Dasar Iklim Malaysia: NDC, Sifar Bersih 2050 dan Akta Perubahan Iklim

Selama hampir sedekad, Malaysia mengukur janji iklimnya dengan cara yang hampir tidak dapat dirasai oleh mana-mana rakyat: pelepasan bagi setiap unit KDNK. Pada Oktober 2025, keadaan itu berubah. Negara memberitahu Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu bahawa ia akan mengurangkan jumlah tan gas rumah hijau yang tetap — 15 hingga 30 juta tan — daripada apa jua tahap puncak pelepasannya. Ini kali pertama Malaysia meletakkan angka mutlak di atas meja, dan ia membingkai semula setiap bahagian lain seni bina iklim negara di sekitar satu soalan: bagaimanakah sebuah ekonomi membangun yang pesat berkembang dan menghasilkan minyak dan gas dapat melengkungkan garis pelepasannya ke bawah tanpa tersadai?

Panduan ini memetakan tiga bahagian yang menjawab soalan itu — Sumbangan Ditentukan Secara Nasional (NDC), Dasar Perubahan Iklim Negara 2.0, dan Akta Perubahan Iklim yang masih akan datang — serta menunjukkan bagaimana ketiga-tiganya bergabung dalam perjalanan menuju sifar bersih menjelang 2050.

Apakah sebenarnya yang dikomitkan Malaysia dalam NDC 3.0?

Sumbangan Ditentukan Secara Nasional ialah ikrar yang diserahkan oleh setiap negara di bawah Perjanjian Paris, dikemas kini setiap lima tahun, yang menerangkan berapa banyak pelepasan yang akan dikurangkan dan bagaimana. Malaysia menyampaikan NDC 1.0 pada 16 November 2016 dan NDC 2.0 pada 30 Julai 2021. Kabinetnya bersetuju dengan iterasi ketiga pada 24 Oktober 2025, dan NRES — Kementerian Sumber Asli dan Kelestarian Alam — mengumumkannya beberapa hari kemudian.

Komitmen utama ialah pengurangan mutlak seluruh ekonomi sebanyak 15–30 juta tan setara karbon dioksida (MtCO₂eq) menjelang 2035, diukur daripada tahap puncak pelepasan Malaysia. Sasaran itu mempunyai struktur yang wajar dihuraikan:

• Ia mutlak, bukan berasaskan keamatan. NDC terdahulu berjanji mengurangkan pelepasan berbanding output ekonomi; yang ini berjanji mengurangkan tan sebenar. Penyerahan Malaysia sendiri menyifatkan ini sebagai “kemajuan yang jelas daripada sasaran keamatan karbon kepada sasaran pengurangan pelepasan mutlak.”
• Ia mempunyai teras tanpa syarat dan tambahan bersyarat. Sehingga 20 MtCO₂eq adalah tanpa syarat. Sebanyak 10 MtCO₂eq tambahan adalah bersyarat kepada penyediaan pembiayaan iklim, pemindahan teknologi dan sokongan pembinaan keupayaan daripada sumber antarabangsa.
• Ia meliputi seluruh ekonomi dan merangkumi kesemua tujuh gas rumah hijau — karbon dioksida, metana, nitrus oksida, hidrofluorokarbon, perfluorokarbon, sulfur heksafluorida dan nitrogen trifluorida — merentasi sektor Tenaga; Proses Perindustrian dan Penggunaan Produk; Sisa; Pertanian; serta Guna Tanah, Perubahan Guna Tanah dan Perhutanan (LULUCF).
• Tempoh pelaksanaan ialah 1 Januari 2026 hingga 31 Disember 2035, satu tempoh sepuluh tahun, dengan sasaran satu tahun pada 2035.

Oleh sebab sasaran itu berpaut pada puncak dan bukannya tahun asas sejarah, komitmen mencapai puncak sama pentingnya dengan angka pengurangan itu. Unjuran Malaysia menunjukkan pelepasan mencapai puncak antara 2029 dan 2034; ia komited untuk mencapai puncak selewat-lewatnya pada 2034 dan menyatakan hasrat untuk mencapai puncak lebih awal, menjelang 2030, jika sokongan dan syarat pemboleh mengizinkan.

Mengapakah sasaran mutlak lebih penting daripada bunyinya?

Sasaran keamatan boleh dipenuhi walaupun pelepasan terus meningkat — asalkan ekonomi berkembang lebih cepat daripada pencemarannya. Jika KDNK berganda dan pelepasan meningkat separuh, keamatan menurun, dan ikrar itu “dipenuhi” walaupun lebih banyak karbon memasuki atmosfera. Sasaran mutlak menghapuskan laluan pelarian itu: jumlah tan itu mesti diturunkan secara nyata.

Itulah sebabnya peralihan ini membawa kepentingan bagi sesiapa yang memodelkan trajektori Malaysia. Ia menukar janji relatif, yang tidak dipedulikan oleh atmosfera, kepada kuantiti fizikal, yang dipedulikannya. Ia juga meningkatkan taruhan terhadap ketepatan — sasaran mutlak hanya bermakna jika negara dapat mengukur pelepasannya secara boleh dipercayai, dan itulah tepatnya jurang yang bertujuan diisi oleh Akta Perubahan Iklim.

Malaysia membingkai NDC 3.0-nya sebagai “adil dan bercita-cita tinggi berdasarkan keadaan nasionalnya,” sambil mengakui secara terus terang bahawa ia merupakan “sebuah negara membangun dan pengeluar minyak dan gas” yang berhadapan dengan “cabaran unik dalam peralihan kepada ekonomi rendah karbon.” Penyerahan itu berhujah bahawa laluannya konsisten dengan penemuan IPCC bahawa mengehadkan pemanasan kepada 1.5°C memerlukan pengurangan pelepasan yang mendalam, pantas dan berterusan.

Perbandingan tiga NDC Malaysia

Ciri	NDC 1.0 (2016)	NDC 2.0 (2021)	NDC 3.0 (2025)
Jenis sasaran	Keamatan karbon (bagi KDNK)	Keamatan karbon (bagi KDNK)	Pengurangan pelepasan mutlak
Metrik utama	Pengurangan keamatan	Pengurangan keamatan	Pengurangan 15–30 MtCO₂eq daripada puncak
Tahun sasaran	2030	2030	2035
Elemen bersyarat	Sebahagian bersyarat	Sebahagian bersyarat	10 daripada sehingga 30 MtCO₂eq bersyarat
Komitmen mencapai puncak	Tidak dinyatakan	Tidak dinyatakan	Puncak selewat-lewatnya pada 2034
Gas yang diliputi	—	—	Kesemua tujuh GHG, seluruh ekonomi

Disampaikan kepada UNFCCC pada tarikh yang dinyatakan di atas; butiran NDC 3.0 daripada penyerahan rasmi Malaysia.

Dari manakah datangnya matlamat sifar bersih menjelang 2050?

Sifar bersih — titik apabila apa jua gas rumah hijau yang masih dilepaskan Malaysia diimbangi oleh jumlah yang sama yang dikeluarkan — ialah destinasi di luar penanda 2035. Komitmen untuk mencapai pelepasan gas rumah hijau sifar bersih seawal 2050 telah dinyatakan dalam Dasar Perubahan Iklim Negara 2.0 dan ditegaskan semula dalam pengumuman NDC 3.0. Ia disokong oleh Strategi Pembangunan Pelepasan Rendah Jangka Panjang (LTLEDS) Malaysia, dan sasaran NDC 3.0 ditentukur agar konsisten dengan laluan LTLEDS serta unjuran ekonomi dalam Rancangan Malaysia Ke-13 (RMK-13) dan Peta Jalan Peralihan Tenaga Negara (NETR).

Dua perkara wajar diperjelaskan dengan tepat. Pertama, sifar bersih ialah aspirasi yang dinyatakan dalam dasar, belum lagi kewajipan yang ditetapkan dalam perundangan bertarikh — itulah salah satu tugas yang dijangka dilaksanakan oleh Akta Perubahan Iklim. Kedua, Malaysia menyumbang anggaran 0.8% daripada pelepasan global, satu peringatan bahawa peranan iklimnya yang paling penting mungkin kurang berkaitan dengan jumlah tannya sendiri berbanding menunjukkan peralihan yang boleh dipercayai bagi sebuah negara berpendapatan sederhana yang menghasilkan bahan api fosil.

Apakah Dasar Perubahan Iklim Negara 2.0?

Dasar Perubahan Iklim Negara 2.0 (NCCP 2.0) ialah payung yang mengikat inisiatif iklim Malaysia bersama-sama. Dilancarkan oleh NRES pada 30 September 2024 dan mengemas kini dasar asal 2009, ia menyediakan kerangka bagi peralihan negara kepada ekonomi rendah karbon dan bagi membina ketahanan iklim — meliputi tadbir urus, pembangunan rendah karbon, adaptasi, pembiayaan iklim dan perkongsian.

Dari segi struktur, NCCP 2.0 disusun berpaksikan empat objektif utama, lima teras strategik, 15 strategi dan 90 tindakan utama. Anggaplah ia sebagai dokumen strategi yang berada di atas NDC (ikrar antarabangsa) dan di bawah Akta Perubahan Iklim (jentera perundangan) — ia menyatakan apa yang dihasratkan Malaysia; NDC mengira berapa banyak, dan Akta itu bertujuan menjadikannya boleh dikuatkuasakan.

Susunan dasar secara ringkas

Lapisan	Instrumen	Peranan	Status
Ikrar antarabangsa	NDC 3.0	Sasaran 2035 yang dikira, diserahkan kepada PBB	Disampaikan Oktober 2025
Strategi nasional	NCCP 2.0	Dasar payung dan peta jalan rendah karbon	Dilancarkan September 2024
Laluan jangka panjang	LTLEDS	Memetakan laluan menuju sifar bersih 2050	Menyokong NDC
Peta jalan sektor	NETR	Trajektori peralihan tenaga	Dalam pelaksanaan
Kerangka perundangan	Akta Perubahan Iklim	Data, MMRV, dana, perdagangan pelepasan	Dalam penyediaan

Apakah yang sebenarnya akan dilakukan oleh Akta Perubahan Iklim?

Jika NCCP 2.0 ialah strategi dan NDC ialah janji, Akta Perubahan Iklim ialah lapisan penguatkuasaan — bahagian yang menukar aspirasi menjadi kewajipan. Penyerahan NDC 3.0 Malaysia sendiri mengesahkan bahawa negara “juga sedang dalam proses membangunkan Rang Undang-Undang Perubahan Iklim Negara” untuk “menyediakan asas perundangan yang kukuh bagi meningkatkan pelaksanaan tindakan mitigasi dan adaptasi di semua peringkat, memastikan akauntabiliti, ketelusan dan pematuhan yang jelas.”

Berdasarkan perundingan yang dikeluarkan pada 2024 dan kenyataan rasmi seterusnya, Akta itu direka sebagai perundangan payung yang terpakai di seluruh Malaysia, dijangka memperkenalkan:

• Repositori Data Iklim Bersepadu Negara — sebuah sistem pusat untuk mengumpul dan mendedahkan data berkaitan iklim.
• Kerangka MMRV — pengukuran, pemantauan, pelaporan dan pengesahan pelepasan yang wajib, dengan input data diperlukan daripada seluruh ekonomi, termasuk sektor tenaga. Inilah tulang belakang yang menjadikan sasaran mutlak boleh diaudit.
• Dana Iklim Negara — untuk menyalurkan pembiayaan ke dalam inisiatif iklim dan pembangunan rendah karbon.
• Skim perdagangan pelepasan domestik (ETS) — sebuah instrumen berasaskan pasaran yang meletakkan harga pada karbon di peringkat kemudahan untuk mendorong pengurangan oleh sektor swasta.

Satu peringatan penting: setakat maklumat awam terkini, Akta itu masih belum digubal menjadi undang-undang. Sebuah kertas perundingan muncul pada 2024 dan rang undang-undang itu sedang disediakan untuk Parlimen. Anggaplah peruntukan khususnya sebagai hasrat yang dinyatakan oleh kerajaan dan bukannya undang-undang yang muktamad sehingga statut itu diluluskan.

Bagaimanakah karbon akan sebenarnya mendapat harga di Malaysia?

Dua mekanisme berbeza sedang terbentuk, dan kedua-duanya mudah dikelirukan.

Yang pertama ialah cukai karbon. Kerajaan mengumumkan bahawa cukai karbon ke atas industri besi, keluli dan tenaga akan berkuat kuasa pada 2026, selaras dengan Dasar Pasaran Karbon Kebangsaan dan Rang Undang-Undang Perubahan Iklim yang akan datang. Cukai menetapkan harga bagi setiap tan dan membiarkan kuantiti pelepasan menyesuaikan diri.

Yang kedua ialah skim perdagangan pelepasan domestik. Di bawah Rancangan Malaysia Ke-13 (2026–2030), Malaysia berhasrat memperkenalkan Dasar Pasaran Karbon Kebangsaan dan melancarkan ETS domestik. ETS mengehadkan kuantiti pelepasan dan membiarkan pasaran menetapkan harga, dengan Akta Perubahan Iklim menyediakan asas perundangannya.

Di samping kedua-duanya, Malaysia menandakan bahawa ia akan menggunakan kerjasama sukarela di bawah Perkara 6 Perjanjian Paris, yang membolehkan negara-negara bekerjasama dalam pengurangan pelepasan dan memperdagangkan hasilnya di peringkat antarabangsa. NDC menyatakan Malaysia merancang untuk mencapai sasarannya “melalui langkah-langkah domestik dan menyertai kerjasama sukarela di bawah Perkara 6.”

Cukai berbanding perdagangan — lensa keputusan ringkas

Jika anda ingin tahu…	Lihat cukai karbon	Lihat ETS
Apa yang ditetapkan	Harga bagi setiap tan	Jumlah kuantiti pelepasan
Apa yang terapung	Kuantiti	Harga
Siapa yang terkena dahulu	Besi, keluli dan tenaga dari 2026	Kemudahan melebihi ambang (reka bentuk belum muktamad)
Asas perundangan	Langkah belanjawan + Dasar Pasaran Karbon	Akta Perubahan Iklim

Bagaimanakah Malaysia merancang mencapai sasaran mengikut sektor?

NDC 3.0 menyelaraskan tindakan domestik dengan hasil Penilaian Global pertama. Dari segi praktik, itu diterjemahkan menjadi beberapa tuas konkrit:

• Tenaga. Di bawah NETR, loji janakuasa arang batu ditetapkan untuk penyaraan yang hampir lengkap melalui pelupusan secara semula jadi tanpa penambahan baharu, tenaga boleh diperbaharu akan menyumbang secara ketara kepada kapasiti terpasang, dan gas asli kekal sebagai bahan api peralihan.
• Pengangkutan. Pelaburan besar dalam kereta api — Laluan Rel Pantai Timur (ECRL), LRT3 dan MRT3 — sejajar dengan peralihan kenderaan elektrik yang semakin pantas dan projek perintis hidrogen dalam pengangkutan berat.
• Pembaharuan subsidi bahan api fosil. Malaysia mula menghapuskan subsidi diesel menyeluruh secara berperingkat pada 10 Jun 2024, membiarkan harga di Semenanjung terapung kepada kadar pasaran sambil mengekalkan kadar bersubsidi untuk Sabah, Sarawak dan Labuan serta untuk kumpulan sasaran seperti nelayan melalui skim seperti Kad Armada Diesel 2.0.
• Metana dan gas bukan CO₂ yang lain. Meningkatkan penangkapan metana daripada pengurusan sisa pepejal dan rawatan air sisa perindustrian.
• Hutan dan guna tanah. Diperkukuh oleh Akta Perhutanan Negara 2022 dan mekanisme Pemindahan Fiskal Ekologi yang memberi ganjaran kepada negeri atas perlindungan hutan, dengan komitmen — konsisten dengan Kerangka Kepelbagaian Biologi Global Kunming-Montreal dan Dasar Kepelbagaian Biologi Kebangsaan 2.0 — untuk memelihara sekurang-kurangnya 20% kawasan daratan dan perairan pedalaman menjelang 2030.
• Industri yang sukar dinyahkarbon. Kerangka perundangan bagi penangkapan, penggunaan dan penyimpanan karbon (CCUS) sedang diwujudkan bagi sektor yang tidak mudah mengurangkan pelepasan.

Bagaimana pula dengan menyesuaikan diri dengan perubahan iklim, bukan sekadar mengurangkan pelepasan?

Mitigasi mengurangkan sumbangan Malaysia kepada pemanasan; adaptasi menyediakan negara untuk pemanasan yang sudah pasti berlaku. NDC 3.0 memperuntukkan sebuah lampiran penuh mengenainya, dan angkanya membimbangkan. Purata suhu tahunan dijangka meningkat sebanyak 1.7–2.1°C menjelang 2100. Kawasan mudah banjir di Semenanjung Malaysia mungkin meluas lebih daripada 5%, kawasan utara mungkin melihat hujan berkurangan sehingga 22% menjelang 2050, dan paras laut mungkin naik sebanyak 0.74 meter menjelang 2100, berpotensi menenggelamkan hampir 77% lebih banyak tanah pinggir laut.

Sambutan Malaysia ialah Pelan Adaptasi Negara (MyNAP), yang pertamanya, dijadualkan siap pada 2026 dan meliputi tempoh 2026–2035. Ia menetapkan enam keutamaan adaptasi:

1. Sekuriti air — mengurangkan Air Tidak Berhasil kepada 30% dan memastikan margin simpanan sekurang-kurangnya 15% di setiap negeri.
2. Kenaikan paras laut dan sumber pinggir laut — piawaian reka bentuk selamat, pelan pengurusan garis pantai serta pemulihan bakau dan rumpai laut.
3. Pertanian dan sekuriti makanan — varieti padi berdaya tahan iklim dan pertanian pintar iklim.
4. Infrastruktur dan bandar berdaya tahan — piawaian risiko iklim, konsep bandar span dan Cetak Biru Ekonomi Kitaran (2025–2035).
5. Ketahanan kesihatan awam — penilaian keterdedahan iklim–kesihatan dan sistem amaran awal.
6. Hutan dan biodiversiti — memelihara sekurang-kurangnya 50% litupan hutan dan menambah baik keterhubungan di bawah inisiatif Tulang Belakang Hutan Tengah dan Heart of Borneo.

Salah faham lazim yang perlu dielakkan

• “Sifar bersih 2050 mengikat dari segi undang-undang.” Belum lagi. Ia merupakan aspirasi dasar dalam NCCP 2.0 dan LTLEDS; menetapkannya dalam statut bertarikh ialah salah satu tugas yang dihasratkan oleh Akta Perubahan Iklim.
• “Keseluruhan 30 MtCO₂eq terjamin.” Tidak. Sehingga 20 MtCO₂eq adalah tanpa syarat; 10 MtCO₂eq yang terakhir bergantung pada pembiayaan, teknologi dan sokongan keupayaan antarabangsa.
• “NDC menetapkan pengurangan peratusan.” NDC 3.0 ialah jumlah tan mutlak yang diukur daripada puncak, bukan peratusan berbanding tahun asas — pemisahan yang disengajakan daripada sasaran keamatan pada 2016 dan 2021.
• “Malaysia sudah mempunyai skim perdagangan pelepasan.” ETS dirancang di bawah Rancangan Malaysia Ke-13 dan Akta Perubahan Iklim, belum lagi beroperasi. Instrumen jangka lebih dekat ialah cukai karbon ke atas besi, keluli dan tenaga dari 2026.
• “Akta Perubahan Iklim sudah berkuat kuasa.” Setakat maklumat awam terkini, ia masih merupakan rang undang-undang dalam penyediaan, berikutan perundingan 2024.

Kerangka ringkas untuk mengenal pasti mana-mana dakwaan

Apabila anda menemui angka iklim Malaysia, letakkannya dalam kotak yang betul sebelum mempercayainya:

1. Adakah ia angka yang dilaporkan Malaysia kepada PBB? Maka ia tergolong dalam NDC — semak jumlah tan sasaran, tahun puncak, dan sama ada ia bahagian tanpa syarat atau bersyarat.
2. Adakah ia strategi atau peratusan “tindakan utama”? Itu wilayah NCCP 2.0 — dasar payung, bukan angka yang mengikat.
3. Adakah ia dana, peraturan data, kewajipan pelaporan atau reka bentuk perdagangan pelepasan? Itu Akta Perubahan Iklim — dan ingat bahawa ia mungkin masih berbentuk draf.
4. Adakah ia langkah arang batu, kereta api, kenderaan elektrik atau subsidi? Itu terletak dalam peta jalan sektor (NETR dan pelan berkaitan) yang menyokong NDC.

Menetapkan lapisan yang betul ialah perbezaan antara memetik kewajipan perundangan dan memetik satu aspirasi.

Apa seterusnya

Tiga pencapaian akan menunjukkan sama ada komitmen di atas kertas Malaysia sedang mengeras menjadi amalan. Perhatikan Akta Perubahan Iklim dibentangkan dan diluluskan, yang akan menukar kerangka MMRV, Dana Iklim Negara dan skim perdagangan pelepasan daripada cadangan menjadi undang-undang. Perhatikan cukai karbon ke atas besi, keluli dan tenaga berkuat kuasa pada 2026, isyarat harga sebenar pertama pada karbon Malaysia. Dan perhatikan Pelan Adaptasi Negara (MyNAP) dimuktamadkan pada 2026, sejajar dengan Laporan Ketelusan Dwitahunan Malaysia kepada UNFCCC — dokumen yang di dalamnya negara terpaksa menunjukkan, dalam tan yang diaudit, sama ada pelepasannya benar-benar menghampiri puncak yang dijanjikannya tidak akan dilampaui selepas 2034.

Oleh sebab NDC 3.0 kini merupakan sasaran mutlak, saat pembuktian boleh diukur dengan cara yang tidak pernah wujud sebelum ini. Angka-angka dalam panduan ini diambil daripada penyerahan rasmi Malaysia dan kenyataan kerajaan; anggaplah peruntukan Akta Perubahan Iklim sebagai hasrat yang dinyatakan sehingga statut itu digubal, dan semak Laporan Ketelusan Dwitahunan terkini untuk data inventori yang paling semasa.