SEDA (Sustainable Energy Development Authority) Malaysia ialah badan berkanun yang ditubuhkan pada 2011 di bawah Akta SEDA 2011 [Akta 726], dan melapor kepada Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA). Ia mentadbir mekanisme insentif tenaga boleh baharu negara — Tarif Galakan (FiT), Net Energy Metering (NEM) dan kini Solar ATAP — serta mengurus Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu (KWTBB) yang dibiaya oleh surcaj 1.6% pada bil elektrik.
- SEDA ditubuhkan pada 2011 di bawah Akta SEDA 2011 [Akta 726]; fungsinya disenaraikan dalam Seksyen 15 Akta itu.
- FiT 2.0 SEDA meliputi biogas, biomas dan hidro kecil; proses e-Bidding terkini berlangsung 15 Januari hingga 19 Februari 2025.
- Kuota tambahan NEM 3.0 (50 MW NEM Rakyat, 300 MW NOVA) ditawarkan sehingga 30 Jun 2025.
- Solar ATAP menggantikan NEM mulai 1 Januari 2026, tanpa had kuota keseluruhan dan dengan tempoh kontrak 10 tahun.
- KWTBB dikutip pada kadar 1.6% bil elektrik; pengguna domestik 300 kWh sebulan ke bawah dikecualikan.
Untuk siapa: Pemilik rumah dan perniagaan yang merancang solar bumbung, pemaju tenaga boleh baharu, dan sesiapa yang ingin memahami insentif tenaga hijau Malaysia.
Dalam halaman ini
Setiap kali anda membayar bil elektrik di Semenanjung, sebahagian kecil daripadanya mengalir ke sebuah badan berkanun yang mungkin anda tidak pernah dengar — dan badan itulah yang menentukan sama ada solar di bumbung anda berbaloi atau tidak.
Badan itu ialah SEDA Malaysia, iaitu Pihak Berkuasa Pembangunan Tenaga Lestari. Ia ditubuhkan pada 2011 di bawah Akta SEDA 2011 [Akta 726] dan melapor kepada Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA). Ringkasnya, SEDA ialah pintu masuk rasmi kepada hampir setiap skim insentif tenaga boleh baharu di Malaysia.
Apakah tugas sebenar SEDA?
Fungsi SEDA disenaraikan dalam Seksyen 15 Akta SEDA 2011. Antara peranan terasnya:
- Menasihati Menteri tentang dasar tenaga lestari dan galakan fiskal.
- Melaksana, mengurus, memantau dan menyemak sistem Tarif Galakan (Feed-in Tariff).
- Menggalakkan pelaburan sektor swasta dalam tenaga boleh baharu.
- Menjalankan penyelidikan, inovasi dan program pembangunan sumber manusia.
- Bertindak sebagai titik fokus bagi perkara perubahan iklim berkaitan tenaga.
SEDA tidak menjana elektrik sendiri. Ia badan pengawal selia dan pentadbir — ia menetapkan garis panduan, membuka kuota, memproses permohonan dan menguruskan dana yang membiayai semua ini.
Skim apa yang diuruskan SEDA?
Tiga mekanisme utama telah membentuk landskap tenaga boleh baharu tersebar (distributed RE) di Malaysia. Setiap satu mensasarkan kumpulan pengguna dan sumber yang berbeza.
| Skim | Untuk siapa | Status semasa |
|---|---|---|
| Tarif Galakan (FiT) | Penjana biogas, biomas, hidro kecil | Aktif melalui e-Bidding berkala |
| Net Energy Metering (NEM 3.0) | Pengguna domestik, komersial, kerajaan | Berakhir penghujung Jun 2025 |
| Solar ATAP | Pengguna domestik & bukan domestik | Berkuat kuasa 1 Januari 2026 |
Tarif Galakan (FiT)
FiT ialah skim tertua yang diuruskan SEDA: penjana tenaga boleh baharu menjual elektrik kepada grid pada kadar tetap untuk tempoh tertentu. Di bawah FiT 2.0, kuota diagihkan melalui proses e-Bidding — pusingan terkini berlangsung dari 15 Januari 2025 sehingga 19 Februari 2025, meliputi tiga kategori sumber: biogas, biomas dan hidro kecil.
Net Energy Metering (NEM)
NEM membenarkan pemilik solar bumbung mengeksport lebihan tenaga ke grid TNB untuk mengimbangi bil mereka. Dalam sambungan NEM 3.0, SEDA menawarkan kuota tambahan sebanyak 50 MW untuk NEM Rakyat dan 300 MW untuk NOVA, dengan tempoh tawaran sehingga 30 Jun 2025 atau sehingga kuota habis. Program NEM keseluruhannya berakhir pada penghujung Jun 2025.
Solar ATAP
Selepas kuota domestik NEM habis diambil, kerajaan memperkenalkan Solar ATAP (Accelerated Transition Action Programme) mulai 1 Januari 2026. Ciri utamanya:
- Tiada had kuota keseluruhan — agihan mengikut prinsip siapa cepat dia dapat dalam tempoh permohonan yang ditetapkan kerajaan.
- Had kapasiti: domestik satu fasa sehingga 5 kW, domestik tiga fasa sehingga 15 kW, bukan domestik sehingga 100% permintaan maksimum tetapi tidak melebihi 1,000 kW (1 MW).
- Tempoh kontrak 10 tahun; selepas tamat, sistem hanya untuk kegunaan sendiri tanpa offset.
- Permohonan melalui portal eATAP di atap.seda.gov.my, dengan pelantikan pembekal PV berdaftar (RPVSP).
Siapa membayar untuk semua ini?
Insentif tenaga boleh baharu perlu dibiayai. Sumber utamanya ialah Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu (KWTBB) — sebuah dana yang diurus oleh SEDA di bawah Akta Tenaga Boleh Baharu 2011.
Surcaj KWTBB dikenakan pada kadar 1.6% ke atas caj penggunaan elektrik, dan muncul sebagai satu baris berasingan pada bil TNB anda. TNB hanya bertindak sebagai ejen pemungut; dana itu diurus oleh SEDA. Pengguna domestik yang menggunakan 300 kWh sebulan atau kurang dikecualikan daripada surcaj ini.
Untuk siapa artikel ini penting?
- Pemilik rumah yang mempertimbangkan solar bumbung — SEDA menentukan skim yang terbuka dan syaratnya.
- Perniagaan yang mahu mengurangkan kos tenaga melalui NOVA atau Solar ATAP komersial.
- Pemaju tenaga boleh baharu yang menyertai e-Bidding FiT.
Apa seterusnya
Landskap ini berubah pantas. NEM telah menyerahkan tempat kepada Solar ATAP, dan model imbangan bersih (net billing) menggantikan pengiraan lama. Sebelum membuat sebarang komitmen:
- Semak baki kuota dan garis panduan terkini terus di laman rasmi SEDA, kerana angka dan tarikh dikemas kini dari semasa ke semasa.
- Untuk Solar ATAP, pastikan anda melantik pembekal PV berdaftar (RPVSP) — permohonan tidak boleh dihantar tanpanya.
- Jika anda pengguna komersial, bandingkan kadar kredit eksport (SMP berbanding tarif runcit) sebelum menandatangani kontrak 10 tahun.
Artikel ini ialah draf terjana AI berdasarkan sumber rasmi SEDA dan TNB; sahkan angka kritikal terhadap dokumen rasmi sebelum bertindak.
Apakah SEDA dan siapa yang menyelia badan ini?
SEDA ialah Pihak Berkuasa Pembangunan Tenaga Lestari (Sustainable Energy Development Authority), sebuah badan berkanun yang ditubuhkan pada 2011 di bawah Akta SEDA 2011 [Akta 726]. Ia melapor kepada Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA).
Adakah SEDA menetapkan surcaj 1.6% pada bil elektrik saya?
SEDA mengurus Kumpulan Wang Tenaga Boleh Baharu (KWTBB) yang dibiaya oleh surcaj 1.6% ke atas caj penggunaan elektrik, dengan TNB sebagai ejen pemungut sahaja. Pengguna domestik yang menggunakan 300 kWh sebulan atau kurang dikecualikan.
Adakah NEM masih dibuka?
Program NEM 3.0 berakhir pada penghujung Jun 2025. Ia digantikan oleh Solar ATAP yang berkuat kuasa 1 Januari 2026, tanpa had kuota keseluruhan dan diuruskan melalui portal eATAP SEDA di atap.seda.gov.my.
Perkara berikut sengaja tidak dinyatakan atau diterangkan secara umum sahaja sehingga disahkan oleh pakar bidang:
- Tarikh kuat kuasa tepat SEDA (dilaporkan 1 September 2011): laman rasmi SEDA yang dipetik hanya mengesahkan penubuhan 'di bawah Akta SEDA 2011 [Akta 726]', bukan bulan/tarikh tepat. Sahkan terhadap Akta SEDA 2011 (gazet/AGC).
- Kementerian penyelia semasa (PETRA): tidak dinyatakan secara eksplisit pada laman SEDA yang dipetik. Sahkan nama kementerian penyelia terkini dan petik halaman rasmi yang menyatakannya.
- Solar ATAP: sama ada permohonan sentiasa terbuka atau dibuka melalui tetingkap permohonan berkala dengan tarikh buka/tutup ditetapkan kerajaan — sumber berbeza-beza; sahkan pada portal eATAP / garis panduan SEDA terkini.
Sumber
- Tentang SEDA Malaysia — SEDA Malaysia
- Overview of SEDA — SEDA Malaysia
- Functions of SEDA — SEDA Malaysia
- Feed-in Tariff (FiT) — SEDA Malaysia
- Extension of NEM 3.0 and Additional Quota Offers for NEM Rakyat and NOVA Programme — SEDA Malaysia
- Solar ATAP (Accelerated Transition Action Programme) — SEDA Malaysia
- What is RE Fund (KWTBB)? — Tenaga Nasional Berhad
- Malaysia introduces rooftop solar scheme to replace net-metering program, Solar ATAP — pv magazine
Sejarah perubahan
| Versi | Tarikh | Perubahan | Oleh |
|---|---|---|---|
| 01.00 | 1 Ogo 2026 | Approved and published. | — |