Jabatan Imigresen Malaysia: jabatan yang menentukan siapa masuk, siapa tinggal, siapa keluar

Setiap orang yang melintasi sempadan Malaysia — rakyat yang memperbaharui pasport, pelancong yang tiba, ekspatriat yang bekerja — melalui satu jabatan yang sama. Tetapi dokumen yang dikeluarkannya sering dikelirukan antara satu sama lain, dan kekeliruan itulah punca kebanyakan masalah imigresen.

Sepintas lalu

Nama penuh	Jabatan Imigresen Malaysia (Immigration Department of Malaysia)
Singkatan	JIM
Jenis	Jabatan persekutuan
Di bawah	Kementerian Dalam Negeri
Laman web	imi.gov.my

Empat fungsi teras

Jabatan ini menyatakan mandatnya dalam empat bahagian:

1. Mengeluarkan pasport dan dokumen perjalanan kepada warganegara Malaysia dan penduduk tetap.
2. Mengeluarkan visa, pas dan permit kepada warga asing yang memasuki Malaysia.
3. Mengurus pergerakan orang di pintu masuk dan keluar yang sah.
4. Menguatkuasakan perundangan imigresen — Akta Imigresen 1959/63, Peraturan-Peraturan Imigresen 1963, Akta Pasport 1966 dan Akta Antipemerdagangan Orang dan Antipenyeludupan Migran 2007 (Pindaan 2010).

Visa, pas, permit — tiga dokumen yang berbeza

Ini salah faham yang paling kerap berlaku, dan ia bukan soal istilah semata-mata.

Dokumen	Fungsinya
Visa	Kebenaran untuk tiba di Malaysia — diperoleh sebelum perjalanan bagi warganegara yang memerlukannya.
Pas	Menentukan berapa lama seseorang boleh tinggal dan untuk tujuan apa — melawat, belajar atau bekerja.
Permit Masuk	Kemudahan untuk warga asing masuk dan menetap secara sah di Malaysia tanpa had masa — jalan kepada taraf penduduk tetap.

Tiga jenis visa asas dikeluarkan: Visa Masuk Sekali (kebiasaannya untuk lawatan sosial, lazimnya sah tiga bulan dari tarikh dikeluarkan), Visa Pelbagai Masuk (kebiasaannya untuk urusan perniagaan atau kerajaan-ke-kerajaan, lazimnya sah antara tiga hingga dua belas bulan) dan Visa Transit.

Visa Dengan Rujukan (VDR) ialah laluan berasingan: perwakilan Malaysia di luar negara mengeluarkannya hanya selepas permohonan diluluskan oleh Ibu Pejabat Jabatan Imigresen. Kategori seperti pasangan warganegara dan warganegara daripada negara tertentu melalui laluan ini.

Permit Masuk pula disifatkan jabatan sebagai keistimewaan tertinggi yang diberi Kerajaan Malaysia kepada warga asing — dan ia boleh dibatalkan jika syarat yang ditetapkan dilanggar.

Jenis pas utama

Pas	Untuk siapa
Pas Penggajian (Employment Pass)	Ekspatriat yang diambil bekerja oleh syarikat di Malaysia
Pas Lawatan (Kerja Sementara)	Pekerja asing sektor tertentu
Pas Lawatan Sosial Jangka Pendek	Pelancongan dan lawatan singkat
Pas Lawatan Sosial Jangka Panjang	Tinggal sementara minimum enam bulan
Pas Lawatan Ikhtisas	Kerja ikhtisas jangka pendek
Pas Lawatan Ikhtisas — Pakar	Kategori kepakaran
Pas Pelajar	Pelajar antarabangsa
Pas Residen	Kategori residen kelulusan khas

Pas Lawatan Sosial Jangka Panjang merangkumi antaranya pasangan asing warganegara (boleh diberi sehingga lima tahun, dan dibenarkan bekerja), warga emas 60 tahun ke atas yang mempunyai keluarga penaja di Malaysia, keluarga pelajar antarabangsa, pesakit yang menerima rawatan di hospital Malaysia berserta seorang pengiring, serta tanggungan ekspatriat.

Saluran dalam talian utama

• ESD (Expatriate Services Division) di esd.imi.gov.my — titik sentuh pertama bagi syarikat yang ingin menggaji ekspatriat. Semua syarikat mesti berdaftar dengan ESD terlebih dahulu sebelum permohonan pas dibuat.
• MDAC (Malaysia Digital Arrival Card) di imigresen-online.imi.gov.my — kad ketibaan digital yang didaftarkan pelawat asing dalam talian sebelum tiba. Kelayakan dan pengecualian dinyatakan di portal itu sendiri.

Nota tentang yuran

Halaman ini sengaja tidak menyenaraikan yuran. Kadar visa, pas dan pasport dipinda dari semasa ke semasa, dan angka yang disalin daripada laman pihak ketiga selalunya sudah lapuk. Rujuk jadual yuran rasmi di imi.gov.my atau kaunter Imigresen pada tarikh urusan anda.

Di mana proses praktikal dijelaskan

Topik	Artikel
Peta semua pas kerja	Work passes Malaysia
Pas Penggajian ekspatriat	Employment Pass Malaysia
Proses mengambil pekerja asing	Hiring foreign workers
Levi pekerja asing	Foreign worker levy
Dokumen identiti warganegara (MyKad)	JPN
Kawalan barangan di sempadan	Kastam Diraja Malaysia

Apa yang seterusnya

Jika anda majikan, mulakan dengan peta pas kerja untuk mengenal pasti pas yang betul, kemudian daftarkan syarikat di portal ESD. Jika anda individu, kenal pasti dahulu sama ada urusan anda soal tiba (visa), tinggal (pas) atau menetap (Permit Masuk) — kemudian semak senarai dokumen kategori berkenaan di imi.gov.my, kerana kebanyakan permohonan tergendala akibat dokumen sokongan tidak lengkap.