PADU: Enjin Data di Sebalik Rasionalisasi Subsidi Malaysia

Selama bertahun-tahun, kerajaan Malaysia menyubsidi minyak, elektrik dan makanan untuk semua orang secara pukal — tidak kira sama ada penerimanya seorang penoreh getah atau pemilik kereta mewah. Persoalan yang mengubah segalanya bukanlah berapa banyak subsidi diberi, tetapi kepada siapa. Dan untuk menjawabnya, kerajaan memerlukan satu perkara yang selama ini tidak dimilikinya: gambaran tepat tentang siapa sebenarnya rakyat Malaysia. Itulah tugas PADU.

Apakah PADU dan mengapa ia dibina?

PADU, singkatan bagi Pangkalan Data Utama, dilancarkan oleh Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim pada 2 Januari 2024 di Putrajaya. Ia ialah pangkalan data pusat yang menggabungkan profil individu dan isi rumah warganegara serta pemastautin tetap ke dalam satu rujukan tunggal.

Setiap profil mengandungi maklumat demografi, lokaliti, status sosioekonomi, pekerjaan, pendapatan, pendidikan, pemilikan kenderaan, status kemiskinan dan jenis bantuan yang sedang diterima. Pembinaannya melibatkan kerjasama Kementerian Ekonomi, Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) dan MAMPU, dengan data ditarik daripada pelbagai agensi kerajaan.

Yang penting untuk difahami: PADU bukan mekanisme harga. Ia tidak menetapkan berapa sen seliter minyak di pam. Fungsinya lebih asas — ia menjawab soalan “siapa layak?” supaya subsidi boleh dialihkan secara bersasar. Inilah sebabnya PADU sering disebut sebagai enjin data di sebalik rasionalisasi subsidi, bukan rasionalisasi subsidi itu sendiri.

Menurut Menteri Ekonomi ketika itu, Rafizi Ramli, pelaksanaan subsidi bersasar dijangka membantu kerajaan mencapai matlamat mengecilkan defisit fiskal kepada antara 3% dan 3.5% Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) menjelang 2025. Dengan kata lain, PADU dirangka sebagai alat sokongan dasar fiskal — bukan sekadar projek pendaftaran.

Bagaimana PADU menyatukan program subsidi yang berselerak?

Sebelum PADU, subsidi Malaysia berfungsi sebagai silo yang berasingan: subsidi minyak diuruskan berasingan daripada subsidi elektrik, yang pula berasingan daripada bantuan tunai. PADU menawarkan sesuatu yang berbeza — satu tulang belakang data yang boleh dirujuk oleh setiap program.

Setakat Ogos 2025, sebanyak 204 agensi kerajaan telah menyepadukan data mereka dengan PADU, dan pangkalan data itu memegang kira-kira 30.4 juta profil individu. Menteri Kewangan II, Datuk Seri Amir Hamzah Azizan, menyatakan hasrat menggunakan data PADU untuk mekanisme subsidi RON95 sebagai penggunaan terperinci pertama pangkalan data itu — walaupun sejauh mana PADU digunakan dalam pelaksanaan sebenar masih perlu diperhalusi.

Kesan yang disasarkan ialah peralihan cara berfikir: daripada beberapa langkah rasionalisasi yang tidak berkait, kepada satu program pensasaran kebangsaan yang dipacu data.

Berapa banyak yang telah dijimatkan setakat ini?

Bahagian rasionalisasi yang paling matang ialah diesel. Di bawah program BUDI MADANI Diesel yang bermula pada 10 Jun 2024, kerajaan menganggarkan penjimatan sekitar RM5 bilion setahun. Wang yang sebelum ini dianggap kerajaan tertiris kepada penyeludup dan pengguna komersial berkemampuan kini disalurkan semula ke jaring keselamatan sosial dan projek pembangunan.

Namun rasionalisasi tidak bermakna semua orang kehilangan bantuan. Sebaliknya, subsidi diagihkan semula secara sasaran. Jadual di bawah menunjukkan bagaimana penjimatan itu bertukar menjadi bantuan yang lebih tertumpu.

Program (di bawah BUDI MADANI)	Sasaran penerima	Butiran / harga
BUDI Individu (diesel)	140,000+ penerima diluluskan	Bayaran RM430 juta
BUDI Agri-Komoditi (diesel)	180,000+ penerima diluluskan	Bayaran RM350 juta
BUDI MySubsidi Diesel (kad armada)	121,618 syarikat (setakat 30 Sept 2025)	Diesel pada RM2.15 seliter
BUDI95 (RON95)	12.4 juta rakyat daripada 16.5 juta layak	RON95 pada RM1.99 seliter

Bagi RON95, inisiatif BUDI95 bermula pada September 2025. Setakat 21 Oktober 2025, lebih 12.4 juta rakyat telah menikmati harga bersubsidi RM1.99 seliter, membabitkan jualan melebihi RM1.85 bilion atau penggunaan lebih 930 juta liter.

Pada masa sama, bantuan tunai diperkukuh. Peruntukan untuk Sumbangan Tunai Rahmah (STR) dan Sumbangan Asas Rahmah (SARA) dinaikkan kepada RM13 bilion dalam Belanjawan 2025, berbanding RM10 bilion sebelumnya. Inilah logik teras rasionalisasi bersasar: kurangkan subsidi pukal, tebalkan bantuan langsung kepada yang memerlukan.

Siapa yang dikecualikan?

Di sinilah reka bentuk pensasaran diuji. Daripada bergantung sepenuhnya pada label lama B40/M40/T20, kerajaan berhasrat menggunakan kriteria yang lebih halus — bilangan tanggungan, saiz isi rumah, kos sara hidup mengikut wilayah, jarak berulang-alik dan pemilikan aset — dengan PADU sebagai sumber datanya.

Namun pada pelancaran BUDI95 (30 September 2025), garis pemisah yang digunakan lebih mudah: kewarganegaraan dan kegunaan peribadi. Semua warganegara Malaysia yang memiliki MyKad dan lesen memandu sah layak menikmati harga RM1.99 seliter — dianggarkan lebih 16 juta orang. Warga asing dan syarikat dikecualikan dan membayar harga tanpa subsidi sekitar RM2.60 seliter; Menteri Pengangkutan Anthony Loke menyebut kira-kira 878,279 warga asing yang memegang lesen memandu Malaysia tidak lagi layak. Cadangan mengecualikan kumpulan berpendapatan tinggi (T15) diketepikan buat sementara pada pelancaran, sementara menunggu penyelesaian mengenai definisi T15.

Bagi elektrik, prinsip pensasaran yang serupa terpakai melalui struktur tarif baharu yang berkuat kuasa 1 Julai 2025 sehingga 31 Disember 2027 di Semenanjung. Kira-kira 23 juta pengguna dijamin tidak terjejas oleh penstrukturan semula itu, dan pengguna 600 kWh ke bawah menikmati pengecualian caj runcit RM10 sebulan. Purata kadar berada sekitar 44.5 sen/kWh sebelum cukai dan pelarasan. Sekali lagi, subsidi tidak dihapuskan — ia distruktur semula supaya isi rumah yang menggunakan paling banyak tenaga membayar kadar yang lebih tinggi.

Adakah PADU menyelesaikan masalah — atau menimbulkan yang baharu?

PADU bukan tanpa kontroversi. Pendaftaran awal perlahan: menjelang akhir Januari 2024, kurang daripada 5% orang dewasa berumur 18 tahun ke atas telah mendaftar, jauh daripada sasaran 29 juta menjelang akhir Mac 2024. Menjelang November 2024, Menteri Ekonomi ketika itu, Rafizi Ramli, dilaporkan menyebut kira-kira 55% isi rumah telah mendaftar dalam fasa pertama, majoritinya daripada kumpulan berpendapatan rendah.

Corak itu sendiri mendedahkan cabaran: mereka yang paling mungkin dikecualikan daripada subsidi — kumpulan berpendapatan tinggi — adalah yang paling kurang bermotivasi untuk mengemas kini profil mereka. Kualiti data, privasi dan ketepatan pensasaran kekal sebagai isu yang dipantau rapi oleh penganalisis dasar.

Dari sudut fiskal, matlamat dasar ini adalah untuk memastikan setiap ringgit subsidi disalurkan kepada golongan sasaran. Wang yang tidak lagi mengalir kepada penerima yang tidak disasarkan boleh dialihkan kepada bantuan langsung, jaring keselamatan atau pembayaran hutang. PADU dirangka sebagai alat yang bertujuan menjadikan peralihan itu boleh dilaksanakan dalam skala nasional — walaupun keberkesanannya bergantung pada kualiti dan liputan datanya.

Apa yang seterusnya

Perhatikan tiga perkara. Pertama, sama ada dan bagaimana mekanisme RON95 bersasar berasaskan pendapatan akhirnya dilaksanakan — termasuk cara ambang pendapatan diterjemahkan kepada pengalaman sebenar di pam dan proses rayuan bagi mereka yang tersilap dikelaskan. Kedua, sejauh mana penjimatan sebenar RON95 (selepas mengambil kira pemindahan tunai yang diperluas) berbanding penjimatan diesel yang telah terbukti. Ketiga, tadbir urus data PADU sendiri — siapa boleh mengakses 30.4 juta profil itu dan bagaimana ketepatannya dikekalkan dari semasa ke semasa.

Untuk menyemak status atau mengemas kini profil anda, layari portal rasmi PADU di padu.gov.my. Bagi memahami mekanik harga pam yang berasingan daripada penapisan kelayakan ini, rujuk panduan subsidi bahan api BUDI MADANI.