Foreign Worker Levy Rates and the Multi-Tier Levy

Mulakan dengan perkara yang menjadikan topik ini sukar untuk dikaji: tiada instrumen levi pekerja asing.

Cari dalam warta persekutuan untuk “levi” atau “levy” dan anda akan mendapat levi CIDB, levi HRD Corp, levi keberangkatan, levi keuntungan luar biasa — dan tiada apa-apa mengenai pekerja asing. Ini bukan kegagalan pengindeksan. Apa yang semua orang panggil levi itu, dari segi undang-undang, ialah fi di bawah s.3 Akta Fee 1951 (Fees Act 1951), yang dikenakan oleh Fees (Employment Pass, Visit Pass (Temporary Employment) and Work Pass) Order 1998, P.U.(A) 479/1998. Perkataan “levy” tidak terdapat di dalamnya.

Kadar yang berkuat kuasa terletak dalam Schedule I, yang digantikan sepenuhnya oleh P.U.(A) 67/2016, berkuat kuasa 18 Mac 2016. Kadar-kadar itu dinyatakan sebulan. Setiap angka “levi tahunan” yang tersebar adalah angka bulanan itu didarab dengan dua belas.

Kadar levi mengikut sektor

Tahunan, bagi setiap pekerja, seperti yang digazetkan dan seperti yang diterbitkan oleh Jabatan Imigresen:

Sektor	Semenanjung Malaysia	Sabah, Sarawak dan Labuan
Perkilangan	RM1,850	RM1,010
Pembinaan	RM1,850	RM1,010
Perkhidmatan	RM1,850	RM1,490
Perkhidmatan (resort pulau)	RM1,850	RM1,010
Perladangan	RM640	RM590
Pertanian	RM640	RM410
Pembantu rumah — pertama	RM410	RM410
Pembantu rumah — kedua dan seterusnya	RM590	RM590
Kerja-kerja lain	RM1,850	RM1,490

Dua caj tambahan turut dikenakan bersama: fi pemprosesan RM125 bagi setiap permohonan dan fi pas RM60 untuk Visit Pass (Temporary Employment). Visa kemasukan dan bon keselamatan adalah berasingan lagi, dan kedua-duanya ditentukan mengikut kewarganegaraan dan bukan mengikut sektor.

Perhatikan bahawa warta itu mengumpulkan Labuan bersama Sabah dan Sarawak, bukan bersama Semenanjung — satu kesilapan yang mudah berlaku dan mahal bagi sesiapa yang membajet operasi di Labuan.

Dan perhatikan apa yang tidak berlaku: Schedule I tidak dipinda sejak 18 Mac 2016. Rantaian perintah pindaan kepada P.U.(A) 479/1998 berjalan 172/2011, 79/2014, 67/2016, 1/2017, 241/2018, 2/2019, 122/2019, 145/2020, 354/2020, 258/2021, 4/2022 dan 231/2023 — dan berhenti di situ. Tiada apa-apa selepas 1 Ogos 2023. Sepuluh tahun kadar sektor yang tidak berubah itu sendiri adalah intipati cerita ini.

Dua Schedule yang tiada siapa memetik

Malaysia sudah pun mempunyai levi berperingkat (tiered levy). Ia berperingkat mengikut tempoh penggajian, bukan mengikut pergantungan tenaga kerja — sebab itulah pasaran terus menunggu “levi berperingkat” yang sebenarnya sudah wujud dalam satu bentuk.

Schedule IA — tahun kesebelas dan seterusnya. Diperkenalkan oleh P.U.(A) 241/2018 pada RM10,000 setahun, kemudian dikurangkan oleh P.U.(A) 122/2019 berkuat kuasa 30 April 2019 kepada RM500 sebulan, RM6,000 setahun, dan RM166.67 sebulan, RM2,000 setahun untuk perladangan dan pertanian. Angka yang sama terpakai di kedua-dua wilayah. Memandangkan tempoh penggajian maksimum ialah sepuluh tahun, schedule ini menangkap tepat kes-kes lanjutan tempoh (extension).

Schedule IB — program khas. Kadar rata RM1,500 setiap pas untuk majikan yang menyertai program khas seperti latihan semula (recalibration), di bawah P.U.(A) 231/2023, berkuat kuasa 1 Ogos 2023.

Siapa yang bertanggungjawab dari segi undang-undang

Majikan. Dan tarikhnya penting, kerana hampir setiap panduan yang diterbitkan silap mengenainya.

P.U.(A) 1/2017, berkuat kuasa 1 Januari 2017, meminda perenggan 3 Perintah induk untuk menggantikan “An Employment Pass holder” dengan “An employer of the Employment Pass holder”, dan memansuhkan perkataan “to him”. Perenggan-perenggan yang dimasukkan kemudian langsung tidak meninggalkan ruang: perenggan 3A menyatakan “any employer who makes an application to extend a Visit Pass (temporary employment) … shall pay the fees”, dan perenggan 3B menyatakan “any employer of the Visit Pass (temporary employment) holder … shall pay the fees”.

Jadi liabiliti majikan telah pun digazetkan sejak 1 Januari 2017. Tarikh 1 Januari 2018 yang diulang-ulang dalam panduan HR ialah tarikh Kementerian Sumber Manusia mengumumkan dasar tersebut, bukan tarikh undang-undang itu berubah. “Keputusan Kabinet 25 Mac 2016” yang kerap dipetik itu tidak dapat dikesan kepada sebarang sumber rasmi sama sekali.

Mengenai potongan, kedudukannya lebih halus daripada yang dinyatakan oleh pasaran. Tiada larangan berkanun yang nyata terhadap potongan levi daripada gaji pekerja. Apa yang ada sebaliknya ialah s.24 Akta Kerja 1955 (Employment Act 1955), suatu senarai tertutup: subseksyen (1) melarang setiap potongan yang tidak dibenarkan oleh Akta itu, dan subseksyen (2) hanya membenarkan pemulihan bayaran lebih, indemniti s.13(1), pendahuluan s.22, dan potongan yang dibenarkan oleh undang-undang bertulis lain. Levi itu tidak disebut di mana-mana dalam Akta 265. Oleh itu potongan itu menyalahi undang-undang melalui peninggalan (omission), dan itulah sebabnya tiada siapa yang pernah dapat memetik peruntukan yang melarangnya.

Bila ia dibayar

Sebulan, dikenakan semasa pengeluaran dan sekali lagi pada setiap pembaharuan, dipro-rata mengikut tempoh pas itu — perenggan 3A menyatakannya sebagai “the fees shall be payable in accordance with the period of the Pass issued”. Pas itu berjalan selama dua belas bulan.

Terdapat percanggahan yang belum selesai mengenai masa bagi permohonan baharu. Imigresen menyatakan bahawa surat kelulusan hanya dikeluarkan selepas majikan membuat bayaran levi dalam tempoh dua hari. ePPAx pula menyatakan dalam tempoh 30 hari selepas kelulusan kuota. Dua sistem rasmi, dua tarikh akhir; ikut yang lebih pendek.

Pembaharuan dibayar kepada Imigresen bersama lanjutan pas, secara tunai atau melalui draf bank kepada Ketua Pengarah Imigresen Malaysia.

Adakah levi berbilang tingkat telah digazetkan?

Tidak. Sehingga Julai 2026, tiada instrumen yang melaksanakan Multi-Tier Levy Mechanism (Mekanisme Levi Berbilang Tingkat) yang telah digazetkan, dan ia tidak berkuat kuasa.

Jawapan negatif itulah sebenarnya yang paling dicari oleh kebanyakan orang, dan ia tidak dinyatakan dengan jelas di mana-mana lagi. Buktinya ada tiga: carian warta yang menyeluruh tidak mengembalikan sebarang P.U.(A) atau P.U.(B) yang sepadan dengan levi pekerja asing dalam mana-mana bentuk tajuk yang jelas; rantaian pindaan bagi perintah fi yang mengawal selia berhenti pada P.U.(A) 231/2023; dan Schedule I masih berbunyi sama seperti pada 2016.

Sejarah pengumuman menjelaskan mengapa begitu ramai orang percaya sebaliknya:

Bila	Di mana	Apa yang dinyatakan
2019	Pengumuman menteri	Levi berbilang tingkat mulai 1 Januari 2020, kadar ditahan sehingga keputusan Kabinet
2024	Direkodkan dalam RMK-13	Mekanisme itu diluluskan pada 2024
18 Okt 2024	Ucapan Bajet 2025	Kerajaan mencadangkan untuk melaksanakannya awal tahun berikutnya — tiada kadar diberikan
31 Jul 2025	Rancangan Malaysia Ketiga Belas	MTLM akan dilaksanakan pada 2026; hasilnya disalurkan kepada tabung amanah untuk automasi
10 Okt 2025	Ucapan Bajet 2026	Tiada sebutan langsung

Diluluskan bukan bermakna digazetkan, dan dirancang bukan bermakna berkuat kuasa. Reka bentuk yang tersebar — kadar meningkat mengikut nisbah pekerja asing kepada jumlah tenaga kerja — berasal daripada kertas dasar 2021 yang tidak pernah diberikan kesan undang-undang, dan angka yang disertakan dengannya tidak sepatutnya digunakan untuk tujuan pembajetan.

Isyarat paling kukuh pada masa ini ialah kesenyapan itu sendiri. Dengan separuh daripada tahun 2026 telah berlalu dan tiada pindaan kepada Schedule I kelihatan, permulaan kuat kuasa pada 2026 memerlukan satu instrumen yang belum lagi muncul.

Kesilapan lazim

Mencari dalam warta untuk perkataan “levy”. Ia adalah fi di bawah Akta Fee 1951 dan perkataan itu tidak pernah muncul.

Memetik angka tahunan seolah-olah ia digazetkan. Warta menyatakan kadar bulanan; angka tahunan itu hanyalah kiraan aritmetik.

Meletakkan Labuan pada kadar Semenanjung. Warta mengumpulkannya bersama Sabah dan Sarawak.

Mengaitkan liabiliti majikan dengan keputusan Kabinet 2018. Ia telah digazetkan pada 1 Januari 2017 oleh P.U.(A) 1/2017.

Memetik ePPAx untuk kadar. FAQ ePPAx sendiri menerbitkan angka perkilangan yang bercanggah dengan warta mahupun Imigresen.

Menganggap levi berbilang tingkat sudah berkuat kuasa. Ia telah diluluskan dan diumumkan, tetapi ia bukan undang-undang.

Langkah seterusnya

Bajetkan berdasarkan kadar yang digazetkan, bukan yang diumumkan, dan pantau Schedule I bagi P.U.(A) 479/1998 dan bukannya kenyataan menteri — perintah pindaan itulah satu-satunya perkara yang akan benar-benar mengubah asas kos anda.

Jika anda menggaji sesiapa yang menghampiri tahun kesebelas mereka, semak Schedule IA sekarang. Peringkat itu sudah pun berkuat kuasa dan telah pun sedemikian sejak 2019.