# Yang di-Pertuan Agong — Takhta Persekutuan yang Dipilih, Bukan Diwarisi

> Ketua Utama Negara bagi Persekutuan, dipilih oleh Majlis Raja-Raja daripada kalangan sembilan Raja Melayu bagi tempoh lima tahun menurut Perkara 32 dan Jadual Ketiga Perlembagaan Persekutuan.

- Category: glossary
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/glossary/yang-di-pertuan-agong

---

**Bahasa Malaysia:** Yang di-Pertuan Agong · **English:** The King of Malaysia (Supreme Head of the Federation) · **中文:** 最高元首

Takhta persekutuan Malaysia tidak diwarisi. Ia ditawarkan.

Setiap lima tahun, Majlis Raja-Raja bersidang dan menawarkan jawatan Yang
di-Pertuan Agong kepada seorang Raja mengikut susunan sebuah senarai yang
ditetapkan dalam Perlembagaan. Tiada kempen, tiada calon awam, dan tiada
pengundi selain Raja-Raja itu sendiri. Kertas undi yang digunakan tidak
bernombor serta ditandakan dengan pen dan dakwat yang sama, kemudian
dimasukkan ke dalam peti undi.

Rangka kerja itu terkandung dalam Perkara 32 dan Jadual Ketiga
[Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution) — dan ia telah
berjalan tanpa putus sejak [Merdeka 1957](/malaysia/independence-1957).

## Sekilas pandang

| | |
| --- | --- |
| Gelaran perlembagaan | Ketua Utama Negara bagi Persekutuan, digelar Yang di-Pertuan Agong (Perkara 32(1)) |
| Permaisuri | Raja Permaisuri Agong (Perkara 32(2)) |
| Dipilih oleh | Majlis Raja-Raja (Perkara 32(3)) |
| Tempoh jawatan | Lima tahun (Perkara 32(3)) |
| Peraturan pemilihan | Jadual Ketiga, Bahagian I; pemecatan di bawah Bahagian III (Perkara 32(4)) |
| Kolam kelayakan | Sembilan Raja Melayu |
| Setiausaha Majlis | Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja (Jadual Kelima, seksyen 4) |
| Sumpah jawatan | Perkara 37, di hadapan Majlis Raja-Raja |
| Yang memegang jawatan sekarang | Sultan Ibrahim Ibni Almarhum Sultan Iskandar (Johor), Yang di-Pertuan Agong ke-17, mulai 31 Januari 2024 |

## Siapa yang memilih, dan siapa yang tidak

Majlis Raja-Raja ditubuhkan di bawah Perkara 38(1) dan disusun mengikut Jadual
Kelima. Keanggotaannya penuh terdiri daripada sembilan Duli-Duli Yang Maha
Mulia Raja-Raja dan empat Yang di-Pertua Negeri bagi negeri yang tidak
mempunyai Raja.

Namun bagi urusan pemilihan, keanggotaan itu mengecil. Seksyen 7 Jadual Kelima
memperuntukkan bahawa Yang di-Pertua Negeri **tidak** menjadi anggota Majlis
bagi maksud apa-apa prosiding yang berhubungan dengan pemilihan atau pemecatan
Yang di-Pertuan Agong, atau pemilihan Timbalan Yang di-Pertuan Agong.

Maka sembilan Raja sahaja yang berada di dalam bilik itu. Perkara 38(6)(a) pula
menyatakan bahawa anggota Majlis boleh bertindak menurut budi bicara mereka
dalam prosiding pemilihan dan pemecatan — iaitu tanpa nasihat Menteri Besar
atau Jemaah Menteri.

Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja bertindak sebagai setiausaha Majlis (Jadual
Kelima, seksyen 4) dan wajib memanggil mesyuarat tidak lewat daripada empat
minggu sebelum habis tempoh jawatan Yang di-Pertuan Agong, dan apabila berlaku
kekosongan (seksyen 6).

## Bagaimana senarai pemilihan bergerak

Inilah bahagian yang paling kerap disalah faham. Giliran bukan ditetapkan sekali
untuk selama-lamanya; ia dikira semula selepas setiap pemilihan.

Seksyen 4 Jadual Ketiga menetapkan mekanismenya:

- **Senarai pertama (1957)** disusun mengikut susunan keutamaan yang diiktiraf
  oleh Duli-Duli Yang Maha Mulia Raja-Raja antara mereka sendiri ketika itu
  — seksyen 4(1)(a).
- **Selepas setiap pemilihan**, mana-mana negeri yang mendahului negeri yang
  Rajanya telah dipilih dipindahkan ke hujung senarai, dan negeri yang Rajanya
  telah dipilih itu ditinggalkan daripada senarai — seksyen 4(2)(a).
- **Apabila berlaku pertukaran Raja** bagi sesuatu negeri yang masih ada dalam
  senarai, negeri itu dipindahkan ke hujung senarai — seksyen 4(2)(b).
- **Apabila senarai habis**, ia disusun semula supaya memasukkan sekali lagi
  negeri bagi semua Raja, tetapi mengikut susunan Raja-Raja negeri itu telah
  memegang jawatan Yang di-Pertuan Agong — seksyen 4(3).

Kesan seksyen 4(3) itulah yang menghasilkan pusingan kedua yang mengulangi
susunan pusingan pertama. Seksyen 10 menjelaskan bahawa bagi maksud seksyen
4(3), perkataan "Raja" termasuklah seseorang bekas Raja.

## Di dalam Mesyuarat Pemilihan

Seksyen 2 Jadual Ketiga menetapkan urutannya dengan jelas: Majlis Raja-Raja
hendaklah **menawarkan** jawatan itu kepada Raja yang layak dipilih yang
negerinya pertama dalam senarai. Jika Raja itu tidak menerima, tawaran
dikemukakan kepada Raja negeri berikutnya, dan demikianlah seterusnya sehingga
seorang Raja menerima jawatan itu.

Portal rasmi Majlis Raja-Raja memperincikan tatacara mesyuarat itu:

| Langkah | Tatacara |
| --- | --- |
| Kertas undi | Tidak bernombor, ditandakan dengan pen dan dakwat yang sama, kemudian dimasukkan ke dalam peti undi |
| Pengundi | Hanya Raja-Raja sahaja yang boleh mengundi |
| Bentuk undi | Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja mengedarkan kertas undi yang mengandungi satu nama calon sahaja, untuk diperkenan atau ditolak |
| Ambang | Calon mesti mendapat majoriti lima undi sebelum Raja yang mempengerusikan mesyuarat menawarkan jawatan itu kepada Baginda |
| Pengiraan | Raja yang paling singkat memerintah dan tidak tersenarai sebagai calon mengira kertas undi bersama Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja |
| Selepas itu | Kertas undi dimusnahkan di hadapan Raja-Raja |

Apabila tawaran diterima, seksyen 3 menghendaki Majlis mengisytiharkan Raja itu
sebagai dipilih, dan Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja memberitahukan keputusan
itu secara bertulis kepada kedua-dua Majlis [Parlimen](/government/parliament).

Sebelum menjalankan fungsinya, Perkara 37(1) menghendaki Yang di-Pertuan Agong
mengangkat dan menandatangani sumpah jawatan dalam Bahagian I Jadual Keempat, di
hadapan Majlis Raja-Raja dan dengan kehadiran Ketua Hakim Negara Mahkamah
Persekutuan.

## Kelayakan dan tempoh jawatan

Seksyen 1(1) Jadual Ketiga menetapkan bahawa seseorang Raja layak dipilih
**melainkan jika** — Raja itu belum dewasa; atau Raja itu telah memberitahu
Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja bahawa Baginda tidak berhasrat dipilih; atau
Majlis Raja-Raja mengambil ketetapan melalui undi sulit bahawa Raja itu tidak
sesuai menjalankan fungsi itu disebabkan kelemahan akal atau tubuhnya, atau
kerana apa-apa sebab lain. Ketetapan sedemikian memerlukan sokongan
sekurang-kurangnya lima anggota Majlis (seksyen 1(2)).

Perkara 32(3) memperuntukkan tiga cara tempoh jawatan itu boleh berakhir sebelum
genap lima tahun: peletakan jawatan melalui surat yang ditandatangani sendiri
dan ditujukan kepada Majlis Raja-Raja; pemecatan oleh Majlis Raja-Raja; atau
apabila Baginda terhenti menjadi Raja. Ketetapan pemecatan di bawah Bahagian III
Jadual Ketiga juga memerlukan sokongan sekurang-kurangnya lima anggota Majlis.

Terdapat juga jawatan Timbalan Yang di-Pertuan Agong di bawah Perkara 33, yang
dipilih oleh Majlis Raja-Raja mengikut Bahagian II Jadual Ketiga dan menjalankan
fungsi Yang di-Pertuan Agong semasa kekosongan atau ketiadaan Baginda.

## Fungsi di bawah Perlembagaan

Perkara 39 meletakkan kuasa eksekutif Persekutuan pada Yang di-Pertuan Agong.
Perkara 40(1) pula menetapkan bahawa pada menjalankan fungsi itu, Baginda
bertindak mengikut nasihat Jemaah Menteri, dan Perkara 40(1A) menegaskan bahawa
apabila Perlembagaan menghendaki Baginda bertindak mengikut nasihat, Baginda
hendaklah menerima dan bertindak mengikut nasihat itu.

| Fungsi | Peruntukan |
| --- | --- |
| Melantik Perdana Menteri — ahli Dewan Rakyat yang pada hemat Baginda mungkin mendapat kepercayaan majoriti | Perkara 43(2)(a) |
| Melantik Menteri lain atas nasihat Perdana Menteri | Perkara 43(2)(b) |
| Memanggil, memprorog dan membubarkan Parlimen | Perkara 55(1) dan 55(2) |
| Memperkenankan Rang Undang-Undang dalam masa tiga puluh hari; jika tidak, ia tetap menjadi undang-undang | Perkara 66(4) dan 66(4A) |
| Pemerintah Tertinggi angkatan tentera Persekutuan | Perkara 41 |
| Kuasa pengampunan bagi kesalahan mahkamah tentera dan kesalahan di Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Labuan dan Putrajaya | Perkara 42(1) |
| Ketua agama Islam di Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Labuan dan Putrajaya | Perkara 3(5) |
| Ketua agama Islam di Melaka, Pulau Pinang, Sabah dan Sarawak, mengikut Perlembagaan Negeri masing-masing | Perkara 3(3) |
| Menyimpan dan menggunakan Mohor Besar Persekutuan | Perkara 36 |

Perkara 40(2) menyenaraikan fungsi yang boleh dijalankan menurut budi bicara
Baginda: melantik seorang Perdana Menteri; tidak memperkenankan permintaan bagi
pembubaran Parlimen; dan meminta diadakan mesyuarat Majlis Raja-Raja yang
semata-mata berkenaan keistimewaan, kedudukan, kemuliaan dan kebesaran
Duli-Duli Yang Maha Mulia Raja-Raja.

## Sekatan ke atas jawatan

Perkara 34 meletakkan beberapa sekatan semasa Baginda memegang jawatan:

- Tidak menjalankan fungsi sebagai Raja negerinya, kecuali fungsi sebagai Ketua
  agama Islam — Perkara 34(1).
- Tidak memegang apa-apa jawatan yang baginya ada apa-apa saraan — Perkara 34(2).
- Tidak melibatkan diri secara aktif dalam apa-apa perusahaan komersial —
  Perkara 34(3).
- Tidak menerima emolumen yang kena dibayar kepadanya sebagai Raja negerinya —
  Perkara 34(4).
- Tidak meninggalkan Persekutuan lebih daripada lima belas hari tanpa persetujuan
  Majlis Raja-Raja, kecuali semasa lawatan Negara — Perkara 34(5).

Perkara 32(1) juga memperuntukkan bahawa Baginda tidak boleh dikenakan apa-apa
prosiding di dalam mana-mana mahkamah kecuali di dalam Mahkamah Khas yang
ditubuhkan di bawah Bahagian XV. Perkara 33A menetapkan bahawa jika Baginda
dipertuduh atas suatu kesalahan di Mahkamah Khas itu, Baginda terhenti
menjalankan fungsi Yang di-Pertuan Agong, dan tempoh itu tetap dikira sebagai
sebahagian daripada tempoh lima tahun.

## Senarai Yang di-Pertuan Agong

Senarai rasmi Parlimen Malaysia menunjukkan susunan negeri dalam pusingan pertama
dan pengulangannya dalam pusingan kedua:

| Bil. | Negeri | Tempoh |
| --- | --- | --- |
| 1 | Negeri Sembilan | 3 Ogos 1957 – 1 April 1960 |
| 2 | Selangor | 14 April 1960 – 1 September 1960 |
| 3 | Perlis | 21 September 1960 – 20 September 1965 |
| 4 | Terengganu | 21 September 1965 – 20 September 1970 |
| 5 | Kedah | 21 September 1970 – 20 September 1975 |
| 6 | Kelantan | 21 September 1975 – 29 Mac 1979 |
| 7 | Pahang | 26 April 1979 – 25 April 1984 |
| 8 | Johor | 26 April 1984 – 25 April 1989 |
| 9 | Perak | 26 April 1989 – 25 April 1994 |
| 10 | Negeri Sembilan | 26 April 1994 – 25 April 1999 |
| 11 | Selangor | 26 April 1999 – 21 November 2001 |
| 12 | Perlis | 13 Disember 2001 – 12 Disember 2006 |
| 13 | Terengganu | 13 Disember 2006 – 12 Disember 2011 |
| 14 | Kedah | 13 Disember 2011 – 12 Disember 2016 |
| 15 | Kelantan | 13 Disember 2016 – 6 Januari 2019 |
| 16 | Pahang | 31 Januari 2019 – 30 Januari 2024 |
| 17 | [Johor](/states/johor) | 31 Januari 2024 – kini |

Sembilan pemilihan pertama melengkapkan satu pusingan penuh kesembilan-sembilan
negeri. Pemilihan kesepuluh dan seterusnya mengikut senarai yang disusun semula
di bawah seksyen 4(3), iaitu mengikut susunan Raja-Raja negeri itu telah
memegang jawatan tersebut.

Beberapa tempoh berakhir sebelum genap lima tahun. Perkara 32(3) menyediakan
mekanisme untuk keadaan sedemikian, dan Perkara 33 menyediakan Timbalan Yang
di-Pertuan Agong untuk menjalankan fungsi itu semasa kekosongan.

## Salah faham yang lazim

**"Giliran itu automatik."** Tidak. Seksyen 2 Jadual Ketiga menggunakan perkataan
*menawarkan*. Seorang Raja boleh tidak menerima tawaran itu, dan tawaran
kemudiannya beralih kepada negeri berikutnya dalam senarai. Seksyen 1(1)(b) juga
membenarkan seseorang Raja memberitahu Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja bahawa
Baginda tidak berhasrat dipilih.

**"Semua tiga belas negeri mengambil giliran."** Tidak. Hanya sembilan negeri
yang mempunyai Raja berada dalam senarai. Yang di-Pertua Negeri bagi Melaka,
Pulau Pinang, Sabah dan Sarawak tidak layak dipilih dan tidak mengundi dalam
pemilihan itu (Jadual Kelima, seksyen 7).

**"Baginda berhenti menjadi Raja negerinya."** Tidak. Baginda kekal sebagai Raja
negerinya — malah Perkara 32(3) menetapkan Baginda berhenti memegang jawatan
Yang di-Pertuan Agong apabila terhenti menjadi Raja. Yang disekat ialah
*penjalanan* fungsi negeri itu semasa memegang jawatan persekutuan (Perkara
34(1)).

**"Agong ialah gelaran penuh."** Gelaran perlembagaan penuh ialah Yang di-Pertuan
Agong; permaisuri Baginda digelar Raja Permaisuri Agong (Perkara 32(1) dan
32(2)).

**"Rang undang-undang tidak boleh menjadi undang-undang tanpa perkenan."**
Perkara 66(4) menetapkan tempoh tiga puluh hari untuk perkenan, dan Perkara
66(4A) memperuntukkan bahawa jika tempoh itu berlalu, Rang Undang-Undang itu
tetap menjadi undang-undang seolah-olah ia telah diperkenankan.

## Istilah berkaitan

| Istilah | Maksud |
| --- | --- |
| Majlis Raja-Raja | Badan perlembagaan di bawah Perkara 38 dan Jadual Kelima; lazimnya bersidang tiga kali setahun |
| Timbalan Yang di-Pertuan Agong | Jawatan di bawah Perkara 33, dipilih mengikut Bahagian II Jadual Ketiga |
| Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja | Setiausaha Majlis Raja-Raja dan penjaga Mohor Besar Raja-Raja (Jadual Kelima, seksyen 3 dan 4) |
| Raja Permaisuri Agong | Gelaran isteri Yang di-Pertuan Agong (Perkara 32(2)) |
| Mahkamah Khas | Mahkamah di bawah Bahagian XV, dirujuk dalam Perkara 32(1) dan 33A |

## Apa seterusnya

Untuk memahami kedudukan jawatan ini dalam struktur negara, baca
[Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution) dan
[Parlimen Malaysia](/government/parliament). Untuk latar sejarah bagaimana
persekutuan sembilan buah Negeri Melayu itu terbentuk dan kemudiannya
diperluas, lihat [Kemerdekaan 1957](/malaysia/independence-1957) dan
[Pembentukan Malaysia 1963](/malaysia/formation-of-malaysia-1963).

Teks berkuat kuasa bagi setiap petikan dalam halaman ini ialah Perlembagaan
Persekutuan sendiri, yang diterbitkan oleh Jabatan Peguam Negara; tatacara
mesyuarat pemilihan diterbitkan oleh Majlis Raja-Raja di portal rasminya.

## Sources

- Federal Constitution (Reprint as at 15 October 2020) — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/LOM/EN/Federal%20Constitution%20(Reprint%202020).pdf (Jabatan Peguam Negara Malaysia (AGC))
- Federal Constitution — Laws of Malaysia portal — https://lom.agc.gov.my/federal-constitution.php (Jabatan Peguam Negara Malaysia (AGC))
- Pemilihan Yang di-Pertuan Agong — https://www.majlisraja-raja.gov.my/ms/pilih (Majlis Raja-Raja Malaysia)
- Election of His Majesty Yang di-Pertuan Agong — https://www.majlisraja-raja.gov.my/en/election-of-his-majesty-yang-dipertuan-agong (Majlis Raja-Raja Malaysia)
- Maklumat Majlis Raja-Raja — https://www.majlisraja-raja.gov.my/ms/maklumat-majlis-raja-raja-latest (Majlis Raja-Raja Malaysia)
- Senarai Yang di-Pertuan Agong — https://www.parlimen.gov.my/yda-senarai-yang-di-pertuan-agong.html?uweb=yg (Portal Rasmi Parlimen Malaysia)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0