# Dewan Rakyat: Cara 222 Kerusi Bertukar Menjadi Undang-Undang Persekutuan

> Keterangan deskriptif tentang Dewan Rakyat sebagaimana yang ditetapkan oleh Perlembagaan Persekutuan dan Peraturan-peraturan Majlis Mesyuarat — komposisi 222 kerusi mengikut Perkara 46, tempoh lima tahun di bawah Perkara 55, laluan sesuatu rang undang-undang, dan kuasa kewangan yang dipegangnya seorang diri di bawah Perkara 67 dan 68.

- Category: government
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/government/dewan-rakyat

---

## Sepintas lalu

| | |
| --- | --- |
| Nama | Dewan Rakyat (House of Representatives) |
| Jenis | Dewan rendah yang dipilih, dalam Parlimen dwidewan |
| Asas perlembagaan | Bahagian IV, Bab 4 Perlembagaan Persekutuan |
| Keanggotaan | 222 orang ahli dipilih (Perkara 46(1)) |
| Umur kelayakan | Tidak kurang 18 tahun (Perkara 47(b)) |
| Tempoh maksimum | Lima tahun dari mesyuarat pertama (Perkara 55(3)) |
| Cukupbilang | 26 orang ahli, tidak termasuk Pengerusi (Peraturan Mesyuarat 13(1)) |
| Pegawai pengerusi | Yang di-Pertua Dewan Rakyat (Perkara 57) |

Sesuatu Akta Parlimen yang mengikat setiap orang di Malaysia bermula dengan
sesuatu yang hampir tidak kelihatan: Setiausaha membaca nama sebuah rang
undang-undang di Meja Mesyuarat, dan tiada seorang pun berhujah. Itulah bacaan
kali pertama. Segala-galanya selepas itu — perbahasan, pindaan klausa demi
klausa, undi, perkenan diraja — ialah rangkaian syarat yang mesti dipenuhi
mengikut turutan sebelum kertas itu memperoleh kuasa undang-undang.

Halaman ini menerangkan rangkaian tersebut secara deskriptif: siapa yang duduk
di Dewan Rakyat, berapa lama mereka duduk, dan apa sebenarnya yang Perlembagaan
benarkan Dewan itu lakukan.

## 222 kerusi, dinyatakan dalam Perlembagaan itu sendiri

Kebanyakan sumber berhenti pada nombor 222. Perlembagaan tidak. Perkara 46(2)
memecahkan angka itu kepada Negeri dan Wilayah Persekutuan dalam teksnya
sendiri — bukan melalui undang-undang biasa, dan bukan melalui perintah
pentadbiran.

| Negeri / Wilayah | Kerusi |
| --- | ---: |
| Sarawak | 31 |
| Johor | 26 |
| Sabah | 25 |
| Perak | 24 |
| Selangor | 22 |
| Kedah | 15 |
| Kelantan | 14 |
| Pahang | 14 |
| Pulau Pinang | 13 |
| Negeri Sembilan | 8 |
| Terengganu | 8 |
| Melaka | 6 |
| Perlis | 3 |
| **Jumlah Negeri-Negeri** | **209** |
| W.P. Kuala Lumpur | 11 |
| W.P. Labuan | 1 |
| W.P. Putrajaya | 1 |
| **Jumlah Wilayah Persekutuan** | **13** |
| **Jumlah keseluruhan** | **222** |

Setiap ahli mewakili satu kawasan pilihan raya, seperti yang dinyatakan oleh
portal rasmi Parlimen. Kerana bilangan ini terkandung dalam Perlembagaan,
mengubahnya bermakna meminda Perlembagaan — dan Perkara 159(3) mensyaratkan
sokongan tidak kurang daripada dua pertiga jumlah bilangan ahli pada Bacaan Kali
Kedua dan Kali Ketiga.

Angka 222 itu sendiri mula berkuat kuasa pada 19 Januari 2006, apabila Akta
A1260 menggantikan angka dua ratus sembilan belas. Sejarah bilangan kerusi
boleh dibaca terus daripada catatan pindaan Perkara 46: 104 ahli pada 1962, 159
selepas pembentukan Malaysia pada 1963 (termasuk 15 daripada Singapura), 144
selepas 1965.

## Siapa yang layak duduk

Perkara 47 meletakkan dua syarat asas: warganegara, dan bermastautin di
Persekutuan. Selebihnya ialah umur — dan di sinilah kedua-dua Dewan berbeza.

- **Dewan Rakyat** — tidak kurang daripada **18 tahun**.
- **Dewan Negara** — tidak kurang daripada **30 tahun**.

Perkara 48(1) menyenaraikan sebab kehilangan kelayakan: didapati tidak sempurna
akal; bankrap belum lepas; memegang jawatan berpendapatan; gagal menyerahkan
penyata perbelanjaan pilihan raya; disabitkan kesalahan dan dihukum penjara
tidak kurang setahun atau denda tidak kurang RM2,000 tanpa pengampunan bebas;
atau memperoleh kewarganegaraan asing secara sukarela.

## Jam lima tahun

Dewan Rakyat tidak kekal. Perkara 55 menetapkan seluruh kitarannya, dan
angka-angkanya tepat.

| Peruntukan | Had masa |
| --- | --- |
| Perkara 55(1) | Tidak boleh berlalu **enam bulan** antara persidangan akhir sesuatu penggal dengan mesyuarat pertama penggal berikutnya |
| Perkara 55(3) | Parlimen berjalan **lima tahun** dari tarikh mesyuarat pertamanya, kemudian terbubar |
| Perkara 55(4) | Pilihan raya umum dalam **60 hari** dari pembubaran |
| Perkara 55(4) | Parlimen dipanggil bermesyuarat tidak lewat daripada **120 hari** dari pembubaran |

Perhatikan bahasa Perkara 55(3): "melainkan jika dibubarkan terlebih dahulu…
selepas itu adalah terbubar". Pembubaran automatik itu berlaku tanpa apa-apa
tindakan. Kuasa membubarkan lebih awal terletak pada Yang di-Pertuan Agong di
bawah Perkara 55(2).

Prorogasi bukan pembubaran. Perkara 55(5) memperuntukkan bahawa rang
undang-undang yang belum diputuskan tidak terluput disebabkan pemprorogan, dan
Perkara 55(7) melindungi rang undang-undang yang sedang menantikan perkenan
daripada terluput akibat pemprorogan mahupun pembubaran.

## Laluan sebuah rang undang-undang

Perkara 66(1) menetapkan bahawa kuasa Parlimen membuat undang-undang dijalankan
melalui rang undang-undang yang diluluskan oleh kedua-dua Majlis — atau, dalam
hal yang disebut dalam Perkara 68, oleh Dewan Rakyat sahaja — dan diperkenankan
oleh Yang di-Pertuan Agong. Peraturan Mesyuarat mengisi butiran prosedurnya.

1. **Bacaan kali pertama.** Di bawah Peraturan 48, seorang Menteri boleh membawa
   rang undang-undang setelah memberi notis sekurang-kurangnya sehari, tanpa
   memerlukan perintah Majlis. Nama rang undang-undang dibaca oleh Setiausaha di
   Meja Mesyuarat. Tiada perbahasan.
2. **Bacaan kali kedua.** Peraturan 53 mensyaratkan notis dikeluarkan sebaik
   sahaja selepas bacaan pertama, dan Peraturan 53(2) melarang bacaan kedua
   sehingga rang undang-undang itu dihantar kepada ahli-ahli. Perbahasan di sini
   mengenai prinsip.
3. **Peringkat jawatankuasa.** Peraturan 54(2): setelah dibacakan kali kedua,
   rang undang-undang terserah kepada Jawatankuasa sebuah-buah Majlis, kecuali
   jika Majlis mengeluarkan usul menyerahkannya kepada Jawatankuasa Pilihan.
   Peraturan 54(1) membenarkan penyerahan kepada Jawatankuasa Pilihan sebelum
   bacaan kedua. Di sinilah klausa diperiksa satu per satu.
4. **Bacaan kali ketiga.** Peraturan 61(1) mengehadkan perbicaraan kepada isi
   rang undang-undang itu.
5. **Dewan Negara,** kemudian **perkenan.** Perkara 66(3) menghantar rang
   undang-undang kepada Majlis yang satu lagi.

Undi diputuskan mengikut majoriti biasa ahli yang mengundi (Perkara 62(3)),
kecuali apabila Perlembagaan mensyaratkan majoriti khas. Pengerusi membuang undi
hanya apabila perlu untuk mengelakkan undi sama banyak, dan tidak boleh mengundi
dalam apa-apa hal lain. Perkara 62(5) melarang ahli yang tidak hadir daripada
mengundi.

Yang di-Pertuan Agong mempunyai **30 hari** untuk memperkenankan (Perkara 66(4)).
Jika tempoh itu berlalu, Perkara 66(4A) memperuntukkan bahawa rang undang-undang
itu menjadi undang-undang "mengikut cara yang sama seolah-olah dia telah
memperkenankannya". Perkara 66(5) menambah satu syarat terakhir: tiada
undang-undang berkuat kuasa sehingga ia disiarkan.

## Dua kuasa yang dipegang Dewan Rakyat seorang diri

Inilah bahagian yang paling kerap tertinggal daripada penerangan ringkas.

**Wang bermula di sini.** Perkara 67(1) menyenaraikan tujuh kategori peruntukan
kewangan — antaranya mengenakan atau menaikkan cukai, peminjaman wang oleh
Persekutuan, pembayaran keluar daripada Kumpulan Wang Disatukan, dan pengauditan
akaun. Rang undang-undang atau pindaan yang mengandungi peruntukan sedemikian
**tidak boleh dibawa atau dicadangkan kecuali oleh seorang Menteri**, dan **tidak
boleh dimulakan di dalam Dewan Negara**. Kelayakan itu bergantung pada Menteri
yang dipertanggungkan dengan tanggungjawab bagi kewangan menandakan bahawa
peruntukan itu lebih daripada bersampingan sahaja.

**Dewan Negara boleh melengahkan, bukan menghalang.** Perkara 68 menetapkan dua
jam yang berbeza:

| Jenis rang undang-undang | Kesan jika Dewan Negara tidak meluluskan |
| --- | --- |
| Rang undang-undang wang | Dihantar kepada Dewan Negara sekurang-kurangnya **sebulan** sebelum akhir penggal; jika tidak diluluskan tanpa pindaan dalam **sebulan**, ia dikemukakan kepada Yang di-Pertuan Agong melainkan Dewan Rakyat mengarahkan selainnya |
| Rang undang-undang lain | Dewan Rakyat boleh meluluskannya semula dalam penggal berikutnya, tetapi **tidak lebih awal daripada setahun** selepas ia mula-mula diluluskan; jika Dewan Negara sekali lagi tidak meluluskannya, ia dikemukakan untuk perkenan |

Dua butiran memperkukuh kuasa ini. Perkara 68(6) menyerahkan takrif "rang
undang-undang wang" kepada **pendapat Yang di-Pertua Dewan Rakyat**. Dan Perkara
68(4) mensyaratkan perakuan Yang di-Pertua bahawa peruntukan Perkara itu telah
dipatuhi — perakuan yang "muktamad bagi segala maksud dan tidaklah boleh
dipersoalkan di dalam mana-mana mahkamah".

Perkara 68(5) meletakkan hadnya: mekanisme ini tidak terpakai bagi rang
undang-undang pindaan Perlembagaan, selain pindaan yang dikecualikan daripada
Perkara 159(3).

## Fungsi pengawasan

Perkara 43(3) meletakkan asasnya dalam satu ayat: "Jemaah Menteri hendaklah
bertanggungjawab secara bersama kepada Parlimen." Perkara 43(2)(a) menetapkan
bahawa Perdana Menteri dilantik daripada kalangan ahli Dewan Rakyat yang pada
hemat Yang di-Pertuan Agong mungkin mendapat kepercayaan majoriti ahli Dewan itu,
dan Perkara 43(4) memperuntukkan akibat apabila kepercayaan itu hilang.

Alat pengawasan hariannya terletak dalam Peraturan Mesyuarat.

- **Pertanyaan.** Peraturan 21(1) membenarkan pertanyaan diarahkan kepada
  Menteri mengenai hal dalam urusan jawatan mereka. Peraturan 22(2) mensyaratkan
  notis bertulis tidak lewat daripada 14 hari bekerja sebelum mesyuarat
  dimulakan, dan Peraturan 22(3) mengehadkan setiap ahli kepada tiga pertanyaan
  bertanda "Jawab Lisan" bagi satu hari mesyuarat.
- **Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara.** Peraturan 77 mensyaratkan jawatankuasa
  ini dilantik pada awal tiap-tiap Parlimen untuk memeriksa kira-kira Kerajaan
  Malaysia dan penyata Ketua Audit Negara yang dibentangkan menurut Perkara 107.
  Ia terdiri daripada seorang Pengerusi dan Naib-Pengerusi yang dilantik oleh
  Majlis serta enam hingga dua belas orang ahli. Peraturan 77(4) melarang seorang
  Menteri daripada memegang jawatan Pengerusi atau menjadi ahlinya, dan Peraturan
  77(5) memberinya kuasa memanggil orang hadir serta meminta dikeluarkan
  surat-surat dan rekod.
- **Keistimewaan.** Perkara 63(1) meletakkan kesahan prosiding di luar bidang
  kuasa mahkamah, dan Perkara 63(2) melindungi seseorang daripada prosiding
  mahkamah berkenaan apa-apa yang dikatakan atau apa-apa undi yang diberikan
  semasa mengambil bahagian dalam prosiding.

## Kesilapan lazim

**"Penggal Parlimen ialah lima tahun tepat."** Perkara 55(3) mengukur lima tahun
dari **tarikh mesyuarat pertama**, bukan dari tarikh pilihan raya. Perkara 55(1)
pula menetapkan had berasingan sebanyak enam bulan antara penggal.

**"Yang di-Pertua mesti seorang Ahli Parlimen."** Perkara 57(1)(a) membenarkan
pemilihan seseorang yang *layak* dipilih menjadi ahli, walaupun bukan ahli.

**"Setiap kekosongan menghasilkan pilihan raya kecil."** Proviso kepada Perkara
54(1) memperuntukkan bahawa kekosongan yang dipastikan dalam masa dua tahun dari
tarikh Parlimen akan terbubar di bawah Perkara 55(3) tidak diisi, melainkan Yang
di-Pertua memberitahu Suruhanjaya Pilihan Raya secara bertulis bahawa kekuatan
majoriti terjejas.

**"Rang undang-undang mati apabila Parlimen diprorog."** Perkara 55(5)
memperuntukkan sebaliknya bagi rang undang-undang yang belum diputuskan.

**"Kuasa Parlimen tidak terhad."** Jadual Kesembilan membahagikan perkara antara
Senarai Persekutuan, Senarai Negeri dan Senarai Bersama — lihat
[Parlimen Malaysia](/government/parliament) dan
[Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution).

## Apa seterusnya

Untuk gambaran seluruh badan perundangan persekutuan, termasuk kedudukan Dewan
Negara dan Yang di-Pertuan Agong dalam Perkara 44, baca
[Parlimen Malaysia](/government/parliament). Untuk struktur dokumen yang
menetapkan segala had di atas, termasuk prosedur pindaan di bawah Perkara 159,
baca [Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution). Latar belakang
mengapa Sarawak dan Sabah memegang bilangan kerusi seperti yang tersenarai dalam
Perkara 46(2) bermula dengan
[pembentukan Malaysia pada 1963](/malaysia/formation-of-malaysia-1963).

Untuk mengesahkan mana-mana angka di halaman ini, rujuk teks Perlembagaan
Persekutuan di [lom.agc.gov.my](https://lom.agc.gov.my/federal-constitution.php)
dan Peraturan-peraturan Majlis Mesyuarat Dewan Rakyat di
[parlimen.gov.my](https://www.parlimen.gov.my/images/webuser/PM_DR_BM.pdf).

## Sources

- Perlembagaan Persekutuan (Cetakan Semula) — https://bhess.jpm.gov.my/wp-content/uploads/2024/06/Perlembagaan-Persekutuan-Cetakan-Semula-2020-1.pdf (Jabatan Perdana Menteri)
- Federal Constitution — Laws of Malaysia — https://lom.agc.gov.my/federal-constitution.php (Jabatan Peguam Negara Malaysia)
- Peraturan-peraturan Majlis Mesyuarat Dewan Rakyat, Cetakan Ketiga Belas — https://www.parlimen.gov.my/images/webuser/PM_DR_BM.pdf (Parlimen Malaysia)
- Maklumat Umum — Dewan Rakyat — https://www.parlimen.gov.my/maklumat-umum.html?uweb=dr (Parlimen Malaysia)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0