# Perlembagaan Persekutuan — Undang-Undang Tertinggi Malaysia

> Perlembagaan Persekutuan ialah undang-undang tertinggi Malaysia. Perkara 4 menetapkan bahawa apa-apa undang-undang yang tidak selaras dengannya adalah tidak sah setakat ketidakselarasan itu, dan ia hanya boleh dipinda menurut tatacara khas dalam Perkara 159.

- Category: glossary
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-01
- Canonical: https://negaraku.md/glossary/perlembagaan-persekutuan

---

**Bahasa Malaysia:** Perlembagaan Persekutuan · **English:** Federal Constitution · **中文:** 联邦宪法

Sebuah Akta boleh diluluskan Parlimen dengan undi majoriti mudah. Namun Akta
itu tetap tertakluk kepada satu dokumen yang lebih tinggi — dan jika ia
tidak selaras dengan dokumen itu, Akta itu tidak sah setakat ketidakselarasan
tersebut.

Dokumen itu ialah **Perlembagaan Persekutuan**. Perkara 4 mengisytiharkannya
sebagai undang-undang tertinggi Malaysia, dan kedudukan itulah yang menjadikannya
berbeza daripada setiap [Akta](/glossary/akta) lain di dalam sistem
perundangan negara.

## Sekilas pandang

| | |
| --- | --- |
| Nama penuh | Perlembagaan Persekutuan (Federal Constitution) |
| Jenis | Undang-undang tertinggi Persekutuan |
| Berkuat kuasa sejak | 31 Ogos 1957 (sebagai Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu); diperluas apabila Malaysia terbentuk pada 16 September 1963 |
| Kedudukan | Perkara 4(1): undang-undang utama Persekutuan; undang-undang yang tidak selaras adalah tidak sah setakat ketidakselarasan itu |
| Dipinda oleh | Parlimen menurut Perkara 159 (dan Perkara 161E bagi perkara tertentu Sabah/Sarawak) |
| Ditafsir dan digunakan oleh | Mahkamah |
| Teks berkuat kuasa | Diterbitkan dalam siri Laws of Malaysia oleh Jabatan Peguam Negara, dalam versi bahasa Melayu dan bahasa Inggeris (Cetakan Semula 2020) |

## Apa maksud "undang-undang tertinggi"?

Perkara 4(1) menetapkan bahawa Perlembagaan ini ialah undang-undang utama
Persekutuan, dan apa-apa undang-undang yang diluluskan selepas Hari Merdeka
yang tidak selaras dengan Perlembagaan adalah **tidak sah setakat
ketidakselarasan** itu.

Kesannya, semua undang-undang lain di Malaysia berdiri **di bawah**
Perlembagaan, bukan setaraf dengannya:

- **Akta** yang diluluskan Parlimen mesti menepati Perlembagaan.
- **Enakmen** yang diluluskan Dewan Undangan Negeri juga tertakluk kepada
  Perlembagaan, di samping pembahagian kuasa yang ditetapkannya.
- **Perundangan subsidiari** seperti peraturan dan kaedah tidak boleh
  melangkaui had yang dibenarkan oleh Perlembagaan dan Akta induknya.

Mahkamah yang menafsir dan menggunakan Perlembagaan apabila timbul persoalan
sama ada sesuatu undang-undang atau tindakan menepati peruntukannya.

## Bagaimana ia berbeza daripada sebuah Akta?

Perbezaan yang paling penting ialah **cara ia diluluskan dan dipinda**.

| | Akta biasa | Perlembagaan Persekutuan |
| --- | --- | --- |
| Kedudukan | Undang-undang biasa Persekutuan | Undang-undang tertinggi (Perkara 4) |
| Diluluskan / dipinda dengan | Majoriti mudah di kedua-dua Majlis | Pada amnya dua pertiga daripada jumlah bilangan ahli setiap Majlis Parlimen (Perkara 159) |
| Hubungan antara satu sama lain | Mesti selaras dengan Perlembagaan | Berdiri di atas semua Akta |
| Akibat jika tidak selaras | Tidak sah setakat ketidakselarasan dengan Perlembagaan | — |

Kerana Perlembagaan menetapkan ambang undi yang lebih tinggi bagi pindaannya,
ia tidak boleh diubah semudah undang-undang biasa. Inilah maksud "keteguhan"
(*rigidity*) sesebuah perlembagaan bertulis.

## Bagaimana Perlembagaan dipinda?

Perkara 159 menetapkan tatacara pindaan. Ia bukan satu peraturan tunggal;
laluan yang digunakan bergantung pada peruntukan yang hendak diubah. Dibaca
bersama Perkara 161E, terdapat beberapa laluan berasingan:

| Laluan | Syarat | Peruntukan |
| --- | --- | --- |
| Lalai (kebanyakan pindaan) | Undi tidak kurang dua pertiga daripada jumlah bilangan ahli setiap Majlis pada Bacaan Kali Kedua dan Kali Ketiga | Perkara 159(3) |
| Ringan (senarai teknikal terhad) | Majoriti mudah sahaja, seperti undang-undang biasa | Perkara 159(4) |
| Lebih berat (perkara tertentu) | Dua pertiga **serta** persetujuan Majlis Raja-Raja | Perkara 159(5) |
| Lebih berat (perkara Sabah/Sarawak) | Dua pertiga **serta** persetujuan Yang di-Pertua Negeri Sabah atau Sarawak yang berkenaan | Perkara 161E(2) |

Dua butiran patut diberi perhatian. Pertama, ambang dua pertiga di bawah
Perkara 159(3) dikira terhadap **jumlah bilangan ahli** sesuatu Majlis, bukan
sekadar ahli yang hadir dan mengundi. Kedua, senarai peruntukan yang dilindungi
oleh Perkara 159(5) termasuk perkara seperti kewarganegaraan (Bahagian III),
[Majlis Raja-Raja](/government/majlis-raja-raja) (Perkara 38), bahasa kebangsaan
(Perkara 152) dan kedudukan istimewa (Perkara 153) — dan Perkara 161E(2)
melindungi beberapa perkara yang dikhaskan bagi Sabah dan Sarawak. Perincian
setiap laluan diterangkan dalam rencana
[pindaan perlembagaan](/law/constitutional-amendment).

Sama ada kuasa pindaan di bawah Perkara 159 mempunyai apa-apa had dalaman —
persoalan yang lazim dikenali sebagai doktrin *struktur asas* — pernah menjadi
perkara yang dibincangkan di mahkamah, dan pandangan mengenainya berbeza-beza.
Rencana ini tidak mengambil sebarang pendirian atas persoalan itu.

## Apa yang terkandung di dalamnya?

Perlembagaan disusun dalam beberapa Bahagian dan Jadual yang meliputi rangka
asas negara:

- **Persekutuan dan wilayahnya** — menetapkan Malaysia sebagai sebuah
  persekutuan dan mentakrifkan wilayahnya.
- **Kebebasan asasi** — Bahagian II (Perkara 5 hingga 13) menyenaraikan
  kebebasan seperti kebebasan diri, persamaan di sisi undang-undang, kebebasan
  bercakap, berhimpun dan menubuhkan persatuan, kebebasan beragama, serta hak
  berkenaan pendidikan dan harta.
- **Kewarganegaraan** — Bahagian III menetapkan cara kewarganegaraan diperoleh,
  dilucutkan dan ditamatkan.
- **Institusi persekutuan** — kedudukan
  [Yang di-Pertuan Agong](/glossary/yang-di-pertuan-agong) sebagai Ketua Utama
  Negara, serta struktur badan perundangan, eksekutif dan kehakiman.
- **Negeri-negeri** — perlembagaan negeri, Majlis Raja-Raja, dan hubungan antara
  Persekutuan dengan negeri.
- **Pembahagian kuasa** — Jadual Kesembilan mengandungi Senarai Persekutuan,
  Senarai Negeri dan Senarai Bersama, yang membahagikan bidang kuasa membuat
  undang-undang antara Parlimen dengan Dewan Undangan Negeri.

## Salah faham yang lazim

**"Perlembagaan boleh dipinda seperti Akta biasa."** Tidak. Perkara 159(3)
menetapkan ambang lalai dua pertiga daripada jumlah bilangan ahli setiap Majlis,
lebih tinggi daripada majoriti mudah yang diperlukan bagi Akta biasa.

**"Undi dua pertiga sentiasa memadai."** Tidak semestinya. Perkara 159(5)
menghendaki persetujuan Majlis Raja-Raja bagi peruntukan tertentu, dan Perkara
161E(2) menghendaki persetujuan Yang di-Pertua Negeri Sabah atau Sarawak bagi
perkara yang dikhaskan kepada negeri itu.

**"Semua undang-undang setaraf."** Tidak. Perkara 4(1) meletakkan Perlembagaan
di atas undang-undang lain; sesuatu Akta atau Enakmen yang tidak selaras
dengannya adalah tidak sah setakat ketidakselarasan itu.

## Apa seterusnya

Untuk gambaran penuh struktur dokumen ini, baca
[Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution) dalam kategori undang-undang.
Untuk perincian setiap laluan pindaan, lihat
[pindaan perlembagaan](/law/constitutional-amendment). Untuk memahami bagaimana
sesuatu undang-undang biasa dihasilkan dan mengapa ia mesti menepati
Perlembagaan, lihat [Akta](/glossary/akta).

Teks berkuat kuasa bagi setiap petikan dalam halaman ini ialah Perlembagaan
Persekutuan sendiri, yang diterbitkan oleh Jabatan Peguam Negara dalam siri
Laws of Malaysia. Petikan bahasa Melayu di sini disandarkan kepada teks bahasa
Melayu Cetakan Semula 2020.

---

*Rencana ini dikelaskan sebagai sensitif (perlembagaan) di bawah dasar editorial
NegaraKu.md. Ia ditulis secara deskriptif dan neutral — melaporkan teks
peruntukan sebagaimana diterbitkan, tanpa ulasan — dan dikekalkan sebagai draf
sementara menunggu semakan manusia sebelum penerbitan.*

## Sources

- Perlembagaan Persekutuan (Cetakan Semula 2020) — teks sah bahasa Melayu — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/LOM/MY/Perlembagaan%20Persekutuan%20(Cetakan%20Semula%202020).pdf (Jabatan Peguam Negara Malaysia (AGC))
- Federal Constitution (Reprint 2020) — teks bahasa Inggeris — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/LOM/EN/Federal%20Constitution%20(Reprint%202020).pdf (Jabatan Peguam Negara Malaysia (AGC))
- Federal Constitution — Laws of Malaysia portal — https://lom.agc.gov.my/federal-constitution.php (Jabatan Peguam Negara Malaysia (AGC))

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0