Kementerian Kewangan Malaysia (MOF): Perbendaharaan, Agensi, dan Kitaran Belanjawan

Setiap ringgit yang dikutip dan dibelanjakan oleh kerajaan persekutuan melalui satu institusi: Kementerian Kewangan. Ia ialah kementerian Kerajaan Malaysia yang dipertanggungjawabkan ke atas kedua-dua perbelanjaan kerajaan dan penjanaan hasil — ia membangunkan dasar ekonomi, menyediakan Belanjawan persekutuan Malaysia, serta menyelia perundangan dan pengawalseliaan kewangan. Dalam bahasa Melayu ia dikenali sebagai Kementerian Kewangan, dan jentera terasnya ialah Perbendaharaan Persekutuan, atau Perbendaharaan. Halaman ini menerangkan institusi tersebut dan seterusnya memisahkannya daripada perkara berasingan yang dimaksudkan orang apabila mereka mencari “pendaftaran MOF”.

Siapa yang mengurusnya dan di mana kedudukannya?

Kementerian ini ditubuhkan pada 31 Ogos 1957 dan beribu pejabat di Kompleks Kementerian Kewangan, No. 5 Persiaran Perdana, Presint 2, Putrajaya (62592). Ia berfungsi sebagai agensi pusat bagi pengurusan kewangan dan pembangunan ekonomi negara, bekerjasama dengan Jabatan Perdana Menteri (Unit Perancang Ekonomi), kementerian-kementerian lain dan Bank Negara Malaysia.

Jawatan	Pemegang (setakat Ogos 2026)
Menteri Kewangan	Dato’ Seri Anwar bin Ibrahim
Menteri Kewangan II	Datuk Seri Amir Hamzah bin Azizan
Ketua Setiausaha Perbendaharaan	Datuk Johan Mahmood bin Merican

Pemegang jawatan berubah dengan rombakan Kabinet, jadi sahkan nama semasa dan mana-mana timbalan menteri di mof.gov.my.

Apakah sebenarnya yang dilakukan oleh Kementerian ini?

Kementerian ini berada pada kedua-dua belah kunci kira-kira kerajaan — menjana hasil dan mengawal perbelanjaan. Portal rasminya menyusun kerja tersebut ke dalam empat bidang kandungan: Ekonomi & Fiskal, Belanjawan, Cukai, dan Perolehan.

Detik yang paling ketara dalam kitaran itu ialah Belanjawan. Setiap tahun pada bulan Oktober, Menteri Kewangan membentangkan Belanjawan persekutuan Malaysia kepada Parlimen, menggariskan hasil dan perbelanjaan yang dirancang kerajaan bagi tahun mendatang.

Institusi ini lebih tua daripada yang ditunjukkan oleh tarikh 1957. Akarnya berbalik kepada pentadbiran kewangan berpusat di bawah Perjanjian Majlis Persekutuan yang ditandatangani pada 25 Oktober 1909 — Henry George Bagnall Vane berkhidmat sebagai Pesuruhjaya Kewangan pertama (1909–1915) — dan kepada Pekeliling Perbendaharaan Bil. 15 tahun 1951, yang mengintegrasikan sepenuhnya pentadbiran kewangan negeri serta menubuhkan Perbendaharaan Persekutuan sebagai agensi pusat bagi hasil dan perbelanjaan.

Jabatan dan agensi mana yang berada di bawahnya?

Dua lapisan berada di bawah Kementerian ini. Jabatan ialah sebahagian daripada perkhidmatan awam; agensi pula sebahagian besarnya badan berkanun dengan lembaga masing-masing. Portal menyenaraikan kira-kira empat belas agensi utama.

Jenis	Badan	Menguruskan
Jabatan	Perbendaharaan Persekutuan (Perbendaharaan)	Jentera kewangan teras
Jabatan	Jabatan Kastam Diraja Malaysia	Cukai tidak langsung dan kastam
Jabatan	Jabatan Akauntan Negara	Akaun dan pembayaran kerajaan
Jabatan	Jabatan Penilaian & Perkhidmatan Harta	Penilaian harta kerajaan
Agensi	Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN)	Kutipan cukai langsung
Agensi	Bank Negara Malaysia	Bank pusat; dasar monetari
Agensi	Suruhanjaya Sekuriti Malaysia	Pengawalseliaan pasaran modal
Agensi	Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (EPF/KWSP)	Simpanan persaraan sektor swasta
Agensi	Kumpulan Wang Persaraan (KWAP)	Pencen sektor awam
Agensi	Bursa Malaysia; Bank Simpanan Nasional	Bursa saham; bank simpanan

Apakah Menteri Kewangan (Diperbadankan), atau MOF Inc?

Menteri Kewangan (Diperbadankan) — MOF Inc — ialah sebuah badan korporat atas nama Menteri Kewangan, ditubuhkan di bawah Akta Menteri Kewangan (Pemerbadanan) 1957. Ia boleh menyertai kontrak, membuat perolehan, serta memegang aset ketara dan tidak ketara bagi pihak kerajaan. Ia ialah wahana perundangan yang melaluinya kerajaan persekutuan memiliki aset komersial, dan berbeza daripada pentadbiran harian kementerian.

Adakah “pendaftaran MOF” sama dengan Kementerian?

Tidak — dan inilah kekeliruan yang tidak pernah diselesaikan oleh hasil carian. ePerolehan ialah portal e-perolehan Malaysia, dikendalikan oleh Kementerian Kewangan, yang melaluinya pembekal mendaftar untuk berurus niaga dengan kerajaan. Akaun Asas adalah untuk warganegara Malaysia dengan transaksi sehingga RM20,000, tanpa yuran; Akaun MOF meliputi transaksi RM20,000 dan ke atas, dibahagikan kepada kategori Kontraktor dan Perunding. Akaun MOF berharga RM450 bagi pendaftaran baharu atau pembaharuan, sah selama 3 tahun. Jadi “lesen MOF” yang diperlukan sesebuah perniagaan ialah pendaftaran pembekal melalui ePerolehan — bukan urusan pejabat dasar kementerian.

Apa seterusnya

Untuk mendaftar sebagai pembekal kerajaan, mulakan di portal ePerolehan (eperolehan.gov.my). Untuk mengikuti perkembangan institusi ini — kepimpinan, Belanjawan Oktober, dan senarai penuh agensinya — sumber berautoriti ialah portal rasmi di mof.gov.my. Ambil perhatian bahawa beberapa angka di sini (peruntukan belanjawan kementerian itu sendiri, jumlah kakitangan, dan bilangan tepat agensi) perlu disahkan semula terhadap anggaran rasmi semasa sebelum dianggap sebagai terkini.