# Mahkamah — Istilah Institusi Kehakiman dan Ringkasan Peringkatnya di Malaysia

> Mahkamah ialah istilah umum bagi institusi kehakiman yang mendengar dan memutuskan kes di Malaysia. Sistem mahkamah negara ini terbahagi kepada dua aliran berasingan — mahkamah sivil (persekutuan) dan Mahkamah Syariah (negeri) — masing-masing dengan peringkatnya sendiri.

- Category: glossary
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/glossary/mahkamah

---

**Bahasa Malaysia:** Mahkamah · **English:** Court · **中文:** 法院

"Mahkamah" ialah perkataan yang dipakai secara meluas — daripada slip saman
trafik hingga keputusan Mahkamah Persekutuan yang menetapkan undang-undang
negara. Ia bukan nama satu institusi, tetapi istilah **payung** bagi mana-mana
badan yang diberi kuasa mendengar dan memutuskan kes mengikut undang-undang.

## Dua sistem, bukan satu tangga

Sesuatu yang sering mengelirukan: Malaysia bukan mempunyai *satu* hierarki
mahkamah, tetapi **dua sistem berasingan** yang berjalan selari.

| Sistem | Ditubuhkan oleh | Bidang kuasa |
| --- | --- | --- |
| **Mahkamah sivil** | Perlembagaan Persekutuan & undang-undang persekutuan | Am — semua orang, semua jenis kes sivil dan jenayah tertakluk had masing-masing |
| **Mahkamah Syariah** | Enakmen negeri (undang-undang persekutuan bagi Wilayah Persekutuan) | Terhad kepada orang Islam dan perkara tersenarai dalam Senarai Negeri |

Kedua-dua sistem ini tidak bertindih dalam satu tangga rayuan — rayuan
Mahkamah Syariah tidak naik ke Mahkamah Rayuan atau Mahkamah Persekutuan.
Lihat [Syariah](/glossary/syariah) dan
[Mahkamah Sivil dan Mahkamah Syariah](/law/civil-and-syariah-courts) untuk
huraian penuh garis pemisahnya.

## Peringkat mahkamah sivil, secara ringkas

Menurut portal rasmi Badan Kehakiman Malaysia, mahkamah sivil menaik dalam
susunan berikut, daripada rendah ke atasan:

1. **Mahkamah Majistret** — peringkat paling bawah, mendengar kes sivil dan
   jenayah bernilai/berhukuman lebih kecil.
2. **Mahkamah Sesyen** — mahkamah rendah kedua, bidang kuasa lebih luas
   daripada Mahkamah Majistret.
3. **Mahkamah Tinggi** — dua mahkamah setaraf di bawah Perkara 121
   Perlembagaan Persekutuan: Mahkamah Tinggi Malaya, dan Mahkamah Tinggi
   Sabah dan Sarawak.
4. **Mahkamah Rayuan** — mendengar rayuan daripada Mahkamah Tinggi.
5. **Mahkamah Persekutuan** — mahkamah tertinggi dan muktamad.

Mahkamah Majistret dan Mahkamah Sesyen digelar **mahkamah rendah**;
tiga peringkat di atasnya digelar **mahkamah atasan**.

Had bidang kuasa kewangan dan hukuman sebenar bagi setiap peringkat —
termasuk had rayuan dalam ringgit — tidak diterangkan di sini kerana ia
memerlukan huraian statut yang lebih panjang. Rujuk
[Hierarki Mahkamah Malaysia](/law/court-hierarchy) dan
[Kehakiman & Mahkamah](/government/kehakiman-mahkamah) untuk angka penuh
serta cara pelantikan hakim.

## Apa yang seterusnya

- [Hierarki Mahkamah Malaysia](/law/court-hierarchy)
- [Kehakiman & Mahkamah](/government/kehakiman-mahkamah)
- [Syariah](/glossary/syariah)
- [Mahkamah Sivil dan Mahkamah Syariah](/law/civil-and-syariah-courts)
- [Akta](/glossary/akta)

## Sources

- Hierarki Mahkamah — Portal Rasmi Badan Kehakiman Malaysia — https://www.kehakiman.gov.my/ms/mengenai-kami/mahkamah/mahkamah-persekutuan/hierarki-mahkamah (Badan Kehakiman Malaysia)
- Perlembagaan Persekutuan (Perkara 121 — Mahkamah Persekutuan) — https://lom.agc.gov.my/ (Jabatan Peguam Negara)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0