# Suruhanjaya Tenaga: Mandat dan Kuasa Pengawal Selia Tenaga Malaysia

> Halaman entiti bagi Suruhanjaya Tenaga (Energy Commission) — pengawal selia berkanun industri bekalan elektrik dan gas berpaip di Semenanjung Malaysia dan Labuan: apa yang dilesenkan, dikawal tarifnya dan dikuatkuasakan olehnya, termasuk Akta Kecekapan Tenaga dan Pemuliharaan Tenaga 2024, serta bagaimana ia berbeza daripada kementerian dasar, PETRA.

- Category: energy
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-01
- Canonical: https://negaraku.md/energy/energy-commission-suruhanjaya-tenaga

---

Apabila bekalan elektrik anda terputus, harga tarif naik, atau kilang anda tiba-tiba
diwajibkan melantik seorang pengurus tenaga berdaftar — pihak berkuasa yang sama
berada di sebalik ketiga-tiganya. Bukan kementerian, tetapi sebuah badan berkanun:
Suruhanjaya Tenaga.

## Apakah Suruhanjaya Tenaga, dan dari mana kuasanya?

Suruhanjaya Tenaga (ST, atau *Energy Commission*) ialah badan korporat yang
diperbadankan oleh seksyen 3 Akta Suruhanjaya Tenaga 2001 (Akta 610) dengan nama
rasmi "Suruhanjaya Tenaga". Ia mula beroperasi pada 1 Januari 2002, mengambil alih
fungsi bekas Jabatan Bekalan Elektrik dan Gas.

Mukadimah Akta 610 menyatakan tujuannya dengan padat: menubuhkan Suruhanjaya
"dengan kuasa untuk mengawal selia aktiviti bekalan tenaga di Malaysia, dan untuk
menguatkuasakan undang-undang bekalan tenaga". Skop operasinya ialah industri
bekalan **elektrik dan gas berpaip** di **Semenanjung Malaysia dan Wilayah
Persekutuan Labuan**.

| | |
| --- | --- |
| Nama | Suruhanjaya Tenaga (Energy Commission of Malaysia) |
| Jenis | Badan berkanun; badan korporat (s.3, Akta 610) |
| Operasi bermula | 1 Januari 2002 |
| Statut pemboleh | Akta Suruhanjaya Tenaga 2001 (Akta 610) |
| Undang-undang dikuatkuasakan | Akta Bekalan Elektrik 1990 (Akta 447); Akta Bekalan Gas 1993 (Akta 501); Akta 610; Akta 861 (sejak 2025) |
| Skop | Industri bekalan elektrik dan gas berpaip, Semenanjung Malaysia + Labuan |
| Keahlian | Pengerusi, dua wakil Kerajaan, dan dua hingga empat ahli lain, dilantik oleh Menteri (s.5) |
| Ketua | Pengerusi, yang juga Ketua Pegawai Eksekutif (s.18) |
| Kementerian dasar | Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air (PETRA) |
| Laman web | `st.gov.my` |

## Apa sebenarnya yang dikawal selia oleh ST?

Seksyen 14 Akta 610 memberikan Suruhanjaya lima belas fungsi. Laman ST sendiri
menyusunnya kepada tiga tonggak — pengawalseliaan **ekonomi**, **teknikal** dan
**keselamatan**. Antara fungsi utama seksyen 14(1):

| Perenggan s.14(1) | Fungsi |
| --- | --- |
| (a)–(c) | Menasihati Menteri tentang dasar dan hal ehwal bekalan elektrik serta gas berpaip |
| (d) | Melaksana dan menguatkuasakan undang-undang bekalan tenaga |
| (e)–(f) | Mengawal selia industri elektrik dan gas, serta melindungi orang ramai daripada bahaya |
| (g) | Menggalakkan kecekapan, ekonomi dan keselamatan dalam bekalan dan penggunaan |
| (h) | Melindungi persaingan dan mencegah penyalahgunaan kuasa monopoli atau kuasa pasaran |
| (i) | Menggalakkan penggunaan tenaga boleh baharu dan pemuliharaan tenaga tidak boleh baharu |
| (n) | Mengkaji semula undang-undang bekalan tenaga dan mengesyorkan pindaan kepada Menteri |

Dalam praktik, ini bermakna ST melesenkan penjana, pemegang lesen penghantaran dan
pengedaran, serta pembekal gas berpaip; mengawal selia tarif melalui rangka kerja
pengawalseliaan ekonominya; menetapkan piawaian keselamatan pepasangan elektrik dan
gas; dan menyiasat kemalangan. Perhatikan perkataan "berpaip" (perenggan f) — mandat
gas ST ialah gas melalui paip, bukan hulu minyak dan gas negara.

## Bagaimana ST ditadbir?

Keputusan tidak tertumpu pada satu individu. Di bawah seksyen 5, Suruhanjaya terdiri
daripada Pengerusi, dua ahli yang mewakili Kerajaan, dan dua hingga empat ahli lain —
kesemuanya dilantik oleh Menteri. Seksyen 7 mengehadkan setiap penggal kepada tidak
melebihi tiga tahun, dengan maksimum dua penggal berturut-turut. Seksyen 18
menjadikan Pengerusi merangkap Ketua Pegawai Eksekutif, bertanggungjawab atas
pentadbiran harian.

Seksyen 16 menetapkan hierarki dengan jelas: **Suruhanjaya bertanggungjawab kepada
Menteri**, dan Menteri boleh memberikan arahan berbentuk am — selaras dengan
undang-undang bekalan tenaga — yang ST wajib laksanakan. ST membiayai operasinya
melalui satu Kumpulan Wang (Fund) di bawah seksyen 24, disokong oleh fi lesen dan caj
pentadbiran.

## Apa peranan baharu ST di bawah EECA 2024?

Mandat ST berkembang pada 1 Januari 2025, apabila **Akta Kecekapan Tenaga dan
Pemuliharaan Tenaga 2024 (Akta 861)** berkuat kuasa dan menamakan ST sebagai agensi
penguatkuasanya. Menurut rekod portal perundangan Pejabat Peguam Negara, Akta itu
mendapat perkenan DiRaja pada 14 November 2024 dan diwartakan pada 26 November 2024;
skopnya, seperti Akta 610, meliputi Semenanjung Malaysia dan Labuan.

Kesan praktikalnya paling terasa oleh pengguna tenaga besar. Menurut lapor akhbar
sewaktu penguatkuasaan, entiti yang menggunakan **21,600 gigajoule (GJ) atau lebih
setahun** — bersamaan bil elektrik tahunan sekitar RM2.4 juta — mesti melantik
pengurus tenaga berdaftar, melaksanakan sistem pengurusan tenaga, dan menjalankan
audit tenaga. Akta itu turut memperluas kawal selia kepada produk guna tenaga
(melalui Standard Prestasi Tenaga Minimum) dan pelabelan kecekapan bangunan.

## Apa beza ST dengan PETRA?

Ini kekeliruan yang paling lazim. **PETRA** — Kementerian Peralihan Tenaga dan
Transformasi Air — ialah kementerian yang **menggubal dasar** tenaga dan air negara.
**Suruhanjaya Tenaga** ialah badan berkanun yang **mengawal selia dan menguatkuasa**.

Pembahagian ini tertulis dalam Akta 610 itu sendiri: perenggan 14(1)(a)–(c) memberi
ST peranan *menasihati* Menteri tentang dasar, manakala seksyen 16 mewajibkan ST
menuruti arahan am Menteri. Ringkasnya, PETRA memutuskan hala tuju; ST melesen,
mengawal tarif, menetapkan piawaian dan menyiasat. Struktur organisasi ST yang baharu
turut berkuat kuasa 1 Januari 2026 untuk menyokong agenda peralihan tenaga ini.

## Apa yang seterusnya

- Undang-undang teras yang dikuatkuasakannya: Akta Bekalan Elektrik 1990 (Akta 447)
  dan Akta Bekalan Gas 1993 (Akta 501)
- Kewajipan baharu bagi pengguna besar: Akta Kecekapan Tenaga dan Pemuliharaan Tenaga
  2024 (Akta 861)
- Baca statut asas di
  [teks penuh Akta 610](https://faolex.fao.org/docs/pdf/mal37918.pdf) atau
  semak mandat rasmi di [laman "About Us" ST](https://www.st.gov.my/about-us)

## Sources

- Energy Commission Act 2001 (Act 610) — full text — https://faolex.fao.org/docs/pdf/mal37918.pdf (FAOLEX (FAO) — repositori pengehosan; statut digubal oleh Parlimen Malaysia)
- About Us — Energy Commission (Suruhanjaya Tenaga) — https://www.st.gov.my/about-us (Suruhanjaya Tenaga)
- The Energy Commission of Malaysia (ST) Unveils New Organisational Structure, Effective January 2026 — https://www.st.gov.my/energy-commission-malaysia-st-unveils-new-organisational-structure-support-malaysias-energy (Suruhanjaya Tenaga)
- Energy Efficiency and Conservation Act 2024 (Act 861) — legislation record (Royal Assent 14/11/2024; Publication in Gazette 26/11/2024) — https://lom.agc.gov.my/act-detail.php?type=latest&act=861 (Pejabat Peguam Negara Malaysia (Attorney General's Chambers))
- Act 861 Comes Into Force Tomorrow, Towards Making Malaysia More Energy-Sustainable Country — https://www.bernama.com/en/news.php?id=2378207 (BERNAMA)
- Energy Efficiency and Conservation Act 2024 to be enforced on Jan 1, 2025 — https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/12/04/energy-efficiency-and-conservation-act-2024-to-be-enforced-on-jan-1-2025 (The Star)
- Petroleum Development Act 1974 (Act 144) — legislation record — https://lom.agc.gov.my/act-detail.php?type=principal&act=144 (Pejabat Peguam Negara Malaysia (Attorney General's Chambers))

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0