# Bank Negara Malaysia: Apa yang Diwajibkan Bank Pusat Buat Menurut Undang-Undang

> Halaman entiti bagi bank pusat Malaysia — objektif berkanun dan sembilan fungsi utamanya di bawah Akta Bank Negara Malaysia 2009, cara ia ditadbir, undang-undang yang dikuatkuasakannya, serta hal ehwal kewangan yang berada di luar bidang kuasanya.

- Category: economy
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-07-24
- Canonical: https://negaraku.md/economy/bank-negara-malaysia

---

## Sekilas pandang

| | |
| --- | --- |
| Nama | Bank Negara Malaysia (bank pusat Malaysia) |
| Jenis | Badan berkanun; bank pusat bagi Malaysia (s.4, Akta 701) |
| Operasi bermula | 26 Januari 1959 |
| Statut pemboleh | Akta Bank Negara Malaysia 2009 (Akta 701), berkuat kuasa 25 November 2009 |
| Statut terdahulu | Akta Bank Negara Malaysia 1958, dimansuhkan oleh s.99 |
| Modal | RM100 juta (s.6(1)); sebarang peningkatan dilanggan dan dibayar oleh Kerajaan (s.6(2)) |
| Ibu pejabat | Kuala Lumpur (s.3(4)) |
| Gabenor | Abdul Rasheed Ghaffour, Gabenor ke-10, memegang jawatan sejak 1 Julai 2023 (tempoh lima tahun, s.15(4)) |
| Juruaudit luar | Ketua Audit Negara (s.11) |
| Laman web | `bnm.gov.my` |

Akta 2009 tidak mewujudkan institusi baharu. Seksyen 3 menyatakan bahawa badan
korporat yang ditubuhkan di bawah Akta 1958 yang telah dimansuhkan itu "hendaklah
terus wujud" — orang yang sama di sisi undang-undang, tetapi diberikan mandat
yang lebih tajam.

## Dua objektif, dan sembilan fungsi

Hampir setiap persoalan tentang apa yang boleh atau tidak boleh dilakukan oleh
BNM kembali kepada seksyen 5.

**Seksyen 5(1) — objektif utama:** untuk menggalakkan kestabilan monetari dan
kestabilan kewangan yang kondusif kepada pertumbuhan mampan ekonomi Malaysia.

**Seksyen 5(2) — fungsi utama:**

| # | Fungsi |
| --- | --- |
| a | Menggubal dan menjalankan dasar monetari di Malaysia |
| b | Mengeluarkan matawang di Malaysia |
| c | Mengawal selia dan menyelia institusi kewangan yang tertakluk kepada undang-undang yang dikuatkuasakan oleh Bank |
| d | Menyediakan pengawasan ke atas pasaran wang dan pertukaran asing |
| e | Menjalankan pengawasan ke atas sistem pembayaran |
| f | Menggalakkan sistem kewangan yang teguh, progresif dan inklusif |
| g | Memegang dan menguruskan rizab asing Malaysia |
| h | Menggalakkan rejim kadar pertukaran yang konsisten dengan asas ekonomi |
| i | Bertindak sebagai penasihat kewangan, jurubank dan ejen kewangan Kerajaan |

Seksyen 5(3) hanya memberikan kuasa yang "perlu, sampingan atau tambahan"
kepada fungsi-fungsi tersebut, dan seksyen 5(4) menghendaki Bank mengambil kira
kepentingan negara semasa menjalankannya. Dibaca bersama, kedua-duanya adalah
lesen sekali gus pagar.

## Siapa memutuskan apa

Keputusan BNM sengaja diagihkan merentasi badan-badan berkanun, dan tidak
tertumpu pada Gabenor.

| Badan | Komposisi | Apa yang diputuskan |
| --- | --- | --- |
| Lembaga Pengarah | Gabenor, sehingga tiga Timbalan Gabenor, lima hingga lapan pengarah yang dilantik (s.14(3)); dipengerusikan oleh Gabenor (s.19(1)) | Pentadbiran am, belanjawan, pengawasan pengurusan |
| Jawatankuasa Dasar Monetari | Gabenor, Timbalan-Timbalan Gabenor, dan tiga hingga tujuh ahli lain termasuk ahli luar (s.23(2)) | Dasar monetari dan Kadar Dasar Semalaman |
| Jawatankuasa Eksekutif Kestabilan Kewangan | Gabenor, seorang Timbalan Gabenor, tiga hingga lima ahli yang dilantik oleh Menteri atas cadangan Lembaga (s.37(2)) | Bantuan mudah tunai, suntikan modal dan perintah penyerahan hak yang dibentangkan di bawah s.38 |
| Majlis Penasihat Syariah | Ahli yang dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Menteri selepas berunding dengan Bank (s.53) | Penentuan hukum Syarak bagi perniagaan kewangan Islam (s.51) |
| Jawatankuasa Tadbir Urus, Audit dan Risiko Lembaga | Jawatankuasa Lembaga yang diwajibkan oleh s.21 | Cadangan pencalonan dan belanjawan; audit; pengawasan risiko |

Dua peraturan pelantikan penting: Gabenor dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong
untuk tempoh lima tahun, dan Timbalan-Timbalan Gabenor oleh Menteri Kewangan
untuk tiga tahun (s.15(1), s.15(4)).

MPC mesti bermesyuarat sekurang-kurangnya enam kali setahun (Jadual Pertama,
perenggan 3), dan seksyen 24 mewajibkan Bank menerbitkan penyata dasar
monetari — keputusan berserta rasionalnya — selepas setiap mesyuarat. Kadar
Dasar Semalaman telah kekal pada 2.75% sejak pemotongan pada 9 Julai 2025 dan
tidak diubah pada mesyuarat 9 Julai 2026. Bagaimana angka tunggal itu sampai
kepada pinjaman anda dihuraikan dalam
[Kadar Dasar Semalaman](/economy/opr-monetary-policy).

## Apa yang benar-benar dikawal selia oleh BNM

Skop penyeliaan BNM ditakrifkan oleh statut-statut yang ditadbirkannya, bukan
oleh perkataan "kewangan".

| Statut | Yang dilindungi |
| --- | --- |
| Akta Perkhidmatan Kewangan 2013 | Bank, penanggung insurans, pengendali sistem pembayaran dan orang lain yang diluluskan |
| Akta Perkhidmatan Kewangan Islam 2013 | Bank Islam, pengendali takaful dan peserta pasaran Islam |
| Akta Institusi Kewangan Pembangunan 2002 | Institusi kewangan pembangunan yang ditetapkan |
| Akta Perniagaan Perkhidmatan Wang 2011 | Perniagaan penukaran wang, kiriman wang dan matawang borong |
| Akta Mata Wang 2020 | Pengurusan matawang dan perniagaan pemprosesan matawang |
| AMLA 2001 | BNM bertindak sebagai pihak berkuasa kompeten yang dilantik oleh Menteri |
| Akta Bank Negara Malaysia 2009 | Objektif, kuasa dan kit alat kestabilan kewangan Bank sendiri |

Selain pelesenan, Akta ini melengkapkan Bank untuk menghadapi tekanan: ia boleh
menuntut maklumat yang berkaitan dengan kestabilan kewangan daripada penyelia
lain dan daripada entiti yang tidak diselia (s.30), menentukan langkah-langkah
untuk mengehadkan pembentukan risiko (s.31), memberikan bantuan mudah tunai
(s.32), dan mengendalikan biro kredit yang mengumpul maklumat kredit pelanggan
institusi kewangan (s.47).

## Apa yang tidak dikawal oleh BNM

Ini ialah separuh yang paling kerap dilangkau oleh kebanyakan penjelasan.

- **Pasaran modal.** Saham, bon dan sukuk, unit amanah, pengurusan dana,
  pengambilalihan dan pengantara berlesen berada di bawah Suruhanjaya Sekuriti
  Malaysia, yang ditubuhkan pada 1 Mac 1993 dan mengawal selia entiti yang
  berlesen di bawah Akta Pasaran Modal dan Perkhidmatan 2007. Platform
  crowdfunding dan P2P didaftarkan dengan SC, bukan dilesenkan oleh BNM — lihat
  [pembiayaan awam ekuiti dan pembiayaan P2P](/business/equity-crowdfunding-p2p-malaysia).
- **Insurans deposit.** PIDM, bukan BNM, melindungi deposit yang layak sehingga
  RM250,000 bagi setiap pendeposit di setiap bank ahli. Ia automatik dan
  percuma.
- **Aset digital.** Di bawah kenyataan bersama 6 Disember 2018, SC mengawal
  selia ICO dan pertukaran aset digital; BNM menegaskan semula bahawa aset
  digital bukan matawang sah di Malaysia.
- **Rejim kadar pertukaran.** Ditentukan oleh Menteri Kewangan atas cadangan
  Bank (s.66(1)). BNM menjalankan operasi pertukaran asing secara autonomi
  dalam rejim tersebut — lihat
  [dasar pertukaran asing](/business/foreign-exchange-policy-malaysia) dan
  [apa yang menggerakkan ringgit](/economy/ringgit).
- **Dasar fiskal dan cukai.** Belanjawan, subsidi dan pentadbiran cukai adalah
  tanggungjawab Kementerian Kewangan dan [LHDN](/government/lhdn). BNM hanya
  boleh memberikan pembiayaan sementara kepada Kerajaan, dihadkan oleh seksyen
  71(3) kepada 12.5% daripada anggaran hasil persekutuan apabila digabungkan
  dengan sekuriti kerajaan yang dipegangnya di luar operasi dasar monetari.

Seksyen 72 melengkapkan gambaran ini. Bank mesti memaklumkan Menteri tentang
dasar-dasar yang berkaitan dengan objektif utamanya; jika kedua-dua pihak
tidak bersetuju dan tidak dapat mencapai persetujuan, Lembaga mengemukakan
satu penyata, Menteri membawanya kepada Kabinet, dan Kabinet boleh menentukan
dasar yang perlu diguna pakai — dengan Kerajaan menerima tanggungjawab ke
atasnya. Seksyen 22(2), sementara itu, menyatakan bahawa dasar monetari
digubal dan dilaksanakan secara autonomi oleh Bank, tanpa pengaruh luar.

## Kesilapan lazim

- **Menganggap BNM sebagai sebuah jabatan kerajaan.** Ia ialah badan berkanun
  dengan modalnya sendiri, diaudit oleh Ketua Audit Negara, yang penyata
  kewangan dan laporan Lembaganya dibentangkan di kedua-dua Dewan Parlimen
  (s.13).
- **Menganggap BNM mengawal selia apa sahaja yang berkaitan kewangan.** Jika
  sesuatu entiti tidak dilesenkan, diluluskan atau didaftarkan di bawah
  mana-mana statut dalam jadual di atas, BNM bukan pengawal selianya.
- **Mengelirukan OPR dengan kadar yang anda bayar.** MPC menetapkan satu kadar
  dasar; pemberi pinjaman menetapkan kadar rujukan mereka sendiri
  berdasarkannya.
- **Mengharapkan BNM mengganti rugi bagi pelaburan yang gagal.** Salurannya
  untuk pengguna, BNMLINK, menangani institusi yang diselianya — bukan skim di
  luar bidang kuasanya.

## Apa yang seterusnya

- Kadar dasar dalam praktik: [Kadar Dasar Semalaman](/economy/opr-monetary-policy)
- Matawang yang dikeluarkannya: [ringgit](/economy/ringgit)
- Data harga yang disasarkannya: [inflasi dan CPI](/economy/inflation-cpi)
- Pembayaran yang diawasinya: [peraturan pembayaran di Malaysia](/business/payment-regulation-malaysia)
- Baca statut itu sendiri di
  [Akta 701 pada portal Laws of Malaysia AGC](https://lom.agc.gov.my/act-detail.php?act=701&lang=BI)
  atau [laman perundangan BNM](https://www.bnm.gov.my/legislation).

## Sources

- Central Bank of Malaysia Act 2009 (Act 701), incorporating amendments up to Act A1616/2020 — https://www.bnm.gov.my/documents/20124/277ebcd5-9c21-209b-3984-170ba28351d6 (Bank Negara Malaysia)
- Act 701 — Central Bank of Malaysia Act 2009 (act detail) — https://lom.agc.gov.my/act-detail.php?act=701&lang=BI (Attorney General's Chambers of Malaysia)
- Legislation — laws administered by the Bank — https://www.bnm.gov.my/legislation (Bank Negara Malaysia)
- Our Roles — About the Bank — https://www.bnm.gov.my/introduction (Bank Negara Malaysia)
- Governors of Bank Negara Malaysia — https://www.bnm.gov.my/governors (Bank Negara Malaysia)
- Statutory Committees and Councils — https://www.bnm.gov.my/committees (Bank Negara Malaysia)
- Monetary Policy Committee — https://www.bnm.gov.my/committees/mpc (Bank Negara Malaysia)
- Overnight Policy Rate decisions — https://www.bnm.gov.my/monetary-stability/opr-decisions (Bank Negara Malaysia)
- Joint Statement on Regulation of Digital Assets in Malaysia — https://www.bnm.gov.my/-/joint-statement-on-regulation-of-digital-assets-in-malaysia (Bank Negara Malaysia and Securities Commission Malaysia)
- About the SC — https://www.sc.com.my/about/about-the-sc (Securities Commission Malaysia)
- Deposit Insurance System — FAQs — https://www.pidm.gov.my/general/faqs/deposit-insurance-system (Perbadanan Insurans Deposit Malaysia (PIDM))

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0