Polis Diraja Malaysia (PDRM)

Lampu biru berkelip di persimpangan, seorang anggota berpakaian gelap mengangkat tangan, dan trafik pun berhenti. Di sebalik imej harian itu berdiri satu institusi berusia lebih dua abad — pasukan yang akarnya lebih tua daripada negara Malaysia itu sendiri.

Polis Diraja Malaysia (PDRM) ialah pasukan polis kebangsaan dan tulang belakang penguatkuasaan undang-undang di negara ini. Rencana ini menerangkan asal usulnya, cara ia disusun, undang-undang yang mengawalnya, dan siapa yang mengetuainya hari ini.

Dari mana asal usul PDRM?

Organisasi polis moden di Tanah Melayu bukan bermula di Kuala Lumpur, tetapi di Pulau Pinang. Ia berpunca daripada Piagam Keadilan (Charter of Justice) yang berkuat kuasa pada 25 Mac 1807, dokumen yang memisahkan kuasa kehakiman daripada kuasa perundangan dan membuka jalan kepada penubuhan pasukan polis di pulau itu.

Sepanjang abad ke-19 dan awal abad ke-20, setiap negeri membangunkan pasukan polis masing-masing dengan sejarah dan fungsi separa-tentera yang tersendiri. Antara peristiwa penting dalam proses penyatuan ialah penubuhan Pasukan Polis Negeri-Negeri Melayu Bersekutu (Federated Malay States Police) pada 1 Julai 1896, yang mula menyatukan pasukan-pasukan berasingan di bawah satu rangka kerja.

Selepas pendudukan Jepun dan penubuhan Persekutuan Tanah Melayu, pasukan itu dikenali sebagai Federation of Malaya Police. Dari sinilah cerita gelaran “DiRaja” bermula.

Kenapa dipanggil “Diraja”?

Gelaran “DiRaja” ialah satu bentuk pengiktirafan rasmi yang dikurniakan atas khidmat pasukan polis semasa Darurat.

Pada 24 Julai 1958, Yang di-Pertuan Agong, Tuanku Abdul Rahman Ibni Almarhum Tuanku Muhammad, berkenan mengurniakan gelaran “DiRaja” kepada Pasukan Polis Persekutuan Tanah Melayu. Pengurniaan itu mengiktiraf kecemerlangan dan kesetiaan anggota polis dalam memelihara keamanan, keharmonian dan ketenteraman rakyat serta negara.

Latar belakangnya ialah Darurat 1948-1960, tempoh ketika anggota polis mempertahankan negara daripada ancaman pemberontakan bersenjata pengganas komunis. Selepas pengurniaan itu, pasukan dikenali sebagai “Polis DiRaja Persekutuan” atau The Royal Federation of Malayan Police. Majlis berkenaan turut disaksikan oleh Timbalan Perdana Menteri ketika itu, Tun Abdul Razak Hussein.

Apabila Malaysia terbentuk pada 16 September 1963, pasukan bersatu itu menerima namanya yang kekal sehingga hari ini: Polis Diraja Malaysia (PDRM).

Garis masa ringkas

Tarikh	Peristiwa
25 Mac 1807	Piagam Keadilan di Pulau Pinang — asas polis moden
1 Julai 1896	Penubuhan Pasukan Polis Negeri-Negeri Melayu Bersekutu
1948-1960	Darurat — khidmat polis menentang pemberontakan komunis
24 Julai 1958	Gelaran “DiRaja” dikurniakan oleh Yang di-Pertuan Agong
16 September 1963	Pembentukan Malaysia — nama Polis Diraja Malaysia digunakan

Undang-undang apa yang mengawal PDRM?

PDRM beroperasi mengikut rangka kuasa yang ditetapkan undang-undang. Pasukan ini dikawal selia oleh Akta Polis 1967 (Akta 344), iaitu akta berhubung dengan organisasi, disiplin, kuasa dan tugas Polis Diraja Malaysia.

Akta ini menetapkan rangka kerja bagi pelantikan pegawai dan konstabel, tugas dan kuasa polis termasuk kuasa menangkap dan menyiasat, mengawal ketenteraman awam dan trafik, serta struktur hukuman bagi kesalahan tertentu. Sebagai contoh, pindaan kepada akta ini menetapkan penalti sehingga RM10,000 dan penjara dua tahun bagi menghalang atau melanggar arahan polis berkaitan tugas iring polis di bawah Seksyen 21.

Satu pindaan penting turut melantik Yang di-Pertuan Agong sebagai Pesuruhjaya Yang Dipertua Kehormat Polis Diraja Malaysia menerusi peruntukan Seksyen 6A yang baharu.

Bagaimana PDRM disusun?

PDRM diketuai oleh Ketua Polis Negara (KPN), dengan ibu pejabat di Bukit Aman, Kuala Lumpur. Di bawah kepimpinan pusat, pasukan dibahagikan kepada beberapa jabatan utama yang setiap satunya mengendalikan bidang khusus.

Jabatan	Fokus utama
Jabatan Pengurusan	Pentadbiran, sumber manusia dan pengurusan dalaman
Cawangan Khas	Perisikan dan keselamatan negara
Jabatan Siasatan Jenayah (JSJ)	Siasatan jenayah am
Jabatan Siasatan Jenayah Komersial (JSJK)	Jenayah komersial dan kewangan
Jabatan Siasatan Jenayah Narkotik (JSJN)	Jenayah dadah dan narkotik
Jabatan Logistik dan Teknologi	Peralatan, aset dan sokongan teknologi
Jabatan Integriti dan Pematuhan Standard (JIPS)	Integriti dan disiplin dalaman
Jabatan Pencegahan Jenayah dan Keselamatan Komuniti (JPJKK)	Pencegahan jenayah dan keselamatan awam
Jabatan Siasatan dan Penguatkuasaan Trafik (JSPT)	Siasatan dan penguatkuasaan trafik

Susunan ini membolehkan PDRM menangani skop tugas yang luas — daripada rondaan kejiranan dan kawalan trafik hinggalah perisikan keselamatan negara dan siasatan jenayah kompleks — di bawah satu rantaian arahan.

Siapa yang mengetuai PDRM hari ini?

Ketua Polis Negara semasa ialah Datuk Seri Mohd Khalid Ismail. Bagi tahun 2026, beliau menggariskan tiga keutamaan pasukan: mengoptimumkan teknologi kecerdasan buatan (AI) dalam operasi penguatkuasaan; mengukuhkan profesionalisme dan integriti anggota bagi membendung rasuah dan penyalahgunaan kuasa; serta mengutamakan kesejahteraan rakyat dan anggota polis selaras dengan prinsip Malaysia MADANI.

Keutamaan ini mencerminkan arah tuju sebuah institusi lama yang menyesuaikan diri dengan cabaran moden — daripada jenayah siber hinggalah jangkaan awam terhadap ketelusan.

Apa yang boleh rakyat harapkan daripada PDRM?

Bagi orang awam, PDRM ialah titik hubungan pertama dalam banyak keadaan: membuat laporan polis, mendapatkan bantuan kecemasan, atau berurusan dengan penguatkuasaan trafik. Beberapa perkara asas yang berguna:

• Laporan polis boleh dibuat di mana-mana balai polis; ia menjadi dokumen rasmi bagi banyak urusan susulan.
• Talian dan ibu pejabat: Ibu Pejabat Polis Bukit Aman terletak di Kuala Lumpur dan boleh dihubungi menerusi talian rasmi PDRM.
• Aduan integriti: isu salah laku anggota dikendalikan oleh Jabatan Integriti dan Pematuhan Standard (JIPS).

Memahami jabatan mana yang menangani sesuatu urusan — trafik, jenayah komersial, atau narkotik — dapat menjimatkan masa apabila anda perlu berurusan dengan pihak polis.

Apa seterusnya

Sebagai institusi keselamatan, sebahagian butiran operasi PDRM (seperti taktik dan angka pengerahan) tidak didedahkan secara terbuka. Untuk maklumat rasmi terkini, rujuk laman web Polis Diraja Malaysia di rmp.gov.my.

Rencana lanjutan yang boleh melengkapkan gambaran ini termasuk penjelasan penuh mengenai Akta Polis 1967, peranan Kementerian Dalam Negeri yang menyelia PDRM, serta panduan praktikal cara membuat laporan polis. Kandungan ini merupakan draf yang dijana AI dan belum melalui semakan editorial manusia; sahkan sebarang butiran kritikal dengan sumber rasmi sebelum bergantung padanya.