Subsidi Bahan Api Malaysia: Bagaimana APM Menetapkan Harga dan Mengapa Bebannya Berubah Setiap Bulan

Pada minggu 23 hingga 29 Julai 2026, dua pemandu boleh berdiri di pam yang sama, mengisi bahan api yang sama, dan membayar harga yang berbeza hampir dua kali ganda. Seorang membayar RM1.99 seliter. Seorang lagi membayar RM3.62.

Jurang RM1.63 seliter itu bukan diskaun kedai. Ia adalah subsidi — dan ia adalah angka yang kerajaan tidak boleh tetapkan terlebih dahulu, kerana ia dikira semula setiap minggu oleh sebuah formula.

Jawapan ringkas

Malaysia menetapkan harga runcit petrol dan diesel melalui Mekanisme Harga Automatik (APM). Sejak April 2017 harga dikira mingguan; sejak 3 Mac 2021 pengumuman dibuat pada hari Rabu, berkuat kuasa Khamis hingga Rabu berikutnya.

Subsidi bukanlah satu peruntukan tetap. Ia adalah baki: harga yang dikira APM, tolak harga bersubsidi yang ditetapkan kerajaan, didarab dengan setiap liter yang dijual pada harga bersubsidi. Kerajaan mengawal satu sebelah persamaan itu sahaja.

Itulah sebabnya bil subsidi bergerak seperti berikut dalam tempoh tujuh bulan pertama 2026 — bukan kerana dasar berubah setiap bulan, tetapi kerana harga minyak berubah.

Bulan (2026)	Tanggungan subsidi RON95 + diesel	Konteks
Januari	kira-kira RM0.7 bilion	pasaran tenang
Mac	hampir RM5 bilion	krisis Asia Barat bermula
April	RM7.5 bilion (puncak)	Brent mencecah AS$120 setong
Jun (unjuran)	kira-kira RM3.5 bilion sebulan	Brent sekitar AS$90 setong

Sumber: Kementerian Kewangan, siaran media 10 Jun 2026. Daripada unjuran RM3.5 bilion sebulan itu, kira-kira RM2 bilion adalah subsidi RON95 dan RM1.5 bilion subsidi diesel.

Apa yang APM sebenarnya lakukan

APM ialah formula pentadbiran, bukan mekanisme pasaran. Ia menetapkan harga siling runcit di stesen berdasarkan harga mingguan produk petroleum — iaitu harga bahan api yang sudah ditapis, bukan harga minyak mentah. Ini perbezaan yang kerap terlepas pandang: Malaysia mengeksport minyak mentah tetapi harga di pam ditambat kepada kos produk ditapis di pasaran serantau.

Formula itu turut merangkumi komponen di sepanjang rantaian pengedaran. Kementerian Kewangan secara rasmi mengesahkan bahawa Margin Pengusaha Stesen Minyak adalah salah satu komponen di bawah formula APM — margin yang boleh disemak secara berasingan daripada pergerakan harga produk.

Tiga akibat mengalir daripada reka bentuk ini.

Pertama, harga runcit tidak pernah “bebas”. Walaupun pada harga tanpa subsidi, angka yang anda bayar ialah angka yang dikira dan diumumkan oleh kerajaan, bukan angka yang ditentukan setiap stesen.

Kedua, laluan pemindahan kepada isi rumah bersifat mingguan. Perubahan harga minyak global tidak diserap perlahan-lahan; ia muncul di pam dalam masa beberapa hari. Ini menjadikan bahan api antara komponen paling tidak stabil dalam bakul harga pengguna — lihat cara CPI Malaysia dibina untuk memahami mengapa kadar inflasi pengangkutan kerap menyimpang jauh daripada kadar keseluruhan.

Ketiga, kos import dikira dalam dolar. Kos produk petroleum dinilai dalam mata wang asing, jadi pergerakan nilai ringgit mempengaruhi harga di pam walaupun harga minyak dunia tidak bergerak langsung.

Mengapa subsidi menyeluruh menjadi beban fiskal

Di bawah subsidi menyeluruh, setiap liter yang dijual disubsidikan tanpa mengira siapa yang membelinya. Ini menghasilkan tiga sifat fiskal yang jelas.

Kosnya terbuka, bukan bersiling. Peruntukan belanjawan boleh dianggarkan pada awal tahun, tetapi kos sebenar ditentukan oleh harga dunia sepanjang tahun. Data 2026 menunjukkan magnitudnya: bil yang sama meningkat lebih sepuluh kali ganda antara Januari dan April.

Kosnya menaik apabila kapasiti fiskal paling tertekan. Lonjakan harga tenaga biasanya berlaku bersama tekanan kos sara hidup — tepat pada masa perbelanjaan awam lain juga meningkat.

Manfaatnya tidak bersasar. Subsidi yang dilekatkan pada liter, bukan pada orang, mengalir kepada sesiapa sahaja yang mengisi bahan api di Malaysia — termasuk bukan warganegara dan kenderaan yang tidak disasarkan. Kementerian Kewangan menyatakan bahawa pengesahan penerima adalah untuk memastikan penerima yang tidak layak membeli pada harga tanpa subsidi, dan untuk mengekang kebocoran serta penyeludupan.

Model bersasar tidak menghapuskan risiko harga. Ia mengecilkan isi padu yang terdedah kepada risiko itu, dengan mengehadkan siapa yang layak dan berapa liter yang disubsidikan.

Peralihan, mengikut tarikh

Tarikh	Perubahan
April 2017	Harga runcit mula ditetapkan mingguan menggunakan formula APM
3 Mac 2021	Pengumuman harga berpindah daripada Jumaat kepada Rabu
10 Jun 2024	Subsidi diesel dimansuhkan di Semenanjung; harga naik daripada RM2.15 kepada RM3.35 seliter
13 Jun 2024	Harga diesel diumumkan berasingan bagi Semenanjung dan Sabah, Sarawak serta W.P. Labuan
30 Sep 2025	BUDI95 bermula: RON95 pasaran umum RM2.60, harga bersubsidi RM1.99 seliter, kuota 300 liter sebulan
1 Apr 2026	Kuota BUDI95 diselaraskan kepada 200 liter sebulan; harga kekal RM1.99
1 Jul 2026	BUDI Diesel: diesel bersubsidi diseragamkan pada RM2.10 seliter di seluruh negara

Pada pelancaran BUDI95, subsidi bersamaan 61 sen seliter berbanding harga pasaran umum RM2.60, dengan manfaat sehingga kira-kira RM183 sebulan pada kuota penuh 300 liter. Menjelang Jun 2026, apabila RON95 tanpa subsidi berada pada RM3.72 seliter, Kementerian Kewangan menganggarkan penjimatan kira-kira RM346 sebulan bagi pengguna yang menggunakan 200 liter — dan menyatakan lebih 14 juta penerima manfaat program itu.

Ketika kuota diselaraskan pada 1 April 2026, kerajaan menyatakan bahawa hampir 90 peratus pengguna layak menggunakan kurang daripada 200 liter sebulan, dengan penggunaan purata sekitar 100 liter. Kuota tambahan bagi pengendali e-hailing kekal pada 800 liter sebulan.

Siapa membayar berapa, hari ini

Bagi tempoh 23 hingga 29 Julai 2026, selepas Brent meningkat kira-kira 16 peratus dalam seminggu:

Kategori	Harga seliter
RON95 tanpa subsidi	RM3.62 (naik 20 sen)
RON97	RM4.20 (naik 20 sen)
Diesel Semenanjung tanpa subsidi	RM4.42 (naik 35 sen)
RON95 bersubsidi (BUDI95)	RM1.99
Diesel bersubsidi (BUDI Diesel)	RM2.10
Petrol pengangkutan awam dan barangan (SKPS)	RM2.05
Diesel pengangkutan awam dan barangan (SKDS)	RM2.15

Dua skim terakhir dikendalikan oleh Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup melalui sistem MySubsidi, bukan melalui MyKad. SKPS meliputi 21 jenis kenderaan merentasi sektor pengangkutan awam darat dan pengangkutan barangan darat — teksi, bas sekolah, ambulans, lori sejuk beku dan lain-lain. Kenderaan boleh didaftarkan atas nama individu, syarikat berdaftar dengan SSM, atau koperasi dan pihak berkuasa tempatan; pendaftaran dibuat hanya melalui MySubsidi dan tiada permohonan manual. Kelulusan adalah serta merta, tertakluk kepada jenis badan, kelas kegunaan dan cukai jalan kenderaan yang sah.

Bagi BUDI Diesel yang bermula 1 Julai 2026, kuota asas ialah 200 liter sebulan, dengan tambahan 100 liter boleh dipohon bagi pemilik pikap dan jip. Kelayakan disahkan menggunakan MyKad di stesen. Program ini menyasarkan kira-kira 700,000 pemilik kenderaan diesel persendirian — kira-kira 400,000 di Semenanjung dan 300,000 di Sabah, Sarawak dan W.P. Labuan — berbanding kira-kira 180,000 penerima di Semenanjung di bawah skim pemindahan tunai BUDI Diesel Individu sebelumnya. Kadar khusus turut ditetapkan bagi nelayan (RM1.65 seliter) dan pengangkutan awam termasuk bas sekolah (RM1.88 seliter).

Kesilapan lazim

Menganggap harga yang diumumkan adalah harga yang anda bayar. Sejak 30 September 2025, pengumuman mingguan Kementerian Kewangan menyenaraikan harga tanpa subsidi. Harga bersubsidi adalah kadar berasingan yang biasanya dikekalkan walaupun harga pasaran bergerak.

Mengelirukan harga minyak mentah dengan kos bahan api. APM merujuk harga produk petroleum yang sudah ditapis. Brent ialah petunjuk arah, bukan input langsung.

Menganggap kuota adalah had penggunaan. Kuota bukan had berapa banyak bahan api boleh dibeli; ia had berapa banyak liter yang mendapat harga bersubsidi. Liter melebihi kuota dibeli pada harga pasaran mingguan.

Menganggap Malaysia sebagai pengeksport tenaga terlindung daripada harga tinggi. Hasil petroleum kerajaan memang meningkat apabila harga naik, tetapi tanggungan subsidi juga meningkat pada masa yang sama — dan kedua-duanya tidak semestinya bergerak pada kadar yang sama. Kesan bersihnya kepada belanjawan bergantung pada isi padu, harga dan struktur subsidi serentak; ia bukan lindung nilai automatik.

Menganggap sasaran itu muktamad. Pelarasan kuota BUDI95 pada April 2026 dinyatakan sebagai langkah sementara sehingga keadaan bekalan global stabil. Parameter — harga, kuota, kelayakan — adalah pemboleh ubah dasar, bukan pemalar.

Apa seterusnya

Perkara yang perlu dipantau ialah parameter, bukan tajuk berita. Tiga angka menentukan hampir keseluruhan cerita ini: harga produk petroleum mingguan, kadar bersubsidi tetap, dan isi padu liter yang layak.

Untuk memeriksa sendiri: siaran media harga petroleum Kementerian Kewangan diterbitkan setiap Rabu, dan siri harga penuh tersedia sebagai data terbuka di katalog OpenDOSM. Kelayakan dan kuota individu di bawah BUDI95 dan BUDI Diesel disemak melalui portal BUDI MADANI, manakala skim armada SKPS dan SKDS dikendalikan melalui MySubsidi KPDN.

Bagi konteks makro yang lebih luas — bagaimana kejutan harga bahan api mengalir ke dalam inflasi keseluruhan dan pertimbangan kadar faedah — lihat kadar inflasi dan CPI serta Kadar Dasar Semalaman dan dasar monetari.