# Rakyat: mengapa Malaysia ada dua perkataan untuk 'orang ramai' — dan satu lagi untuk 'warganegara'

> 'Rakyat' ialah istilah sosio-politik bagi rakyat atau orang ramai sesebuah negara — digunakan secara meluas dalam wacana awam Malaysia (Dewan Rakyat, Rukun Negara, bantuan kerajaan) tetapi bukan istilah undang-undang yang ditakrifkan; taraf undang-undang seseorang individu ditentukan oleh perkataan berasingan, 'warganegara', di bawah Bahagian III Perlembagaan Persekutuan.

- Category: glossary
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/glossary/rakyat

---

**Bahasa Malaysia:** Rakyat · **English:** The people / populace · **中文:** 人民

Setiap kali seseorang menyebut "rakyat Malaysia", "hak rakyat" atau "suara
rakyat", mereka menggunakan perkataan yang **tidak pernah ditakrifkan** dalam
Perlembagaan Persekutuan. Itu bukan kecacatan — ia menunjukkan bahawa "rakyat"
dan "warganegara" ialah dua perkataan berbeza yang membawa dua fungsi berbeza
dalam Bahasa Malaysia.

## Apa maksud "rakyat"

Menurut **Kamus Dewan** (Dewan Bahasa dan Pustaka), melalui portal Pusat
Rujukan Persuratan Melayu (PRPM), "rakyat" membawa beberapa maksud:

| Maksud | Keterangan |
| --- | --- |
| Maksud utama | Seluruh penduduk sesebuah negara, sebagai syarat mendirikan sesuatu pemerintahan |
| Maksud sampingan | Anak buah, orang-orang sebawahan |
| Maksud sampingan | Orang kebanyakan, orang ramai, orang biasa |
| Maksud sampingan | Pasukan perang, bala tentera |

Maksud utama itulah yang paling kerap digunakan dalam konteks moden — "rakyat"
sebagai keseluruhan penduduk atau orang ramai sesebuah negara, tanpa merujuk
kepada taraf undang-undang tertentu seseorang individu.

## "Rakyat" berbanding "warganegara"

Ini titik yang paling kerap disalahfaham. "Rakyat" ialah istilah **sosio-
politik dan umum**; ia menggambarkan orang ramai sebagai satu kelompok.
"Warganegara" pula ialah istilah **undang-undang** yang menentukan sama ada
seseorang individu itu ahli sah negara Malaysia, lengkap dengan hak dan
kewajipan yang menyertainya.

Bahagian III [Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution) (Perkara 14
hingga 22) memperincikan cara seseorang menjadi warganegara — melalui kuat
kuasa undang-undang, pendaftaran atau penaturalisasian — serta cara
kewarganegaraan boleh hilang. Tiada peruntukan setara yang mentakrifkan
"rakyat" sebagai kategori undang-undang.

Dalam erti kata lain: seorang pelancong asing yang berada di Malaysia turut
tergolong dalam maksud lazim "rakyat" (orang ramai yang berada di sesebuah
tempat), tetapi bukan "warganegara" Malaysia. Sebaliknya, seorang warganegara
Malaysia yang berhijrah ke luar negara kekal seorang warganegara dari segi
undang-undang, walaupun tidak lagi berada dalam kalangan "rakyat" yang
disebut dalam konteks tempatan.

## Di mana istilah ini muncul

"Rakyat" ialah salah satu perkataan paling kerap digunakan dalam nama badan
dan program kerajaan Malaysia:

- **Dewan Rakyat** — dewan Parlimen yang ahlinya dipilih melalui pilihan raya,
  berbeza daripada Dewan Negara yang ahlinya dilantik. Lihat
  [Dewan Rakyat](/glossary/dewan-rakyat).
- **Rukun Negara** — ikrar kenegaraan yang diisytiharkan oleh Yang di-Pertuan
  Agong pada 31 Ogos 1970, menjadi "pegangan, panduan serta amalan oleh
  seluruh rakyat Malaysia", menurut Majlis Keselamatan Negara (MKN).
- **Pelbagai bantuan dan bayaran kerajaan** yang menggunakan perkataan
  "rakyat" dalam namanya dari semasa ke semasa, sebagai cara merujuk kepada
  penerima secara umum tanpa mengehadkannya kepada taraf undang-undang
  tertentu.

## Kesilapan fahaman yang lazim

**"Rakyat ialah istilah Perlembagaan seperti warganegara."** Tidak.
"Warganegara" ditakrifkan dan diperincikan dalam Bahagian III Perlembagaan
Persekutuan; "rakyat" ialah istilah bahasa umum yang tidak mempunyai takrif
undang-undang setara.

**"Rakyat dan warganegara boleh ditukar ganti."** Dalam perbualan harian, ya —
kedua-duanya kerap digunakan untuk maksud yang serupa. Tetapi dalam konteks
undang-undang atau pentadbiran (contohnya syarat kelayakan sesuatu bantuan
atau pendaftaran), "warganegara" ialah perkataan yang membawa kesan sah dari
segi undang-undang, manakala "rakyat" tidak.

## Istilah berkaitan

- [Dewan Rakyat](/glossary/dewan-rakyat)
- [Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution)
- [Merdeka](/glossary/merdeka)

## Apa yang seterusnya

Jika anda perlu mengesahkan taraf undang-undang seseorang sebagai ahli sah
negara Malaysia — untuk tujuan permohonan, pendaftaran atau penyelidikan —
rujuk peruntukan "warganegara" di bawah Bahagian III
[Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution), bukan penggunaan umum
perkataan "rakyat".

## Sources

- Rakyat — Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM), Kamus Dewan Edisi Keempat — https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=rakyat (Dewan Bahasa dan Pustaka)
- Trivia Kemerdekaan: Pembentukan Rukun Negara — https://www.mkn.gov.my/web/ms/2022/08/03/trivia-kemerdekaan-pembentukan-rukun-negara/ (Majlis Keselamatan Negara (MKN))
- Perlembagaan Persekutuan (Cetakan Semula 2020) — Bahagian III, Perkara 14 — https://bhess.jpm.gov.my/wp-content/uploads/2024/06/Perlembagaan-Persekutuan-Cetakan-Semula-2020-1.pdf (Jabatan Perdana Menteri (Bahagian Hal Ehwal Undang-Undang) / AGC)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0