Sistem Subsidi Bahan Api Malaysia: RON95, Diesel dan Rasionalisasi Bersasar

Selama berdekad, setiap orang di Malaysia — jutawan mahupun penoreh getah — membayar harga petrol yang sama di pam. Pada 30 September 2025, susunan itu berakhir. Kini seliter RON95 boleh berharga RM1.99 untuk anda tetapi hampir dua kali ganda untuk jiran anda, dan yang menentukannya bukan harga minyak dunia, tetapi kad pengenalan yang anda selit ke terminal.

Peralihan ini — daripada subsidi menyeluruh (semua orang dapat) kepada subsidi bersasar (hanya yang layak dapat) — digambarkan kerajaan sebagai salah satu pembaharuan fiskal terbesar Malaysia dalam satu generasi. Panduan ini menerangkan cara ia berfungsi untuk RON95 dan diesel, siapa yang layak, dan berapa banyak wang yang dipertaruhkan.

Kenapa Malaysia menamatkan subsidi bahan api menyeluruh?

Menurut hujah kerajaan, subsidi menyeluruh terlalu mahal dan sebahagian besar manfaatnya tersasar kepada golongan yang tidak paling memerlukan.

Menurut Kementerian Kewangan, subsidi RON95 sahaja menelan belanja hampir RM20 bilion setahun pada 2023 dan 2024. Kerana harga rendah itu diberikan kepada semua pengguna, kerajaan berhujah bahawa sebahagian besar wang rakyat turut mengalir kepada golongan berpendapatan tinggi yang paling banyak memandu dan paling mampu membayar harga penuh.

Bagi diesel, kerajaan berhujah masalahnya lebih ketara. Kerajaan pernah membelanjakan RM14.3 bilion untuk subsidi diesel, dan menyatakan sebahagian besarnya bocor — bukan kepada rakyat, tetapi kepada penyeludupan merentas sempadan dan penyalahgunaan komersial kerana diesel Malaysia jauh lebih murah berbanding negara jiran.

Logik pembaharuan yang dikemukakan kerajaan mudah: apungkan harga kepada paras pasaran, kemudian salurkan subsidi hanya kepada rakyat yang layak. Wang yang dijimatkan boleh dialihkan kepada bantuan tunai dan jaring keselamatan sosial.

Apa itu BUDI95, dan siapa yang layak dapat RON95 RM1.99?

BUDI95 (di bawah jenama BUDI MADANI) ialah program subsidi bersasar untuk petrol RON95. Ia memperkenalkan harga dua lapis:

• RM1.99 seliter untuk warganegara Malaysia yang layak.
• Harga tanpa subsidi untuk yang tidak layak, warga asing, atau selepas kuota bulanan habis. Harga ini ditetapkan mingguan melalui APM — pada permulaan BUDI95 (akhir September 2025) ia RM2.60 seliter, tetapi menjelang minggu 6–12 Ogos 2026 ia telah naik kepada RM3.77 seliter.

Dengan harga tanpa subsidi pada RM3.77 seliter, subsidi berkesan ialah kira-kira RM1.78 seliter (minggu 6–12 Ogos 2026). RON97 kekal pada RM3.21 seliter ketika BUDI95 bermula (harga RON97 tidak pernah disubsidi dan terapung penuh mengikut pasaran — ia RM4.35 seliter pada minggu 6–12 Ogos 2026).

Siapa yang layak? Menurut Kementerian Kewangan dan operator seperti Petron, syaratnya ialah:

• Warganegara Malaysia yang memegang MyKad dengan cip aktif.
• Memiliki lesen memandu yang sah bagi kelas yang diluluskan.
• Bukan dalam kumpulan T15 — 15% isi rumah berpendapatan tertinggi, yang dikecualikan.

Perdana Menteri Anwar Ibrahim menggambarkan kumpulan sasaran sebagai kira-kira 18 juta pemandu kereta dan penunggang motosikal, termasuk belia berumur 16 tahun ke atas dan pekerja gig. Setakat 30 November 2025, 13.9 juta warganegara — kira-kira 84% daripada 16.5 juta yang layak — telah menerima manfaat, dengan jualan mencecah RM5.16 bilion dan penggunaan 2.59 bilion liter.

Bagaimana MyKad, kuota dan PADU bekerjasama?

Tiga bahagian bergerak serentak setiap kali anda mengisi minyak: pengesahan identiti, semakan kuota, dan pangkalan data di belakang tabir.

PADU (Pangkalan Data Utama) ialah otak sistem. Ia menggabungkan data daripada Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN), Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ) dan Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) untuk menentukan sama ada seseorang berada di luar kumpulan T15. Senarai kelayakan dikemas kini secara berkala supaya tiada rakyat yang layak tertinggal.

MyKad ialah kunci di pam. Anda mengesahkan kelayakan melalui salah satu daripada beberapa kaedah:

• Memasukkan MyKad ke terminal pembaca di stesen.
• Menggunakan aplikasi syarikat minyak seperti Setel (Petronas) atau aplikasi Shell.
• Touch ‘n Go eWallet atau Outdoor Payment Terminal (OPT).
• Bayaran tunai di kaunter — disediakan khusus untuk mereka yang tiada e-dompet atau akses internet.

Kuota menghadkan penyalahgunaan. Setiap individu yang layak mendapat 200 liter sebulan pada harga bersubsidi — dikurangkan daripada 300 liter mulai 1 April 2026, sementara harga dikekalkan pada RM1.99. Mulai 1 Julai 2026, kuota 200 liter itu dikongsi antara RON95 bersubsidi (RM1.99) dan Budi Diesel (RM2.10) — kedua-duanya menarik daripada satu baki yang sama. Jika kuota habis, belian seterusnya dikenakan harga tanpa subsidi. Pemandu e-hailing dan p-hailing mengekalkan siling lebih tinggi sebanyak 800 liter sebulan kerana keperluan kerja mereka.

Berikut ringkasan harga dan manfaat RON95:

Perkara	Nilai
RON95 bersubsidi (warganegara layak)	RM1.99 / liter
RON95 tanpa subsidi (minggu 6–12 Ogos 2026)	RM3.77 / liter
Subsidi berkesan (minggu 6–12 Ogos 2026)	~RM1.78 / liter
Kuota bulanan (mulai 1 April 2026)	200 liter
RON97 (ketika BUDI95 bermula)	RM3.21 / liter
RON95 pengangkutan awam darat	RM2.05 / liter
Berkuat kuasa	30 September 2025

Sumber: Kementerian Kewangan Malaysia; Petron Malaysia; Paul Tan’s Automotive News. Harga tanpa subsidi ditetapkan mingguan melalui APM.

Bagaimana diesel dirasionalisasi — dan apa berubah pada 2026?

Diesel mendahului RON95 lebih setahun, dan ceritanya mengajar kita cara pembaharuan ini berkembang.

Pada 10 Jun 2024, kerajaan mengapungkan harga diesel di Semenanjung Malaysia. Harga runcit melonjak kepada RM3.35 seliter ketika itu — selaras dengan pasaran — daripada paras bersubsidi sebelumnya, dan terus berubah mingguan sejak (mencecah kira-kira RM4.57 seliter pada minggu 6–12 Ogos 2026). Sabah, Sarawak dan Labuan dikecualikan dan dikekalkan pada RM2.15 seliter.

Untuk melindungi golongan yang benar-benar memerlukan, kerajaan mengekalkan subsidi bersasar:

• Logistik melalui kad armada SKDS 2.0 (Sistem Kawalan Diesel Bersubsidi): RM2.15 seliter.
• Pengangkutan awam (bas, ambulans, jentera bomba): RM1.88 seliter.
• Nelayan: RM1.65 seliter.

Individu pula pada mulanya menerima bantuan tunai — di bawah BUDI Individu (pemilik kenderaan diesel) dan BUDI Agri-Komoditi (pekebun kecil), yang kemudiannya dinaikkan kepada RM400 sebulan.

Setakat 30 September 2025 (petunjuk snapshot), Kementerian Kewangan melaporkan lebih 140,000 penerima BUDI Individu (RM430 juta), 180,000 penerima BUDI Agri-Komoditi (RM350 juta), dan 121,618 syarikat dengan 355,074 kenderaan diluluskan untuk kad armada. Mulai 1 Julai 2026, skim bantuan tunai BUDI Individu dan BUDI Agri-Komoditi diserap ke dalam subsidi di pam Budi Diesel, dengan penerima sedia ada dipindahkan secara automatik.

Mulai 1 Julai 2026, program Budi Diesel membenarkan pemilik kenderaan diesel persendirian yang layak membeli diesel pada RM2.10 seliter — kira-kira 700,000 pemilik kenderaan (400,000 di Semenanjung; 300,000 di Sabah, Sarawak dan Labuan). Kelayakan disahkan melalui MyKad dan pangkalan data JPJ. Kuota asas bulanan ialah 200 liter yang dikongsi dengan RON95 bersubsidi BUDI95; pemilik pikap dan SUV yang memenuhi kriteria boleh memohon tambahan 100 liter (jumlah 300 liter). Diesel bersubsidi hanya terpakai untuk campuran B10 ke atas; B7 kekal tanpa subsidi pada kadar pasaran mingguan.

Kategori diesel	Harga / liter
Diesel tanpa subsidi, Semenanjung (apungan, minggu 6–12 Ogos 2026)	RM4.57
Budi Diesel individu (dari 1 Julai 2026)	RM2.10
SKDS 2.0 (logistik/komersial)	RM2.15
Sabah/Sarawak/Labuan	RM2.15
Pengangkutan awam	RM1.88
Nelayan	RM1.65

Sumber: Kementerian Kewangan Malaysia; Paul Tan’s Automotive News; BERNAMA. Harga apungan ditetapkan mingguan melalui APM.

Berapa banyak kerajaan jimat, dan ke mana wang itu pergi?

Inilah taruhan sebenar pembaharuan ini.

Untuk diesel, Kementerian Kewangan menganggarkan penjimatan kira-kira RM5 bilion setahun sejak 10 Jun 2024 — hasil daripada menutup kebocoran penyeludupan dan menyasarkan subsidi.

Untuk RON95, Timbalan Menteri Kewangan Lim Hui Ying menyatakan kerajaan dijangka menjimatkan RM2.5 bilion hingga RM4 bilion setahun, bergantung pada harga minyak mentah global antara US$60 hingga US$80 setong. (Penilaian penuh bermula pada 2026 kerana BUDI95 hanya dilancarkan pada penghujung September 2025.)

Kerajaan menyatakan wang yang dijimatkan itu dialih semula — bukan hilang. Menurut kerajaan, penjimatan subsidi bahan api disalurkan kepada bantuan tunai langsung seperti Sumbangan Tunai Rahmah (STR) dan Sumbangan Asas Rahmah (SARA) untuk isi rumah berpendapatan rendah. Menurut Kementerian Kewangan, peruntukan gabungan STR dan SARA bagi 2026 berjumlah RM15 bilion — peruntukan tertinggi setakat ini — memanfaatkan kira-kira 9 juta penerima (SARA menjangkau lebih 8 juta orang termasuk 400,000 golongan miskin tegar berdaftar eKasih, manakala STR Fasa 1 meliputi 3.7 juta isi rumah serta 1.3 juta warga emas bujang).

Bandingan: subsidi menyeluruh lawan bersasar

Ciri	Subsidi menyeluruh (lama)	Subsidi bersasar (BUDI MADANI)
Siapa dapat	Semua pengguna, termasuk golongan kaya dan warga asing	Warganegara layak sahaja; T15 dikecualikan
Cara disalur	Harga pam ditekan untuk semua orang	Harga dua lapis + kuota melalui MyKad/PADU
Kebocoran	Tinggi — penyeludupan, penyalahgunaan (menurut kerajaan)	Dikurangkan melalui pengesahan identiti
Kos RON95	~RM20 bilion setahun (2023–2024)	Jimat ~RM2.5–4 bilion setahun (unjuran)
Kos diesel	RM14.3 bilion (sebelum)	Jimat ~RM5 bilion setahun
Fleksibiliti fiskal	Rendah	Wang dialih kepada bantuan tunai (STR/SARA RM15 bilion, 2026)

Sumber: Kementerian Kewangan Malaysia; Malay Mail; Sinar Harian.

Adakah anda layak — dan apa perlu anda buat?

Gunakan rangka ringkas ini untuk RON95:

1. Anda warganegara Malaysia dengan MyKad bercip aktif? Jika tidak — anda membayar harga tanpa subsidi (RM3.77 seliter pada minggu 6–12 Ogos 2026).
2. Anda memegang lesen memandu sah? Ini adalah syarat asas kelayakan yang diumumkan kerajaan.
3. Anda dalam kumpulan T15 (15% berpendapatan tertinggi)? Jika ya — anda dikecualikan daripada subsidi.
4. Jika lulus 1–3: anda layak untuk 200 liter RON95 pada RM1.99 setiap bulan. Tiada pendaftaran khas diperlukan bagi kebanyakan orang — sahkan sahaja kelayakan di pam menggunakan MyKad atau aplikasi.
5. Jika anda pemandu e-hailing/p-hailing atau pemilik kenderaan diesel: semak portal BUDI MADANI untuk kuota tambahan atau program khusus (contohnya Budi Diesel bagi kenderaan diesel persendirian).

Untuk diesel persendirian, syarat tambahan ialah anda mesti memiliki sendiri kenderaan diesel berdaftar dengan cukai jalan yang sah — pemilikan disahkan melalui pangkalan data JPJ.

Kesilapan lazim yang perlu dielakkan

• Menyangka anda perlu “mendaftar” untuk RON95. Bagi majoriti warganegara, kelayakan disahkan secara automatik melalui PADU dan MyKad di pam — bukan melalui borang berasingan.
• Keliru antara harga diesel dan RON95. Keduanya program berbeza dengan tarikh, harga dan mekanisme sendiri. RON95 = RM1.99 (BUDI95); diesel persendirian = RM2.10 (Budi Diesel, dari Julai 2026).
• Lupa had kuota. Belian melebihi 200 liter sebulan (RON95, mulai 1 April 2026) dikenakan harga penuh; mulai 1 Julai 2026 kuota 200 liter itu dikongsi dengan Budi Diesel. Ada juga had setiap transaksi (contohnya RM250 seperti dinyatakan operator).
• Menganggap harga tetap. Harga tanpa subsidi ditentukan Kementerian Kewangan melalui Mekanisme Penetapan Harga Automatik (APM) dan berubah setiap minggu; hanya harga bersubsidi RM1.99 yang stabil.
• Menyangka Sabah/Sarawak sama dengan Semenanjung untuk diesel. Diesel di Sabah, Sarawak dan Labuan tidak diapungkan dan kekal RM2.15 seliter.
• Membeli RON97 mengharapkan subsidi. RON97 tidak pernah disubsidi dan kekal pada kadar pasaran (RM3.21 seliter ketika BUDI95 bermula; RM4.35 seliter pada minggu 6–12 Ogos 2026).

Apa seterusnya

Sistem subsidi bahan api Malaysia masih berkembang. Beberapa perkara yang patut diperhatikan:

• Penilaian penuh 2026. Kerajaan akan mengira penjimatan sebenar RON95 setahun penuh untuk pertama kali, yang akan menentukan sama ada anggaran RM2.5–4 bilion tercapai.
• Perluasan Budi Diesel. Program diesel persendirian yang bermula Julai 2026 menandakan peralihan daripada bantuan tunai kepada subsidi di pam berasaskan MyKad — corak yang mungkin diperhalusi lagi.
• Ketepatan PADU. Keadilan seluruh sistem bergantung pada ketepatan data pendapatan. Perhatikan cara kerajaan mengendalikan rayuan dan kes yang tersalah kelas.
• Harga minyak global. Kerana harga tanpa subsidi mengikut pasaran, kenaikan harga minyak dunia meluaskan jurang antara RM1.99 dan harga penuh — menjadikan kuota lebih penting.

Untuk maklumat rasmi dan terkini, rujuk portal BUDI MADANI dan siaran akhbar Kementerian Kewangan. Angka dalam panduan ini adalah tepat setakat tarikh kemas kini; harga bahan api dan butiran program boleh berubah.