Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM): Apa yang Ditadbir dan Bagaimana Ia Dijalankan

Jika ia melibatkan seorang anak sekolah Malaysia — kurikulum yang mereka pelajari, buku teks di atas meja mereka, peperiksaan kebangsaan yang mereka duduki, atau guru sekolah awam di hadapan kelas — ia terletak di bawah Kementerian Pendidikan. Dikenali sebagai Kementerian Pendidikan Malaysia dan hampir selalu dipendekkan kepada KPM, ia ialah kementerian persekutuan yang menjalankan sistem pendidikan pra-tertiari negara. Apa yang tidak dijalankannya ialah universiti — satu sempadan yang sering mengelirukan ramai orang.

Apakah yang ditadbir oleh KPM?

KPM bertanggungjawab ke atas sistem pendidikan kebangsaan dan, khususnya, ke atas pendidikan pra-tertiari: persekolahan prasekolah, rendah, menengah dan lepasan menengah (matrikulasi). Bidang tugasnya merangkumi pendidikan wajib, pendidikan dan latihan teknikal dan vokasional (TVET), standard kurikulum, buku teks, ujian berpiawai, dasar bahasa, serta sekolah terpilih dan komprehensif yang membentuk sistem ini.

Visi kementerian yang dinyatakan ialah Pendidikan Berkualiti, Insan Terdidik, Negara Sejahtera — dan misinya adalah untuk mengekalkan sistem pendidikan berkualiti yang membangunkan potensi individu bagi memenuhi aspirasi negara.

Undang-undang apakah yang mengawal operasinya?

Akta Pendidikan 1996 (Akta 550) ialah perundangan persekutuan utama yang mengawal sistem pendidikan kebangsaan Malaysia. Ia menerima Perkenan Diraja pada 15 Julai 1996.

Akta ini bukan sekadar piagam abstrak — ia menjangkau setiap keluarga. Di bawah Seksyen 29A, Menteri boleh menetapkan pendidikan rendah sebagai wajib, mewajibkan ibu bapa warganegara Malaysia mendaftarkan anak yang telah mencapai umur enam tahun menjelang 1 Januari tahun persekolahan. Ibu bapa yang melanggar peruntukan ini melakukan kesalahan yang boleh dihukum denda tidak melebihi RM5,000, penjara sehingga enam bulan, atau kedua-duanya.

Dasar panduan wujud bersama statut ini. Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia 2013-2025 (PPPM) memetakan transformasi sistem pra-tertiari melalui lima aspirasi sistem, enam aspirasi murid dan 11 anjakan strategik dan operasi. Ia dibangunkan sepanjang 15 bulan, dari Oktober 2011 hingga Disember 2012, dengan input daripada UNESCO, Bank Dunia, OECD dan universiti tempatan.

Bagaimana KPM berbeza daripada Kementerian Pendidikan Tinggi?

Ini ialah punca kekeliruan yang paling biasa. KPM mengendalikan sekolah; Kementerian Pendidikan Tinggi yang berasingan pula mengendalikan universiti.

Kedua-duanya telah berubah bentuk berulang kali. Fungsi pendidikan tinggi dipisahkan menjadi Kementerian Pendidikan Tinggi yang tersendiri pada 27 Mac 2004, digabungkan semula menjadi satu kementerian pada 15 Mei 2013, kemudian dipisahkan sekali lagi pada 2015. Kedua-duanya kekal berasingan hari ini — jadi soalan tentang universiti awam atau program ijazah ialah urusan pendidikan tinggi, bukan urusan KPM.

Siapa yang menjalankannya, dan berapa besar ia?

Kementerian ini ditubuhkan pada 1955 dan beribu pejabat di Blok E8, Parcel E (Kompleks E), Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan, 62604 Putrajaya.

Menteri	Fadhlina Sidek (memegang jawatan sejak Disember 2022)
Timbalan Menteri	Wong Kah Woh
Ditubuhkan	1955
Ibu pejabat	Blok E8, Parcel E, Putrajaya
Laman web	moe.gov.my

KPM ialah item terbesar dalam belanjawan persekutuan. Di bawah Belanjawan 2026, ia menerima peruntukan terbesar berbanding mana-mana kementerian persekutuan — RM66.2 bilion, meningkat daripada RM64.2 bilion pada 2025. Ia termasuk hampir RM2 bilion untuk menaik taraf lebih daripada 520 buah sekolah daif, terutamanya di Sabah dan Sarawak, dan membina 38 buah sekolah baharu di seluruh negara.

Satu rangkaian agensi dan badan terletak di bawah kementerian ini, termasuk Dewan Bahasa dan Pustaka, Majlis Peperiksaan Malaysia, dan 14 Jabatan Pendidikan Negeri.

Apa yang seterusnya

Untuk rujukan rasmi kementerian itu sendiri, mulakan dengan Akta Pendidikan 1996 (Akta 550). Untuk mencari sekolah yang berdaftar, orang ramai boleh mencari institusi pendidikan melalui direktori perkhidmatan digital malaysia.gov.my. Untuk sebarang maklumat semasa — pekeliling, kalendar persekolahan, atau Menteri yang sedang memegang jawatan — sumber berautoriti ialah portal rasmi kementerian di moe.gov.my.