yang terbuka kepada semua rakyat Malaysia, dengan matlamat dasar untuk akses geografi ke kemudahan kesihatan dalam lingkungan purata 5 km.

Harganya adalah nominal. Kemudahan awam hanya mengenakan bayaran RM1 (kira-kira USD0.30), termasuk ubat, bagi satu lawatan pesakit luar. Malah penjagaan pesakit dalam juga dihadkan: jumlah maksimum yang boleh dikenakan bayaran di wad kelas tiga ialah RM500, termasuk semua prosedur, ubat, diagnostik dan caj wad.

Apakah yang dikawal selia oleh KKM di luar hospitalnya sendiri?

Selain mengendalikan kemudahan awam, KKM ialah pengawal selia sektor ini. Ia mentadbir Akta Kemudahan dan Perkhidmatan Jagaan Kesihatan Swasta 1998 (Akta 586), yang menetapkan standard kualiti dan keselamatan minimum bagi kemudahan penjagaan kesihatan swasta dan merangkumi satu jadual yang mengehadkan yuran yang boleh dikenakan oleh doktor bagi sesuatu prosedur.

Kerjanya dilaksanakan melalui pelbagai agensi dan badan, termasuk:

• Institut Kesihatan Negara (NIH), dengan institut-institut untuk penyelidikan perubatan, kesihatan awam dan penyelidikan sistem kesihatan;
• Lembaga Promosi Kesihatan Malaysia;
• Pihak Berkuasa Peranti Perubatan; dan
• Majlis Perjalanan Penjagaan Kesihatan Malaysia.

Dari manakah kementerian ini bermula?

Institusi kesihatan Malaysia wujud sebelum kemerdekaan. Institut Penyelidikan Perubatan (IMR) ditubuhkan pada 1900 untuk mengkaji penyakit berjangkit tropika seperti malaria dan beri-beri, dan pada saat kemerdekaan pada 1957, negara ini hanya mempunyai 65 hospital.

Bagi dua tempoh (1956–1957 dan 1960–1962), kementerian ini beroperasi sebagai “Kementerian Kesihatan dan Kebajikan Masyarakat”; menteri pertamanya dalam bentuk itu ialah Tun V. T. Sambanthan (1957–1959). Mulai 1963, ia mengambil nama Kementerian Kesihatan di bawah menteri Abdul Rahman Talib.

Apa seterusnya

Untuk maklumat perkhidmatan rasmi, direktori kemudahan dan kepimpinan semasa, portal kementerian ini boleh dilayari di moh.gov.my. Beberapa angka di atas — bilangan klinik, jadual yuran semasa dan jumlah tenaga kerja terkini — perlu disahkan terhadap Health Facts MOH sendiri dan Perintah Fi yang berkaitan (lihat nota pengesahan); pusingan NegaraKu.md yang akan datang akan menghubungkan halaman ini dengan topik berkaitan mengenai undang-undang dan agensi kesihatan tertentu.