# Tenaga Nasional Berhad (TNB): Utiliti Elektrik Malaysia

> Tenaga Nasional Berhad (TNB) ialah syarikat utiliti elektrik terbesar Malaysia — pewaris Lembaga Letrik Negara — yang menjana, menghantar, mengagih dan menjual elektrik kepada lebih 11 juta pelanggan, dan disenaraikan di Bursa Malaysia dengan majoriti pemegang saham institusi berkaitan kerajaan.

- Category: energy
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-01
- Canonical: https://negaraku.md/energy/tnb-tenaga-nasional

---

Setiap kali lampu menyala di rumah, kilang atau pusat data di Semenanjung Malaysia, kemungkinan besar elektronnya mengalir melalui rangkaian yang dimiliki satu syarikat: Tenaga Nasional Berhad. Ia bukan sekadar penjana kuasa, tetapi tulang belakang sistem tenaga negara — dari stesen janakuasa hingga ke meter di dinding.

## Dari mana asal TNB?

Kisah TNB bermula sebelum kemerdekaan. **Central Electricity Board (CEB)** ditubuhkan dan mula beroperasi pada **1 September 1949**, menyatukan bekalan kuasa yang berpecah-pecah selepas perang. Pada peringkat awal, CEB mewarisi 34 stesen janakuasa dengan jumlah kapasiti hanya **39.88 MW**.

Pada **22 Jun 1965**, CEB dinamakan semula sebagai **National Electricity Board of the States of Malaya (NEB)** — dikenali dalam bahasa Melayu sebagai Lembaga Letrik Negara (LLN) — seiring peralihan kepimpinan kepada tempatan.

Titik perubahan besar berlaku pada **1 September 1990**, apabila TNB ditubuhkan sebagai pewaris NEB. Melalui **Akta Syarikat Pengganti Bekalan Elektrik 1990**, badan berkanun NEB ditukar menjadi sebuah syarikat milik kerajaan — satu proses pengkorporatan. TNB kemudiannya disenaraikan di Bursa Saham Kuala Lumpur (kini Bursa Malaysia).

## Apa sebenarnya perniagaan TNB?

TNB mengendalikan keseluruhan rantaian nilai elektrik. Ini membezakannya daripada penjana kuasa bebas (IPP) yang hanya menjana.

| Segmen | Fungsi | Entiti / rangkaian utama |
|---|---|---|
| Penjanaan | Menjana elektrik dari stesen janakuasa | TNB Power Generation (Genco) — kira-kira 54% daripada jumlah kapasiti terpasang di Semenanjung |
| Grid (Penghantaran) | Menghantar kuasa voltan tinggi merentas negara | Grid Nasional: 132kV, 275kV, 500kV |
| Pengagihan | Menurunkan voltan untuk penghantaran tempatan | Rangkaian 33kV, 11kV, 6.6kV, 0.4kV |
| Runcit | Pengebilan dan khidmat pelanggan | TNB Retail — Kedai Tenaga, CareLine |

Melalui **TNB Power Generation Sdn. Bhd. (Genco)**, TNB ialah pengeluar kuasa terbesar Malaysia. Bahagian Grid pula menguruskan **Grid Nasional** — rangkaian penghantaran 132kV, 275kV dan 500kV di seluruh Semenanjung, termasuk sambungan silang ke Thailand dan Singapura. Di hujung rantaian, Bahagian Pengagihan mengendalikan talian voltan rendah, manakala Bahagian Runcit (ditubuhkan pada 2018) menguruskan pengebilan menerusi rangkaian Kedai Tenaga dan CareLine.

## Sejauh manakah jangkauan TNB?

TNB membekalkan elektrik kepada **lebih 11 juta pelanggan** (sehingga 30 September 2025) di **Semenanjung Malaysia, Sabah dan Wilayah Persekutuan Labuan**. Pelanggan merangkumi tiga kategori utama:

- **Kediaman** — jumlah pelanggan terbesar.
- **Komersial** — kategori kedua terbesar.
- **Industri** — paling sedikit dari segi bilangan, tetapi menyumbang jualan elektrik tertinggi.

Di Sabah dan Labuan, bekalan dikendalikan oleh **Sabah Electricity Sdn. Bhd.**, yang dimiliki **82.75% oleh TNB** manakala Kerajaan Negeri Sabah memegang 17.24%. Menurut The Edge Malaysia, pegangan TNB itu dijadualkan dipindahkan sepenuhnya kepada Kerajaan Negeri Sabah menjelang 2030. Sarawak pula dibekalkan oleh utiliti berasingan dan bukan sebahagian rangkaian TNB. Portfolio tenaga boleh baharu TNB pula termasuk 3.3 GW (kasar) di Semenanjung — dengan 2.5 GW daripadanya hidro besar — serta aset solar, angin dan hidro di beberapa negara luar.

## Siapa yang memiliki TNB?

Walaupun tersenarai secara awam di Papan Utama Bursa Malaysia (nombor pendaftaran syarikat 199001009294 / 200866-W), TNB kekal sebagai syarikat berkaitan kerajaan (GLC) — majoriti sahamnya dipegang dana dan agensi berkaitan kerajaan yang menyelaraskan syarikat dengan dasar tenaga negara.

Struktur pegangan berubah pada penghujung 2025. Menurut **The Edge Malaysia**, pada awal Disember 2025 **Khazanah Nasional** mengurangkan pegangan langsungnya dengan menjual 135.65 juta saham bernilai **RM1.69 bilion**, menjadikan jumlah pegangannya (langsung dan tidak langsung) kira-kira **18.05%**. Hasilnya, **Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP)** menjadi pemegang saham terbesar dengan **1.24 bilion saham, iaitu 21.25%**. Permodalan Nasional Berhad (PNB) turut merupakan pemegang saham utama.

| Pemegang saham utama | Anggaran pegangan | Rujukan |
|---|---|---|
| KWSP (EPF) | 21.25% (pemegang terbesar) | The Edge, Dis 2025 |
| Khazanah Nasional | ~18.05% | The Edge, Dis 2025 |

## Apa seterusnya?

- Untuk memahami rangkaian yang lebih luas, lihat entiti berkaitan seperti **Sabah Electricity** dan pemegang saham kerajaan **Khazanah Nasional**.
- Semak laporan tahunan TNB di Bursa Malaysia untuk angka kewangan terkini dan penyata pemegang saham penuh, kerana struktur pegangan berubah dari semasa ke semasa.
- Perincian rangkaian penjanaan, tarif dan pembaharuan pasaran tenaga (seperti mekanisme Single Buyer dan reformasi grid) akan dikembangkan dalam artikel berasingan.

File written to: D:\Workspace\negaraku.md\knowledge\energy\tnb-tenaga-nasional.md

## Sources

- Corporate Profile — Tenaga Nasional Berhad — https://www.tnb.com.my/about-tnb/corporate-profile (Tenaga Nasional Berhad)
- History — Tenaga Nasional Berhad — https://www.tnb.com.my/about-tnb/history (Tenaga Nasional Berhad)
- Our Business — Tenaga Nasional Berhad — https://www.tnb.com.my/about-tnb/our-business (Tenaga Nasional Berhad)
- Khazanah sells 2.33% TNB stake for RM1.69b; EPF now largest shareholder — https://theedgemalaysia.com/node/785405 (The Edge Malaysia)
- Sabah's high-stakes electricity overhaul — https://theedgemalaysia.com/node/747517 (The Edge Malaysia)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0