# MQA dan Akreditasi Ijazah di Malaysia

> Agensi Kelayakan Malaysia (MQA) ialah badan berkanun yang mengakreditasi program lepas menengah berdasarkan Kerangka Kelayakan Malaysia. Akreditasinya inilah yang menjadikan sesuatu diploma atau ijazah tempatan diiktiraf secara rasmi.

- Category: education
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-08
- Canonical: https://negaraku.md/education/malaysian-qualifications-agency-and-accreditation

---

Dua orang pelajar bergraduat dengan diploma yang kedengaran sama. Seorang layak untuk pekerjaan kerajaan dan tempat pengajian sarjana; seorang lagi ditolak di pintu masuk. Perbezaannya sering kali terletak pada satu baris dalam daftar awam: sama ada Agensi Kelayakan Malaysia telah mengakreditasi program tersebut.

## Apakah sebenarnya yang dilakukan oleh Agensi Kelayakan Malaysia?

Agensi Kelayakan Malaysia (MQA) ialah badan berkanun yang bertanggungjawab bagi jaminan kualiti dalam pengajian tinggi Malaysia. Ia ditubuhkan pada 1 November 2007 di bawah Akta Agensi Kelayakan Malaysia 2007, dibentuk dengan menggabungkan dua badan terdahulu: Lembaga Akreditasi Negara (LAN) dan Bahagian Jaminan Kualiti Kementerian Pengajian Tinggi.

Tugas MQA bukanlah untuk mentadbir universiti. Ia menetapkan dan menguatkuasakan standard yang mesti dipenuhi oleh sesuatu program. Dalam praktiknya, ini bermaksud ia:

- melaksanakan Kerangka Kelayakan Malaysia (MQF) sebagai titik rujukan kebangsaan bagi kelayakan;
- membangunkan kriteria dan standard yang digunakan untuk menilai program;
- mengakreditasi kursus yang memenuhi standard tersebut; dan
- menyelenggara Daftar Kelayakan Malaysia (MQR), rekod awam bagi kelayakan yang diakreditasi.

Akta tersebut memberi MQA kuasa untuk mengakreditasi program, menyelia penyedia pengajian tinggi, dan menyelenggara daftar itu. Sebagaimana yang dinyatakan oleh kerangka tersebut, "Tiada program akan diakreditasi melainkan ia mematuhi Kerangka ini."

## Apakah Kerangka Kelayakan Malaysia (MQF)?

MQF ialah petanya. Ia mengelaskan setiap kelayakan di negara ini ke dalam satu struktur yang koheren supaya diploma daripada satu kolej dan diploma daripada satu kolej lain bermaksud tahap pembelajaran yang sama. Pertama kali diterbitkan pada 2007 dan dikuatkuasakan dari 2011, kini ia berada dalam Edisi ke-2.

Kerangka ini mempunyai **lapan tahap**, setiap satunya dengan satu tajuk kelayakan rasmi. Ia merangkumi dua laluan — sektor akademik dan sektor Pendidikan dan Latihan Teknikal dan Vokasional (TVET) — menggunakan tajuk tahap yang sama bagi kedua-duanya.

Beban pada setiap tahap diukur dalam kredit. Di Malaysia, **satu kredit bersamaan dengan 40 jam pembelajaran nosional** — jumlah masa yang diperlukan oleh seorang pelajar biasa, merangkumi kuliah, pembelajaran kendiri, praktikal dan pentaksiran, untuk mencapai hasil pembelajaran. Setiap tahap membawa beban kredit minimum yang diwajibkan:

| Tahap MQF | Kelayakan | Kredit minimum | Tempoh biasa |
|-----------|-----------|-----------------|------------------|
| 1 | Sijil | 15 | — |
| 2 | Sijil | 30 | — |
| 3 | Sijil | 60 | — |
| 4 | Diploma | 90 | 2 tahun sepenuh masa |
| 5 | Diploma Lanjutan | 40 | ~1 tahun sepenuh masa |
| 6 | Ijazah Sarjana Muda | 120 | 3 tahun sepenuh masa (minimum) |
| 7 | Ijazah Sarjana (kerja kursus/campuran) | 40 | ~1 tahun sepenuh masa |
| 8 | Ijazah Kedoktoran (komponen kuliah/campuran) | 80 | ~3 tahun sepenuh masa |

Beberapa perkara yang tidak dapat ditunjukkan oleh jadual ini. Program asasi dan pra-universiti (seperti matrikulasi atau A-Levels) berada di luar kerangka ini tetapi ditanda aras kepada minimum 50 kredit. Ijazah sarjana dan kedoktoran berasaskan penyelidikan tidak membawa nilai kredit — ijazah sarjana lazimnya mengambil masa sekitar dua tahun dan kedoktoran sekitar tiga tahun. Dan ijazah profesional sering melebihi minimum ini: program sarjana muda yang diakreditasi bersama dengan badan seperti Lembaga Jurutera Malaysia atau Majlis Perubatan Malaysia biasanya berlangsung lebih lama dan membawa lebih banyak kredit.

## Sementara atau penuh — akreditasi yang mana lebih penting?

Akreditasi MQA hadir dalam dua peringkat, dan kekeliruan antara kedua-duanya menyebabkan kebimbangan yang tidak perlu.

**Akreditasi Sementara**, dalam kata-kata MQA, ialah "suatu proses untuk menentukan sama ada sesuatu program telah memenuhi keperluan kualiti minimum sebagai persediaan awal kepada Akreditasi Penuh." Ia merupakan titik semak yang mesti dilalui oleh program *baharu* sebelum ia boleh mendaftarkan pelajar sama sekali. Ia merupakan syarat wajib bagi Kementerian Pengajian Tinggi untuk meluluskan program tersebut.

**Akreditasi Penuh** ialah "suatu proses penilaian untuk memastikan bahawa pengajaran, pembelajaran dan segala aktiviti berkaitan lain bagi sesuatu program... telah memenuhi standard kualiti dan mematuhi MQF." Sesuatu program hanya boleh diberi akreditasi penuh setelah kohort pertamanya melalui program — biasanya mencapai tahun akhir — supaya MQA dapat melihat bahawa program tersebut benar-benar menyampaikan hasil yang dijanjikannya.

Kesimpulan praktikalnya: **sementara tidak bermaksud kelas kedua.** Sesuatu ijazah yang baru dilancarkan secara sahnya hanya akan memegang status sementara. Apa yang perlu anda sahkan ialah statusnya *terkini* dan *tersenarai*. Kedua-dua status membawa kepada pendaftaran dalam MQR.

Institusi yang mapan juga boleh memperoleh **status swaakreditasi** selepas menunjukkan sistem jaminan kualiti dalaman yang matang melalui audit institusi. MQA kemudian memberi kuasa kepada senat universiti tersebut untuk mengakreditasi program mereka sendiri pada MQF, dan program itu didaftarkan dalam MQR.

## Bagaimana anda mengesahkan sesuatu kelayakan diiktiraf?

Jangan bergantung kepada brosur yang menawan atau dakwaan pemasaran "diluluskan MQA." Semak sumbernya.

1. **Cari dalam MQR.** Daftar Kelayakan Malaysia di [www2.mqa.gov.my/mqr](https://www2.mqa.gov.my/mqr/) adalah percuma dan awam. Cari program mengikut nama atau mengikut institusi. Jika ia diakreditasi, ia akan muncul di situ berserta statusnya dan institusi penganugerahnya.
2. **Sahkan program yang tepat, bukan sekadar universitinya.** Akreditasi terpaut pada sesuatu program bernama yang khusus, bukan pada institusi secara keseluruhan. "Universiti X bereputasi" tidak sama dengan "diploma ini di Universiti X diakreditasi."
3. **Semak pengiktirafan profesional secara berasingan** jika anda berhasrat untuk beramal dalam profesion yang dikawal selia seperti kejuruteraan, perubatan, undang-undang, perakaunan atau seni bina. Tanya sama ada badan profesional berkaitan mengiktiraf program tersebut, yang merupakan langkah berasingan daripada akreditasi MQA.
4. **Minta MQS.** Setelah menamatkan program yang diakreditasi, penyedia mengeluarkan Penyata Kelayakan Malaysia (MQS) yang memperincikan hasil pembelajaran, status akreditasi dan institusi penganugerah.

Mengapa ia penting: pengiktirafan inilah yang membolehkan seseorang graduan memasuki pekerjaan sektor awam, memenangi biasiswa, melanjutkan ke kelayakan yang lebih tinggi, dan mempunyai kelayakannya diterima di luar negara. Sesuatu kelayakan yang tidak diakreditasi boleh menutup kesemua pintu itu sekali gus.

## Apa seterusnya

Jika anda sedang memilih sesuatu kursus, buka MQR dan sahkan status program *sebelum* anda membayar deposit — sementara atau penuh tidak mengapa, tiada langsung tidak boleh. Jika sesuatu program yang anda minati tidak tersenarai, tanya institusi tersebut secara langsung untuk rujukan dan status MQA-nya secara bertulis, dan anggaplah jawapan yang samar sebagai tanda amaran. Bagi profesion yang dikawal selia, hubungi badan profesional berkaitan untuk mengesahkan laluan graduan ke pendaftaran. Majikan dan pasukan HR boleh menggunakan daftar yang sama untuk mengesahkan kelayakan yang didakwa oleh seseorang calon dalam masa beberapa minit.

## Sources

- The Official Portal of MQA — Profile — https://www.mqa.gov.my/new/profil_MQA.cfm (Malaysian Qualifications Agency)
- Malaysian Qualifications Framework (MQF) — https://www.mqa.gov.my/new/mqf.cfm (Malaysian Qualifications Agency)
- Malaysian Qualifications Framework 2nd Edition — https://www.mqa.gov.my/new/document/mqf/2021/MQF%20Ed%202%2002102019%20updated%2017022021.pdf (Malaysian Qualifications Agency)
- Quality Assurance — Accreditation — https://www.mqa.gov.my/new/qa.cfm (Malaysian Qualifications Agency)
- Malaysian Qualifications Register (MQR) — https://www2.mqa.gov.my/mqr/ (Malaysian Qualifications Agency)
- Self-Accreditation — https://www.mqa.gov.my/new/qanew.cfm (Malaysian Qualifications Agency)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0