Kampung

Bahasa Malaysia: Kampung · English: Village · 中文: 甘榜／village

Kamus akan memberitahu anda bahawa kampung bermaksud “village”. Itu betul — tetapi tidak lengkap. Di Malaysia, kampung juga ialah sebuah unit pentadbiran yang mempunyai ketua, jawatankuasa, penggal perkhidmatan dan elaun rasmi.

Dua makna serentak

Sebagai	Maksudnya
Unit sosial	Komuniti tempatan yang terikat melalui kejiranan, kenduri, gotong-royong dan surau atau balai raya
Unit pentadbiran	Kawasan diiktiraf di bawah mukim dan Pejabat Daerah, dengan Ketua Kampung dan jawatankuasa rasmi

Inilah sebabnya seseorang boleh berkata “saya balik kampung” (makna sosial dan sentimental) sementara sepucuk surat kerajaan merujuk kampung yang sama sebagai kawasan pentadbiran yang khusus.

Ketua Kampung dan jawatankuasanya

Dalam direktori Pejabat Daerah, jawatan itu sering disenaraikan sebagai “Ketua Kampung / Pengerusi JPKK” — kerana kedua-duanya lazimnya orang yang sama. JPKK ialah Jawatankuasa Pembangunan dan Keselamatan Kampung.

Menurut Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah (KKDW):

• Setiap JPKK dianggotai 13 orang: seorang Pengerusi, seorang Setiausaha dan 11 Ahli Jawatankuasa.
• Tempoh perkhidmatan ialah 2 tahun (1 penggal), atau sehingga ditamatkan oleh Pihak Berkuasa Melantik.
• Keanggotaan mesti merangkumi sekurang-kurangnya 30% wanita dan sekurang-kurangnya seorang wakil belia.
• Elaun bulanan Pengerusi ialah RM500 (JPKK) atau RM900 (JPKKP), dan Setiausaha RM300.
• Terdapat 15,449 institusi JPKK dan JPKKP di seluruh negara, mengikut data KKDW sehingga Oktober 2023.

Anggota JPKK dilantik oleh kerajaan negeri, manakala JPKKP (versi Persekutuan) dilantik oleh Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah.

Nama yang berubah-ubah

Ini punca kekeliruan yang paling kerap. Badan yang sama pernah dikenali sebagai:

1. JKKK — Jawatankuasa Kemajuan dan Keselamatan Kampung (nama lama, masih digunakan secara meluas dalam perbualan harian)
2. MPKK — Majlis Pengurusan Komuniti Kampung
3. JPKK — nama semasa selepas Jemaah Menteri bersetuju menambah baik pelaksanaannya pada 8 Julai 2020

Negeri turut berbeza. Selangor, contohnya, mengekalkan istilah MPKK bagi Kampung Tradisi di negeri itu.

Kesilapan lazim

• Menyamakan JPKK dengan Rukun Tetangga (KRT) atau Persatuan Penduduk (RA). KRT dikendalikan Jabatan Perpaduan Negara dan lebih tertumpu di kawasan perumahan; RA pula badan yang didaftarkan sendiri oleh penduduk. JPKK ialah struktur desa di bawah KKDW.
• Menganggap Ketua Kampung sama dengan Penghulu. Penghulu mentadbir seluruh mukim, iaitu kawasan yang merangkumi beberapa kampung.
• Menganggap kampung hanya wujud di luar bandar. Banyak kampung tradisi kekal berada di dalam kawasan bandar yang telah berkembang mengelilinginya.

Apa seterusnya

Untuk memahami di mana kampung terletak dalam susun lapis pentadbiran Malaysia yang lebih besar, mulakan dengan Wilayah Persekutuan — wilayah yang tidak mempunyai kerajaan negeri langsung — dan Selangor, negeri yang masih menggunakan istilah MPKK.

Untuk urusan sebenar, senarai Ketua Kampung dan Penghulu bagi setiap mukim diterbitkan di portal Pejabat Daerah dan Tanah masing-masing.