# Dewan Negara: Dewan Tinggi Parlimen yang Tidak Melalui Pilihan Raya Umum

> Dewan tinggi (Senat) Parlimen Malaysia — 70 ahli, 26 dipilih oleh Dewan Undangan Negeri dan 44 dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong — dan bagaimana caranya berbeza daripada Dewan Rakyat.

- Category: glossary
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/glossary/dewan-negara

---

**Bahasa Malaysia:** Dewan Negara · **English:** Senate · **中文:** 上议院

Apabila Parlimen dibubarkan, kesemua 222 kerusi
[Dewan Rakyat](/glossary/dewan-rakyat) menjadi kosong dan
setiap ahlinya perlu bertanding semula. Tujuh puluh ahli Dewan Negara tidak.
Tempoh jawatan mereka, menurut Perkara 45(3) Perlembagaan Persekutuan,
"tidaklah tersentuh dengan pembubaran Parlimen".

Perbezaan itu bukan kebetulan. Ia adalah titik reka bentuk paling penting antara
dua Majlis dalam [Parlimen Malaysia](/government/parliament) — dan punca
kekeliruan yang paling kerap.

## Jawapan ringkas

Dewan Negara ialah **dewan tinggi (Senat)** Parlimen. Perkara 44 Perlembagaan
Persekutuan menetapkan Parlimen terdiri daripada Yang di-Pertuan Agong dan dua
Majlis: Dewan Negara dan Dewan Rakyat.

Ahlinya digelar **Senator**. Tiada seorang pun daripada mereka dipilih oleh
pengundi biasa. Mereka sama ada **dipilih oleh Dewan Undangan Negeri** atau
**dilantik oleh [Yang di-Pertuan Agong](/glossary/yang-di-pertuan-agong)**.

## Dewan Negara lawan Dewan Rakyat

| | Dewan Negara | Dewan Rakyat |
| --- | --- | --- |
| Peruntukan | Perkara 45 | Perkara 46 |
| Bilangan ahli | 70 | 222 |
| Cara masuk | Dipilih oleh DUN atau dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong | Dipilih oleh pengundi dalam kawasan pilihan raya persekutuan |
| Umur minimum | 30 tahun (Perkara 47(a)) | 18 tahun (Perkara 47(b), selepas pindaan Akta A1603) |
| Tempoh | Tiga tahun, maksimum dua penggal | Sehingga Parlimen dibubarkan |
| Kesan pembubaran Parlimen | Tempoh jawatan tidak tersentuh | Semua kerusi menjadi kosong |
| Pegawai pengerusi | Yang di-Pertua Dewan Negara | Yang di-Pertua Dewan Rakyat |

Huraian penuh tentang dewan yang satu lagi ada dalam artikel
[Dewan Rakyat](/glossary/dewan-rakyat).

Satu lagi perbezaan yang mudah terlepas pandang: Perkara 43(2)(a) menghendaki
Perdana Menteri seorang **ahli Dewan Rakyat**, tetapi Perkara 43(2)(b)
membenarkan Menteri lain dilantik daripada **mana-mana satu daripada dua Majlis**
itu. Inilah sebabnya seseorang boleh menjadi Menteri tanpa pernah bertanding
dalam pilihan raya.

## Dari mana datangnya 70 kerusi itu

Perkara 45(1) memecahkannya kepada tiga kumpulan:

| Kumpulan | Bilangan | Cara |
| --- | --- | --- |
| Dua orang bagi setiap Negeri (13 negeri) | 26 | Dipilih mengikut Jadual Ketujuh |
| Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur (2), Labuan (1), Putrajaya (1) | 4 | Dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong |
| Ahli lantikan am | 40 | Dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong |
| **Jumlah** | **70** | 26 dipilih, 44 dilantik |

Perhatikan bahagian tengah jadual itu. Kerana
[Wilayah Persekutuan](/glossary/wilayah-persekutuan) tidak mempunyai Dewan
Undangan Negeri, ia tidak boleh memilih senator — jadi Perlembagaan memberikan
kerusinya melalui laluan lantikan.

## Bagaimana 26 senator negeri dipilih

Jadual Ketujuh menetapkan prosedurnya, dan ia berlaku sepenuhnya di dalam Dewan
Undangan Negeri:

1. Apabila berlaku kekosongan, Yang di-Pertuan Agong memberitahu Raja atau Yang
   di-Pertua Negeri bahawa pemilihan seorang Senator diperlukan.
2. Raja atau Yang di-Pertua Negeri menghendaki Dewan Undangan Negeri memilih
   seorang Senator "sebaik yang boleh".
3. Nama calon dicadang dan disokong oleh ahli Dewan Undangan Negeri itu sendiri,
   berserta pernyataan bertulis daripada calon bahawa dia sudi berkhidmat.
4. Undian diambil, dan **nama ahli yang mengundi bagi setiap calon direkodkan** —
   ia bukan undi sulit.

Pengundi di negeri itu tidak mengundi senator secara langsung. Yang mengundi
ialah wakil rakyat negeri yang mereka pilih.

## Bagaimana 44 senator dilantik

Perkara 45(2) menetapkan kriteria bagi ahli lantikan. Mereka hendaklah orang
yang pada pendapat Yang di-Pertuan Agong:

- telah memberikan perkhidmatan awam yang cemerlang; atau
- telah mencapai keunggulan dalam profesion, perkara komersial, perindustrian,
  pertanian, aktiviti kebudayaan atau perkhidmatan sosial; atau
- mewakili ras minoriti; atau
- berkebolehan mewakili kepentingan orang asli.

Satu perkara perlu dibaca bersama-sama. Perkara 40(1) memperuntukkan bahawa
dalam menjalankan fungsinya di bawah Perlembagaan, Yang di-Pertuan Agong
hendaklah bertindak mengikut nasihat Jemaah Menteri atau seorang Menteri yang
bertindak di bawah kuasa am Jemaah Menteri, kecuali sebagaimana yang
diperuntukkan sebaliknya oleh Perlembagaan. Lantikan senator bukan antara
kuasa budi bicara yang dikecualikan itu.

## Tiga tahun, dua penggal

- **Tempoh jawatan:** tiga tahun (Perkara 45(3)).
- **Had penggal:** tidak lebih daripada dua penggal, sama ada terus-menerus atau
  selainnya (Perkara 45(3A)).
- **Kekosongan:** hendaklah diisi dalam tempoh **60 hari** dari tarikh Yang
  di-Pertua Dewan Negara memastikan ada kekosongan (Perkara 54(1)). Kegagalan
  berbuat demikian dalam tempoh itu tidak menidaksahkan lantikan yang dibuat
  kemudian. Satu pengecualian penting: Perkara 54(3) menetapkan bahawa tempoh
  60 hari itu **tidak terpakai** bagi kekosongan senator yang dipilih oleh
  Negeri mengikut Jadual Ketujuh.
- **Pegawai pengerusi:** Dewan Negara memilih sendiri Yang di-Pertua dan Timbalan
  Yang di-Pertua daripada kalangan ahlinya, dan tidak boleh menjalankan apa-apa
  urusan lain semasa jawatan Yang di-Pertua kosong (Perkara 56(1)).

Kerana penggal tiga tahun itu berjalan mengikut kitarannya sendiri, keahlian
Dewan Negara berubah secara berperingkat, bukan sekali gus selepas setiap
pilihan raya umum.

## Apa yang Dewan Negara boleh dan tidak boleh lakukan

**Boleh.** Perkara 66(2) membenarkan sesuatu rang undang-undang bermula di
mana-mana satu daripada dua Majlis, tertakluk kepada Perkara 67. Perkara 66(1)
dan 66(3) menghendaki rang undang-undang diluluskan oleh **kedua-dua** Majlis
sebelum dipersembahkan kepada Yang di-Pertuan Agong untuk perkenan.

**Tidak boleh — memulakan rang undang-undang kewangan.** Perkara 67(1)
memperuntukkan bahawa rang undang-undang yang membuat peruntukan bagi cukai,
pinjaman, Kumpulan Wang Disatukan, pembayaran keluar masuk Kumpulan Wang itu
dan perkara kewangan seumpamanya "tidak boleh dibawa masuk di Dewan Negara".

**Tidak boleh — menolak secara muktamad.** Perkara 68 memberikan Dewan Negara
kuasa melengahkan, bukan kuasa memveto:

| Jenis rang undang-undang | Kesan jika Dewan Negara tidak meluluskannya |
| --- | --- |
| Rang undang-undang wang | Jika dihantar sekurang-kurangnya sebulan sebelum akhir sesi dan tidak diluluskan tanpa pindaan dalam sebulan, ia dipersembahkan kepada Yang di-Pertuan Agong (Perkara 68(1)) |
| Rang undang-undang lain | Boleh diluluskan semula oleh Dewan Rakyat dalam sesi berikutnya, tetapi tidak lebih awal daripada setahun selepas ia mula-mula diluluskan (Perkara 68(2)) |
| Rang undang-undang pindaan Perlembagaan | Perkara 68 tidak terpakai, kecuali pindaan yang dikecualikan daripada Perkara 159(3) — Perkara 68(5) |

Perkara 68(4) menetapkan bahawa rang undang-undang yang dipersembahkan melalui
laluan ini hendaklah membawa perakuan Yang di-Pertua Dewan Rakyat, dan perakuan
itu muktamad serta tidak boleh dipersoalkan di mana-mana mahkamah.

Laluan penuh sesuatu rang undang-undang — dari bacaan pertama hingga perkenan
diraja dan pewartaan — dihuraikan dalam artikel
[Bagaimana rang undang-undang menjadi undang-undang](/law/how-a-bill-becomes-law).

## Kesilapan lazim

- **"Senator dilantik oleh Perdana Menteri."** Perlembagaan menyebut lantikan
  dibuat oleh Yang di-Pertuan Agong. Perkara 40(1) pula menetapkan Baginda
  bertindak mengikut nasihat Jemaah Menteri.
- **"Kesemua 70 senator dilantik."** Hanya 44. Baki 26 dipilih melalui undian di
  Dewan Undangan Negeri.
- **"Wilayah Persekutuan memilih senatornya sendiri."** Empat kerusi Wilayah
  Persekutuan adalah kerusi lantikan, kerana wilayah itu tiada Dewan Undangan
  Negeri.
- **"Dewan Negara boleh menghalang belanjawan."** Perkara 68(1) menghadkan
  kesannya kepada sebulan bagi rang undang-undang wang.
- **"Senator kehilangan kerusi apabila kerajaan tumbang."** Perkara 45(3)
  menyatakan sebaliknya — tempoh jawatan tidak tersentuh dengan pembubaran
  Parlimen.
- **"Bilangan 70 itu ditetapkan selama-lamanya."** Catatan pindaan yang tercetak
  pada Perkara 45(1)(b) menunjukkan bilangan ahli lantikan pernah berbunyi enam
  belas, kemudian dua puluh dua (Akta 26/1963), kemudian tiga puluh dua
  (Akta 19/1964), sebelum dipinda kepada empat puluh (Akta A442, berkuat kuasa
  31 Disember 1978).

## Perlembagaan membenarkan susunan ini diubah

Perkara 45(4) memberikan Parlimen tiga pilihan yang tersurat, melalui
undang-undang:

- menaikkan kepada **tiga** bilangan ahli yang dipilih bagi setiap Negeri;
- memperuntukkan bahawa ahli bagi setiap Negeri dipilih melalui **undi langsung
  pengundi** Negeri itu;
- **mengurangkan** bilangan ahli lantikan atau **menghapuskan** ahli lantikan.

Peruntukan ini sudah wujud sejak Hari Merdeka. Setakat teks Cetakan Semula 2020,
tiada satu pun daripada tiga pilihan itu telah dilaksanakan.

## Istilah berkaitan

- [Dewan Rakyat](/glossary/dewan-rakyat)
- [Yang di-Pertuan Agong](/glossary/yang-di-pertuan-agong)
- [Parlimen Malaysia](/government/parliament)
- [Perlembagaan Persekutuan](/law/federal-constitution)
- [Wilayah Persekutuan](/glossary/wilayah-persekutuan)

## What's next

Jika anda perlu mengesahkan mana-mana angka di atas, pergi terus kepada sumber
utamanya: teks Perlembagaan Persekutuan di Portal Perundangan Persekutuan
(lom.agc.gov.my), Perkara 44 hingga 68 dan Jadual Ketujuh. Setiap nombor dalam
artikel ini datang daripada teks tersebut.

Untuk memahami apa yang berlaku kepada sesuatu rang undang-undang selepas
kedua-dua Majlis meluluskannya, teruskan ke artikel
[Bagaimana rang undang-undang menjadi undang-undang](/law/how-a-bill-becomes-law);
untuk gambaran institusi yang lebih luas, lihat
[Parlimen Malaysia](/government/parliament).

*Artikel ini dikelaskan sebagai sensitif (3R+1: perkara perlembagaan) di bawah
dasar editorial NegaraKu.md. Ia ditulis secara deskriptif semata-mata — meliputi
struktur dan fungsi sahaja — dan kekal sebagai draf sehingga disemak oleh
manusia. Tiada angka diterbitkan melainkan ia boleh disahkan pada teks
Perlembagaan Persekutuan itu sendiri.*

## Sources

- Perlembagaan Persekutuan (Cetakan Semula 2020) — versi Bahasa Melayu — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/LOM/MY/Perlembagaan%20Persekutuan%20(Cetakan%20Semula%202020).pdf (Jabatan Peguam Negara Malaysia)
- Federal Constitution (Reprint 2020) — versi Bahasa Inggeris — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/LOM/EN/Federal%20Constitution%20(Reprint%202020).pdf (Jabatan Peguam Negara Malaysia)
- Portal Perundangan Persekutuan — https://lom.agc.gov.my/ (Jabatan Peguam Negara Malaysia)
- Glosari Parlimen — Dewan Negara — https://www.parlimen.gov.my/index.php?modload=glosari&action=20000&id=16&lang=bm (Parlimen Malaysia)
- Portal Rasmi Parlimen Malaysia — https://www.parlimen.gov.my/index.php?lang=bm (Parlimen Malaysia)
- Maklumat Umum — Dewan Negara — https://www.parlimen.gov.my/maklumat-umum.html?uweb=dn&lang=bm (Parlimen Malaysia)
- Akta A1603 — Akta Perlembagaan (Pindaan) 2019 (pindaan umur dalam Perkara 47(b)) — https://lom.agc.gov.my/act-detail.php?act=A1603&lang=BM (Jabatan Peguam Negara Malaysia)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0