Mengambil Pekerja Asing — Rantaian Kelulusan Sepenuhnya

Hampir setiap panduan untuk mengambil pekerja asing di Malaysia bermula dengan kuota. Kuota ialah langkah ketiga.

Langkah pertama ialah satu seksyen Akta Kerja yang telah berkuat kuasa sejak 1 Januari 2023 dan yang masih dianggap sebagai kerja kertas semata-mata oleh sejumlah majikan yang mengejutkan: s.60K — tiada majikan boleh menggaji pekerja asing melainkan kelulusan awal telah diperoleh daripada Ketua Pengarah. Bukan pemberitahuan. Bukan pendaftaran. Kelulusan awal, dengan ancaman denda sehingga RM100,000 atau lima tahun penjara, atau kedua-duanya.

Berikut ialah keseluruhan rantaian, mengikut urutan, dengan jam waktu terikat pada setiap pautan.

1. Kelulusan awal di bawah s.60K

Kewajipan itu terletak pada majikan dan kelulusan diberikan kepada majikan, bukan kepada pekerja. “Pekerja asing” mengambil takrif s.2 — setiap bukan warganegara — tetapi s.60O mengeluarkan pemastautin tetap daripada Bahagian ini sepenuhnya, jadi pengambilan PR tidak memerlukan apa-apa daripada ini.

JTKSM menetapkan sempadan dengan jelas. Seksyen 60K terpakai kepada pengambilan pekerja bukan warganegara baharu. Ia tidak terpakai kepada pembaharuan Pas Penggajian, Pas Lawatan (Kerja Sementara) atau pas-pas lain. Dan ia adalah mandatori bagi setiap majikan tanpa pengecualian — termasuk secara nyata jawatan yang telah dikecualikan oleh PERKESO daripada keperluan pengiklanan.

Apa yang menjadikan s.60K lebih daripada sekadar borang ialah subseksyen (4). Ketua Pengarah boleh meluluskan hanya jika majikan, pada tarikh permohonan:

• tidak mempunyai apa-apa perkara belum selesai berkaitan dengan apa-apa keputusan, perintah atau arahan yang dikeluarkan di bawah Akta Kerja; atau
• tidak mempunyai apa-apa perkara atau kes belum selesai berkaitan dengan sabitan di bawah Akta Kerja, Akta Keselamatan Sosial Pekerja 1969, Akta Standard Minimum Perumahan, Penginapan dan Kemudahan Pekerja 1990 (Akta 446) atau Akta Majlis Perundingan Gaji Negara 2011; dan
• tidak disabitkan atas apa-apa kesalahan di bawah mana-mana undang-undang bertulis berkaitan anti-pemerdagangan orang dan buruh paksa.

Itu ialah tapisan pematuhan yang disamarkan sebagai langkah imigresen. Sabitan penginapan yang belum diselesaikan, perintah gaji minimum yang belum dibayar, sabitan PERKESO — setiap satunya menghentikan saluran pengambilan, bukan sekadar fail tempat ia timbul. Ia adalah perkara paling berguna untuk diketahui tentang s.60K dan hampir tidak pernah ditulis di mana-mana.

Setelah diluluskan, s.60K(3) memberi majikan empat belas hari dari tarikh penggajian untuk mengemukakan butir-butir pekerja kepada Ketua Pengarah.

Kelulusan itu sendiri membawa kesahan tetap 12 bulan bagi semua kategori pekerja asing atau pekerja bukan warganegara yang diuruskan oleh JTKSM, berkuat kuasa 1 Oktober 2024 — kecuali kelulusan yang dikeluarkan di bawah Proses Tukar Majikan Khas (PTM Khas).

2. Sistem mana yang anda failkan

Tiada satu portal tunggal, dan memilih yang salah membazir berminggu-minggu. JTKSM menyalurkan permohonan s.60K kepada tujuh kategori:

Kategori	Saluran
PLKS, kuota baharu atau biasa — pusat spa, kesihatan dan urutan, hotel, resort pulau, caddy golf, taman rekreasi dan taman tema air	Modul FWeApproval, FWCMS
PLKS, kes demi kes atau mekanisme khas	ePPAx, Permohonan Khas — skrin hanya muncul selepas JTKSM mengeluarkan jemputan kepada majikan yang lulus tapisan awal di Pusat Setempat
PLKS, tukar majikan (pemindahan merentas sektor dibenarkan)	ePPAx, Tukar Majikan
Pas Penggajian dan Pas Lawatan Ikhtisas	Xpats Gateway
Pekerja domestik asing	ePPAx — permohonan sumber Indonesia mesti melalui Agensi Pekerjaan Swasta yang memegang Lesen B atau C
Nelayan asing, pengawal keselamatan, anak kapal, Pas Kediaman, RP-T, Pas Pelajar, pas ikhtisas	ePPAx, Pas Lain 1
PLKS warganegara Thai dan tukang masak tomyam	ePPAx, Pas Lain 2

ePPAx — Sistem Pengurusan Pekerja Asing Bersepadu — dikendalikan oleh JTKSM dan berada di eppax.gov.my, bukan di subdomain Imigresen. FWCMS ialah sistem berasingan yang dikendalikan oleh vendor. Sejak Disember 2024, pelaporan kedua-dua penggajian dan penamatan pekerja asing dibuat dalam ePPAx di bawah Profil, menggantikan Borang PA 1/13 dan PA 2/13 yang lama.

Satu amaran tentang ePPAx sebagai sumber rujukan: Soalan Lazimnya sendiri menerbitkan angka levi pembuatan yang bercanggah dengan kedua-dua jadual fi yang diwartakan dan jadual Imigresen. Gunakannya untuk memfailkan, bukan untuk menetapkan harga.

Satu nota yang sempit tetapi penting tentang ejen pengambilan di luar negara: JTKSM buat masa ini mengesahkan Surat Permintaan (Demand Letter) hanya bagi pekerja Nepal, di bawah memorandum persefahaman yang berkuat kuasa.

3. Kuota

Saluran permohonan khas menjadikan urutannya jelas — seorang majikan hanya menjadi kelihatan dalam ePPAx selepas lulus tapisan awal di Pusat Setempat, dan hanya apabila JTKSM mengeluarkan jemputan. Kuota oleh itu ialah pintu yang majikan lalui, bukan borang yang majikan kemukakan sesuka hati, dan sektor-sektor yang terbuka di bawah mekanisme kes demi kes ditetapkan oleh notis yang diterbitkan di Pusat Setempat dan bukan oleh apa-apa peraturan tetap.

Berikutan keputusan Kabinet pada 1 Julai 2026, pengurusan Pusat Setempat berpindah kepada Kementerian Sumber Manusia (KESUMA). Mulai 6 Julai 2026 semua permohonan kuota pekerja asing dikendalikan secara berpusat oleh KESUMA melalui modul eQuota FWCMS, menggantikan proses OSC kes demi kes yang terdahulu; Kementerian Dalam Negeri (KDN) mengekalkan kuasa muktamad untuk mengeluarkan pas dan permit atas alasan keselamatan.

Kelayakan pekerja ditetapkan pada peringkat ini. Berumur 18 hingga 45 tahun pada masa permohonan, disahkan sihat oleh pusat pemeriksaan kesihatan di negara sumber, tidak berada dalam senarai larangan di bawah s.8(3) Akta Imigresen 1959/63, dan warganegara negara sumber yang diluluskan. Indonesia, Thailand, Kemboja, Bangladesh, Myanmar, Laos, Vietnam, Pakistan, Sri Lanka, Turkmenistan, Uzbekistan, Kazakhstan dan Nepal terbuka merentas sektor; Filipina membenarkan pekerja lelaki dalam semua sektor tetapi wanita hanya sebagai pembantu rumah; India dihadkan kepada sub-sektor perkhidmatan tertentu, pertanian, pembuatan dan pembinaan.

4. Visa Dengan Rujukan dan visa masuk

Dua dokumen, dua pengeluar, dan ia tidak boleh saling ditukar ganti. Visa Dengan Rujukan (VDR) diluluskan oleh ibu pejabat Imigresen di Malaysia. Visa masuk kemudian dikeluarkan oleh pejabat perwakilan Malaysia di negara asal pekerja. Seorang pekerja hanya boleh masuk melalui pintu masuk yang ditetapkan dengan memegang kedua-duanya.

Fi mengikut kewarganegaraan. Caj visa berjulat daripada percuma bagi warganegara Thai dan RM13 bagi Vietnam sehingga RM50 bagi warganegara India, dan bon keselamatan — dikemukakan sebagai jaminan bank, jaminan insurans atau deposit, dengan jaminan sah sekurang-kurangnya lapan belas bulan — berjulat daripada RM250 bagi Indonesia, Thailand dan Kemboja sehingga RM1,500 bagi Vietnam. Bon itu boleh dikembalikan, tetapi hanya jika penghantaran pulang diselesaikan dengan betul melalui Check Out Memo.

5. Ketibaan dan pemeriksaan perubatan FOMEMA

Pekerja tiba dan jam bermula serta-merta. Halaman Imigresen sendiri menyatakan tempoh pelepasan pintu masuk dua kali dan secara tidak konsisten — enam jam dalam bahagian pra-ketibaan, dua puluh empat jam dalam bahagian pasca-ketibaan — jadi anggapkannya sebagai hari yang sama dan sahkan secara setempat.

Kemudian pemeriksaan perubatan. Majikan mempunyai tiga puluh hari dari ketibaan untuk memeriksa pekerja di pusat berdaftar FOMEMA. Ini bukan formaliti yang dilekatkan pada penghujung: Pas Lawatan (Kerja Sementara) hanya dikeluarkan setelah pekerja disahkan sihat. Jika pekerja didapati tidak sihat, tiada pas dikeluarkan, pekerja tidak boleh tinggal, dan majikan mesti memohon Check Out Memo serta menghantar mereka pulang. Pas mesti dikeluarkan di pejabat Imigresen yang sama yang mengeluarkan surat kelulusan VDR.

Dua amaran tentang FOMEMA. Laman awamnya di fomema.com.my buat masa ini memaparkan halaman pemegang tempat, dan portal langsung berada pada domain yang berbeza — jadi prosedur pematuhan yang memaut ke alamat lama akan menghantar kakitangan ke mana-mana. Yang lebih penting, FOMEMA memerlukan pemeriksaan perubatan tahunan bagi semua pekerja asing, berkuat kuasa 16 Disember 2023. Itulah peraturan yang berkuat kuasa dan ia menggantikan perkataan “lanjutan tahun kedua dan ketiga sahaja” yang lebih lama yang masih dibawa pada halaman Imigresen — rancang untuk pemeriksaan FOMEMA yang baharu setiap tahun.

6. PLKS dan pembaharuannya

Pas Lawatan (Kerja Sementara) berkuat kuasa dua belas bulan. Lanjutan difailkan sehingga tiga bulan sebelum tamat tempoh, dan mesti masuk sebelum pas luput — permohonan yang lewat dirujuk kepada Bahagian Penguatkuasaan Imigresen dan bukannya diproses.

Senarai semak pembaharuan ialah tempat kewajipan berterusan muncul: pasport dengan sekurang-kurangnya dua belas bulan lagi, bon keselamatan, polisi insurans kesihatan SPIKPA (tidak diperlukan dalam sektor perladangan), slip Skim Pampasan Pekerja Asing, dan pensijilan FOMEMA yang baharu.

Perhatikan apa yang senarai semak itu tidak sebut. Pekerja asing telah berada di dalam PERKESO sejak perlindungan kecederaan pekerjaan diperluas kepada mereka pada 1 Januari 2019, dan perlindungan itu telah semakin diperluaskan sejak itu. Ia terletak di bawah Akta Keselamatan Sosial Pekerja 1969 dan bukan di bawah syarat pas, jadi ia tidak pernah muncul pada senarai semak Imigresen — dan ia betul-betul jenis kelalaian yang muncul kemudian sebagai perkara PERKESO belum selesai yang menghalang kelulusan s.60K yang seterusnya.

Jumlah penggajian dihadkan kepada sepuluh tahun, kecuali pekerja yang berdaftar di bawah program 6P, yang dihadkan kepada tiga.

Pas itu membawa syarat yang menjangkau ke dalam hubungan pekerjaan: ahli keluarga tidak boleh mengiringi atau tinggal di Malaysia, pekerja tidak boleh ditempatkan sebagai barisan hadapan, tukar majikan atau sektor tidak dibenarkan, dan perkahwinan adalah dilarang.

7. Keluar

Seksyen 60KA menutup gelung dan sentiasa terlepas pandang. Jika majikan menamatkan perkhidmatan, jika pas tamat tempoh, atau jika pekerja dihantar pulang atau diusir, majikan mempunyai tiga puluh hari untuk memaklumkan Ketua Pengarah. Jika pekerja menamatkan perkhidmatan mereka sendiri atau lari, tempohnya ialah empat belas hari — jam yang lebih pendek terikat pada kes yang majikan perasan paling lewat.

Seksyen 60M dan 60N kemudian mengawal imbangan tempatan–asing. Tiada majikan boleh menamatkan kontrak pekerja tempatan bagi tujuan menggaji pekerja asing. Dan dalam pemberhentian yang tulen, majikan tidak boleh menamatkan pekerja tempatan sehingga ia terlebih dahulu menamatkan semua pekerja asing yang bekerja dalam kapasiti yang serupa.

Kesilapan lazim

Bermula dengan kuota. Kelulusan seksyen 60K datang dahulu dan boleh ditolak atas sebab yang tiada kaitan dengan bilangan tenaga kerja.

Menganggap pembaharuan memerlukan s.60K. Ia tidak — JTKSM menyatakan sedemikian secara nyata. Memfailkan tetap membazir satu kitaran.

Menganggap pengecualian pengiklanan PERKESO membuang kewajipan s.60K. Ia tidak; JTKSM menamakan kes itu secara khusus.

Mengabaikan tapisan pematuhan s.60K(4). Sabitan Akta 446 atau gaji minimum yang terbuka menghalang setiap pengambilan asing masa depan, bukan sekadar yang menyebabkannya timbul.

Terlepas pemfailan butiran 14 hari selepas penggajian bermula. Kelulusan bukan penghujung kewajipan s.60K.

Membiarkan pas luput sebelum memfailkan lanjutan. Itu menukar pembaharuan pentadbiran menjadi perkara penguatkuasaan.

Menggunakan prosedur Semenanjung untuk Sabah atau Sarawak. Imigresen menyatakan bahawa permohonan bagi negeri-negeri itu tertakluk kepada prosedur Kerajaan Negeri masing-masing.

Apa yang seterusnya

Sebelum apa-apa yang lain, jalankan tapisan s.60K(4) terhadap syarikat anda sendiri: mana-mana perintah, arahan hidup atau sabitan belum selesai di bawah Akta Kerja, PERKESO, Akta 446 atau Akta gaji minimum, dan mana-mana perkara pemerdagangan atau buruh paksa. Selesaikannya dahulu, kerana ia akan muncul sebagai penolakan yang tidak dijelaskan pada masa yang paling teruk.

Kemudian bina kalendar ke belakang dari tarikh tamat tempoh pas — lanjutan pada tolak tiga bulan, FOMEMA bagi tahun kedua dan ketiga, dan jam pelaporan 14 hari dan 30 hari dalam s.60KA bagi sesiapa yang pergi.