Apa yang Boleh dan Tidak Boleh Dipotong Majikan daripada Gaji

Slip gaji anda kurang daripada jumlah yang dijangka, dan sebabnya dinyatakan sebagai “polisi syarikat”. Tetapi majikan tidak boleh memotong gaji sesuka hati: Akta Kerja 1955 menetapkan satu senarai tertutup potongan yang sah — apa-apa di luar senarai itu tidak dibenarkan.

Apa peraturan asasnya?

Seksyen 24(1) Akta Kerja 1955 menyatakan prinsip yang jelas: tiada potongan boleh dibuat daripada gaji pekerja kecuali mengikut Akta ini. Sejak 1 Januari 2023, Akta Kerja terpakai kepada semua pekerja di Semenanjung Malaysia, bukan lagi hanya mereka yang bergaji rendah.

Ertinya sesuatu potongan mesti disandarkan kepada salah satu kategori yang dibenarkan Akta. Jika potongan tidak masuk salah satu kategori di bawah, ia tidak dibenarkan di bawah Seksyen 24.

Potongan apa yang boleh tanpa kelulusan anda?

Seksyen 24(2) menyenaraikan potongan yang boleh dibuat majikan tanpa memerlukan persetujuan anda mahupun kelulusan pihak berkuasa:

Potongan	Syarat
Undang-undang bertulis lain	Termasuk caruman berkanun seperti KWSP, PERKESO, EIS dan PCB (Seksyen 24(2)(d))
Lebihan gaji	Hanya jika bayaran lebih itu dibuat dalam tiga bulan sebelum bulan potongan, akibat kesilapan majikan (Seksyen 24(2)(a))
Indemniti	Indemniti yang terhutang kepada majikan kerana berhenti tanpa notis, di bawah Seksyen 13(1) (Seksyen 24(2)(b))
Pendahuluan gaji	Bayaran balik pendahuluan di bawah Seksyen 22, asalkan tiada faedah dikenakan (Seksyen 24(2)(c))

Perhatikan had tiga bulan untuk lebihan gaji: jika majikan tersilap bayar lebih setahun lalu, mereka tidak boleh potong gaji anda sekarang untuk menuntutnya balik, kerana bayaran itu berada di luar tiga bulan sebelum bulan potongan.

Potongan apa yang perlu persetujuan atau kebenaran?

Seksyen 24(3) menyenaraikan potongan yang hanya boleh dibuat atas permintaan bertulis daripada anda — iaitu bayaran kepada kesatuan sekerja berdaftar atau koperasi jimat-cermat dan pinjaman, dan pembelian saham perniagaan majikan.

Seksyen 24(4) lebih ketat: potongan berikut memerlukan permintaan bertulis anda dan kebenaran bertulis terlebih dahulu daripada Ketua Pengarah Tenaga Kerja:

• Sumbangan kepada skim persaraan, kumpulan wang simpanan, skim kebajikan atau skim insurans untuk manfaat pekerja
• Bayaran balik pendahuluan gaji di bawah Seksyen 22 yang dikenakan faedah, berserta bayaran faedah itu
• Bayaran kepada pihak ketiga bagi pihak anda
• Pembelian barangan perniagaan majikan yang ditawarkan untuk jualan
• Sewa penginapan serta kos perkhidmatan, makanan dan hidangan yang disediakan majikan atas permintaan anda atau di bawah kontrak perkhidmatan

Bolehkah majikan potong sebagai denda?

Ini soalan yang paling kerap disalah faham. Potongan sebagai “denda” kerana lewat, prestasi lemah, atau kerosakan barang tidak tersenarai dalam potongan yang dibenarkan tanpa persetujuan di bawah Seksyen 24(2). Ia juga bukan antara potongan yang disenaraikan di bawah Seksyen 24(3) atau 24(4).

Ada juga had jumlah keseluruhan. Seksyen 24(8) menetapkan bahawa jumlah semua potongan dalam satu bulan tidak boleh melebihi 50% gaji yang diperoleh bulan itu. Seksyen 24(9) mengecualikan beberapa perkara daripada had ini: indemniti di bawah Seksyen 13(1), bayaran akhir bagi jumlah terhutang kepada majikan apabila kontrak tamat, dan bayaran balik pinjaman perumahan — yang, dengan kebenaran bertulis Ketua Pengarah, boleh melebihi had 50% dengan tambahan tidak lebih daripada 25% gaji yang diperoleh.

What’s next

• Semak slip gaji anda dan padankan setiap potongan dengan kategori di atas.
• Jika satu potongan tidak sepadan, minta majikan tunjukkan asas undang-undangnya secara bertulis.
• Jika tidak selesai, failkan aduan kepada pejabat Jabatan Tenaga Kerja (JTKSM) yang berdekatan.