# Pensijilan Halal & JAKIM di Malaysia

> Bagaimana sistem pensijilan halal Malaysia berfungsi, peranan JAKIM sebagai badan pensijil tunggal, skim pensijilan, tempoh sah sijil, asas perundangan, dan hukuman penyalahgunaan logo halal.

- Category: glossary
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-01
- Canonical: https://negaraku.md/glossary/jakim-halal

---

Logo halal rasmi dengan tulisan khat itu mungkin kelihatan kecil pada bungkusan makanan — tetapi di sebaliknya berdiri satu sistem persekutuan, undang-undang berdenda jutaan ringgit, dan satu badan tunggal yang menentukan sama ada sesuatu produk boleh mendakwa dirinya halal di Malaysia. Badan itu ialah JAKIM.

Bagi pengguna Muslim, tanda itu berfungsi sebagai penanda pengesahan rasmi. Bagi pengusaha, ia kunci kepada pasaran domestik dan capaian kepada pasaran halal global yang dianggarkan bernilai melebihi US$3 trilion. Artikel ini menerangkan bagaimana rejim pensijilan halal Malaysia berfungsi, siapa yang berkuasa, apa skimnya, dan apa akibatnya jika logo itu disalahguna.

## Siapa yang berkuasa mengeluarkan sijil halal di Malaysia?

Di Malaysia, pensijilan halal bukan urusan pasaran bebas. Hanya dua peringkat badan berkuasa yang diiktiraf mengeluarkan **Sijil Pengesahan Halal Malaysia (SPHM)**:

- **JAKIM (Jabatan Kemajuan Islam Malaysia)** — di peringkat persekutuan.
- **Majlis Agama Islam Negeri (MAIN) / Jabatan Agama Islam Negeri (JAIN)** — di peringkat negeri masing-masing.

Tiada persatuan swasta, syarikat perunding, atau badan bukan kerajaan yang boleh mengeluarkan sijil halal rasmi dalam negara. Ini membezakan Malaysia daripada banyak negara lain di mana pelbagai badan swasta bersaing mengeluarkan sijil.

Peranan pusat JAKIM ini bukan kedudukan lama yang tidak berubah. Menurut portal rasmi Halal Malaysia, pengurusan pensijilan halal Malaysia — di dalam dan luar negara — **dikembalikan kepada JAKIM** melalui keputusan Kabinet pada **8 Julai 2009**, selepas satu tempoh apabila fungsi tersebut pernah dipegang oleh entiti lain. Sejak itu, JAKIM menjadi nadi tunggal dasar dan pensijilan halal negara.

## Apakah asas perundangan pensijilan halal?

Halal di Malaysia bukan sekadar amalan agama — ia dikuatkuasakan oleh undang-undang sivil. Tulang belakangnya ialah **Akta Perihal Dagangan 2011 (Akta 730)**.

Menurut rekod perundangan, Akta 730 diperkenankan oleh Parlimen pada 2011 dan **berkuat kuasa pada 1 November 2011**. Tujuannya menggalakkan amalan dagangan adil dengan melarang perihal dagangan palsu dan kenyataan mengelirukan berkenaan bekalan barang dan perkhidmatan.

Di bawah Akta ini, dua Perintah khusus mengawal soal halal:

| Instrumen perundangan | Apa yang dikawal |
| --- | --- |
| Perintah Perihal Dagangan (Takrif Halal) 2011 | Mentakrifkan maksud "halal" secara sah dan melarang dakwaan halal palsu |
| Perintah Perihal Dagangan (Perakuan dan Penandaan Halal) 2011 | Mengawal penggunaan sijil dan logo/penandaan halal |

Penguatkuasaan undang-undang ini bukan di tangan JAKIM, tetapi **KPDN (Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)**. Inilah pembahagian kuasa penting: JAKIM mengeluarkan dan mengaudit sijil; KPDN mendakwa penyalahguna di mahkamah.

Di samping perundangan, rujukan teknikal utama ialah **Standard Malaysia MS 1500 (Makanan Halal — Keperluan Am)** yang diterbitkan oleh Jabatan Standard Malaysia, bersama **Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia (MPPHM)** yang menetapkan prosedur permohonan dan audit.

## Apakah skim pensijilan halal yang ada?

Pensijilan halal Malaysia tidak satu saiz untuk semua. Ia dibahagikan kepada **skim** mengikut jenis aktiviti perniagaan. Portal rasmi JAKIM menyenaraikan kategori teras berikut:

1. **Produk makanan dan minuman** — pengeluar dan pengilang makanan.
2. **Barangan gunaan** (consumer goods) — barangan bukan makanan.
3. **Premis makanan** — restoran, kafe, kafeteria, bakeri dan seumpamanya.
4. **Rumah sembelihan** — abatoir dan pemprosesan ternakan.
5. **Logistik** — pengangkutan dan pergudangan makanan serta barangan.
6. **Farmaseutikal** — ubat-ubatan dan produk kesihatan.
7. **Kosmetik dan barangan solek** — penjagaan diri dan kecantikan.

Selain tujuh teras ini, pangkalan data MYeHALAL turut merangkumi skim tambahan seperti **OEM (pengilang kontrak)**, **perkhidmatan pembersihan**, **bahan mentah (raw material)**, dan **e-dagang**, mencerminkan perluasan ekosistem halal melangkaui makanan semata-mata.

Setiap skim mempunyai keperluan dokumen, garis panduan dan proses audit yang berbeza. Sebagai contoh, satu restoran (skim premis) dinilai dari segi dapur, bahan mentah dan pengendali; manakala satu kilang farmaseutikal dinilai mengikut sumber bahan aktif dan proses pembuatan.

## Bagaimana proses memohon sijil halal?

Permohonan kini dibuat sepenuhnya dalam talian melalui sistem **MYeHALAL** di portal rasmi `myehalal.halal.gov.my`. Secara umum, aliran prosesnya seperti berikut:

1. **Daftar dan mohon dalam talian** — syarikat membuka akaun MYeHALAL dan mengemukakan permohonan mengikut skim yang betul.
2. **Bayaran fi** — bayaran perlu dijelaskan dalam tempoh yang ditetapkan (mengikut FAQ portal negeri Sarawak/KISWA, dalam 14 hari bekerja; tempoh sebenar boleh berbeza mengikut negeri dan skim), jika tidak permohonan boleh ditolak.
3. **Semakan dokumen** — JAKIM/JAIN menyemak kelengkapan dokumen termasuk lesen perniagaan (PBT), senarai bahan, dan sijil sokongan.
4. **Audit premis** — pegawai membuat pemeriksaan fizikal di lokasi pengeluaran atau premis.
5. **Keputusan panel** — Jawatankuasa/Panel Pensijilan Halal membuat keputusan.
6. **Pengeluaran sijil** — mengikut Piagam Pelanggan JAKIM, sijil dikeluarkan **dalam 30 hari** selepas bayaran diterima dan semua prosedur serta syarat dipenuhi.

Untuk produk pembuatan tertentu, syarat asas keselamatan makanan seperti **MeSTI (Makanan Selamat Tanggungjawab Industri)**, **GMP (Amalan Pembuatan Baik)** dan **HACCP** lazimnya perlu ada terlebih dahulu sebelum permohonan halal penuh diproses.

## Berapa lama sijil sah dan bagaimana pembaharuan?

Sijil pengesahan halal Malaysia **bukan kekal**. Bagi kebanyakan skim, termasuk produk makanan dan premis makanan, tempoh sahnya ialah **dua tahun**, walaupun butiran boleh berbeza mengikut skim.

Kerana ia perlu diperbaharui, pemegang sijil perlu merancang awal:

- Pembaharuan perlu dimohon lebih awal sebelum tarikh tamat (mengikut FAQ portal negeri Sarawak/KISWA, dalam lingkungan 6 bulan hingga sekurang-kurangnya 3 bulan sebelum tamat; sahkan tempoh semasa di portal MYeHALAL).
- Proses pembaharuan **serupa dengan permohonan asal**, termasuk audit semula premis.
- Sijil yang dibiarkan luput bermakna produk tidak boleh lagi mempamerkan logo halal secara sah sehingga sijil baharu diperoleh.

Sebagai gambaran fi (mengikut jadual dalam FAQ portal negeri Sarawak/KISWA; kadar boleh berbeza mengikut negeri, skim dan saiz perniagaan), pemohon **luar negara dari negara ASEAN** dikenakan sekitar **RM2,100** (berbanding kadar dalam dolar AS bagi pemohon luar negara bukan ASEAN), manakala premis seperti hotel dikenakan **RM200 setiap dapur**, dan cetakan semula sijil sekitar **RM50**. Rujuk jadual fi semasa di portal MYeHALAL untuk kadar yang sah pada masa permohonan.

## Apakah beza JAKIM dan HDC?

Ramai keliru antara dua badan ini. Perbezaannya jelas:

| Aspek | JAKIM | HDC (Halal Development Corporation) |
| --- | --- | --- |
| Fungsi utama | Mengeluarkan & mengaudit sijil halal | Membangunkan ekonomi & industri halal |
| Kuasa pensijilan | Ya (bersama MAIN/JAIN) | Tidak — tidak mengeluarkan sijil |
| Peranan kepada syarikat | Penilai & pengawal pematuhan | Pembimbing, latihan, promosi, akses pasaran |

**HDC** ialah agensi kerajaan persekutuan yang menyokong syarikat — terutama usahawan tempatan dan Bumiputera — untuk mendapatkan pensijilan dan mengembangkan capaian pasaran antarabangsa. Tetapi ia **tidak** mengeluarkan sijil; kuasa itu kekal di tangan JAKIM dan agensi agama negeri.

Skala industri ini besar. Menurut HDC, sehingga **16 Januari 2025**, sebanyak **9,162 syarikat** memegang sijil halal JAKIM, namun hanya sekitar **1,600** daripadanya merupakan pengeksport halal — satu angka yang dianggap sederhana berbanding pasaran halal global yang bernilai **melebihi US$3 trilion**. HDC turut menyatakan **lebih 70%** pemegang sijil halal ialah syarikat bukan Bumiputera, mencerminkan pematuhan mereka kepada standard JAKIM.

## Apakah hukuman jika logo halal disalahguna?

Menyalahguna logo halal atau membuat dakwaan halal palsu bukan kesalahan ringan. Ia boleh membawa denda yang berat di bawah dua Perintah 2011.

Menurut kenyataan Menteri (dilaporkan oleh Bernama), hukuman adalah seperti berikut:

**Di bawah Perintah Perihal Dagangan (Takrif Halal) 2011:**

- Syarikat — denda sehingga **RM5 juta**.
- Individu — denda sehingga **RM1 juta** dan/atau penjara sehingga **3 tahun**.

**Di bawah Perintah Perihal Dagangan (Perakuan dan Penandaan Halal) 2011:**

- Syarikat — kesalahan pertama denda sehingga **RM200,000**; kesalahan berulang sehingga **RM500,000**.
- Individu — kesalahan pertama denda sehingga **RM100,000** dan/atau penjara sehingga **3 tahun**; kesalahan berulang sehingga **RM250,000** dan/atau penjara sehingga **5 tahun**.

Dalam satu jawapan bertulis di Dewan Rakyat pada **19 November 2024**, Kementerian menegaskan sesiapa yang menyalahguna simbol untuk memperdaya pelanggan Muslim boleh berdepan denda sehingga RM1 juta atau penjara sehingga tiga tahun di bawah Perintah Takrif Halal. Menteri turut menyatakan hukuman sedia ada sudah cukup berat untuk membendung penyalahgunaan.

Skandal daging beku dengan logo halal palsu yang tular dalam beberapa tahun kebelakangan menunjukkan bahawa penguatkuasaan ini bukan teori semata-mata — ia dikuatkuasakan secara aktif oleh KPDN.

## Rangka keputusan: adakah perniagaan saya perlukan sijil halal?

Gunakan panduan ringkas ini untuk menilai keperluan anda:

- **Adakah anda menyasarkan pengguna Muslim atau pasaran halal?** Jika ya, sijil rasmi memberi keyakinan dan akses pasaran.
- **Adakah anda mengeluarkan makanan, kosmetik, atau farmaseutikal?** Skim khusus wujud untuk anda — pilih yang betul semasa memohon.
- **Adakah anda mahu mengeksport?** Banyak pasaran antarabangsa mengiktiraf logo JAKIM; ini nilai tambah eksport yang besar.
- **Adakah anda hanya mahu mempamer perkataan atau simbol "halal"?** Berhati-hati — memapar dakwaan halal tanpa sijil sah adalah kesalahan undang-undang, bukan sekadar pemasaran.

Jika anda memilih untuk mendapatkan sijil, mulakan dengan memastikan asas keselamatan makanan (MeSTI/GMP/HACCP jika berkaitan), kemudian mohon melalui MYeHALAL mengikut skim yang tepat.

## Kesilapan lazim yang perlu dielakkan

- **Menganggap sijil kekal selamanya.** Ia lazimnya sah dua tahun; terlepas tempoh pembaharuan bermakna hilang status halal.
- **Menggunakan logo halal negara lain sebagai ganti JAKIM.** Untuk pasaran domestik Malaysia, hanya sijil JAKIM/MAIN/JAIN atau badan asing yang diiktiraf JAKIM yang sah.
- **Mereka-reka logo "halal" sendiri.** Ini boleh menjadi kesalahan di bawah Perintah Penandaan Halal 2011.
- **Menganggap HDC boleh mengeluarkan sijil.** HDC membimbing; JAKIM mensijilkan.
- **Memohon di bawah skim yang salah.** Restoran perlu skim premis, bukan skim produk — skim yang salah melambatkan permohonan.
- **Melewatkan bayaran.** Bayaran perlu dijelaskan dalam tempoh ditetapkan (mengikut FAQ portal negeri Sarawak/KISWA, 14 hari bekerja; sahkan syarat semasa) atau permohonan boleh ditolak.

## Apa seterusnya

Jika anda pengusaha, langkah praktikal berikutnya ialah membuka akaun **MYeHALAL** di portal rasmi JAKIM, menyemak skim yang sesuai untuk perniagaan anda, dan mengesahkan senarai fi serta syarat semasa. Jika anda pengguna, anda boleh menyemak kesahihan mana-mana sijil melalui pangkalan data rasmi MYeHALAL untuk memastikan produk benar-benar disijilkan.

Untuk memahami lebih dalam ekosistem ini, teroka topik berkaitan: peranan penuh **JAKIM**, penguatkuasaan oleh **KPDN**, dan standard teknikal **MS 1500** yang menjadi asas penilaian halal makanan di Malaysia.

*Nota: Artikel ini ialah draf yang dibantu AI dan belum melalui semakan pakar manusia. Angka fi, denda dan prosedur boleh berubah — sahkan sentiasa dengan portal rasmi JAKIM dan sumber perundangan terkini sebelum membuat keputusan.*

## Sources

- Portal Halal Malaysia (MYeHALAL) — Korporat JAKIM — https://myehalal.halal.gov.my/portal-halal/v1/index.php?data=bW9kdWxlcy9jb3Jwb3JhdGU7Ozs7&utama=corporate (Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM))
- Soalan Lazim Pensijilan Halal — https://kiswa.sarawak.gov.my/kiswa/main/portal/halal_faq (Unit Islam Sarawak (KISWA), Kerajaan Negeri Sarawak)
- Misuse Of Halal Logo: Existing Legal Penalties Already Severe – Armizan — https://bernama.com/en/news.php?id=2383390 (Bernama)
- HDC: Over 70 Pct Of Halal Certificate Holders Are Non-Bumiputera Companies — https://bernama.com/en/news.php?id=2384762 (Bernama)
- Up to RM1mil fine or jail for those misusing symbols to deceive Muslim patrons, Dewan Rakyat told — https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/11/19/up-to-rm-1mil-fine-or-jail-for-those-misusing-symbols-to-deceive-muslim-patrons-dewan-rakyat-told (The Star)
- Trade Descriptions Act 2011 (Act No. 730), Malaysia — https://www.wipo.int/wipolex/en/legislation/details/15309 (WIPO Lex)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0