Di bawah Akta Kawalan Harga dan Antipencatutan 2011 (Akta 723), adalah satu kesalahan membuat untung berlebihan (unreasonably high profit) apabila menjual barang atau perkhidmatan. Peraturan mekanisme 2018 membandingkan peratusan margin atau markup semasa peniaga dengan peratusan pada awal tahun kewangan atau kalendar di premis yang sama, bukan berbanding pesaing. Sejak 2018, akta ini meliputi semua barang dan perkhidmatan, dan KPDN menguatkuasakannya melalui operasi seperti Op Catut (antipencatutan seluruh rantaian bekalan) dan Ops Kesan (pemeriksaan kesan perubahan dasar seperti subsidi).
- Seksyen 14 menjadikan untung berlebihan satu kesalahan jenayah, bukan sekadar isu pengguna.
- Untung dinilai di premis yang sama berbanding tahun asas peniaga, bukan berbanding kedai lain.
- Individu boleh didenda sehingga RM100,000 dan/atau 3 tahun penjara bagi kesalahan pertama; syarikat sehingga RM500,000.
- Sejak 2018, akta ini meliputi semua barang dan perkhidmatan, bukan senarai terhad sahaja.
Untuk siapa: Peniaga, pengeluar, pemborong dan peruncit di Malaysia, serta pengguna yang ingin memahami hak mereka terhadap kenaikan harga.
Dalam halaman ini
Naikkan harga sebab kos naik itu satu hal. Naikkan harga sekadar untuk mengaut untung lebih besar daripada tahun lepas — itu boleh membawa anda ke mahkamah di Malaysia.
Inilah teras Akta Kawalan Harga dan Antipencatutan 2011 (Akta 723). Ramai menyangka undang-undang ini hanya mengenai barang “kawalan” seperti gula atau ayam. Sebenarnya ia jauh lebih luas: sejak 2018, akta ini meliputi semua barang dan perkhidmatan.
Apa maksud “untung berlebihan”?
Kesalahan teras terletak pada Seksyen 14: adalah salah bagi mana-mana orang membuat untung yang tidak berpatutan (unreasonably high profit) dengan menjual atau membekalkan apa-apa barang atau perkhidmatan.
Kuncinya, “berlebihan” tidak bermaksud “mahal”. Di bawah rangka kerja akta ini, untung dikira berlebihan apabila peratusan margin atau markup peniaga melebihi peratusan pada awal tahun kewangan atau kalendar mereka. Dengan kata lain, ukurannya ialah peratusan untung anda hari ini berbanding titik permulaan tahun anda sendiri.
Bagaimana KPDN mengira, dan apa yang tidak dibandingkan
Perkara paling penting untuk difahami peniaga: KPDN menilai struktur harga dan kos di premis anda sendiri, bukan membandingkan kedai anda dengan pesaing di seberang jalan. Kedai di kawasan mewah dan gerai di pekan kecil dinilai mengikut tahun asas masing-masing.
Peraturan mekanisme 2018 memperkenalkan formula yang mengambil kira, antara lain:
| Faktor | Contoh |
|---|---|
| Pengenaan cukai | Perubahan kadar SST |
| Kos pembekal | Harga bahan mentah, kos import |
| Bekalan dan permintaan | Kekurangan bekalan bermusim |
| Faktor geografi / pasaran | Kos logistik ke kawasan terpencil |
| Perkara relevan lain | Keadaan khusus pasaran produk |
Kesimpulannya: jika kos anda naik dan anda menaikkan harga secara berkadaran, margin peratusan anda kekal sama — dan anda selamat. Masalah timbul apabila margin peratusan itu melebar melebihi tahun asas anda.
Berapa penaltinya?
Ini bukan sekadar teguran. Denda boleh menjadi berat:
- Individu: sehingga RM100,000 dan/atau 3 tahun penjara bagi kesalahan pertama; sehingga RM250,000 dan/atau 5 tahun bagi kesalahan berikutnya.
- Badan korporat (syarikat): sehingga RM500,000 bagi kesalahan pertama; sehingga RM1 juta bagi kesalahan berikutnya.
Op Catut dan Ops Kesan: dua operasi yang berbeza
KPDN tidak menunggu aduan sahaja — ia menjalankan operasi penguatkuasaan berkala. Dua yang kerap disebut ialah Op Catut dan Ops Kesan, tetapi keduanya bukan perkara yang sama.
Op Catut ialah operasi antipencatutan yang memeriksa keseluruhan rantaian bekalan — daripada pengeluar, pengimport dan pembekal hingga pemborong dan peruncit. Sebagai contoh, di bawah Ops Catut 2023, KPDN mengeluarkan 1,149 notis untuk mendapatkan maklumat harga dan kos barang antara 1 Januari hingga 30 Jun 2023.
Ops Kesan pula memberi tumpuan kepada kesan perubahan dasar terhadap harga — misalnya selepas pelarasan subsidi atau pembaharuan saraan perkhidmatan awam. Menurut laporan pada April 2026, di bawah Ops Kesan 4.0 dan 5.0, pihak berkuasa membuka 1,443 kertas siasatan berkaitan pemeriksaan antipencatutan dan mengeluarkan RM142,200 kompaun.
KPDN turut memperkenalkan Kalkulator Antipencatutan digital untuk membantu peniaga mengira margin yang sah dan membolehkan pengguna menyemak ketelusan harga.
Apa seterusnya
Jika anda seorang peniaga, simpan rekod kos dan harga anda pada awal setiap tahun kewangan — itulah tahun asas yang akan digunakan untuk menilai anda. Jika anda pengguna yang mengesyaki pencatutan, aduan boleh dibuat kepada KPDN. Untuk konteks lanjut tentang cukai yang mempengaruhi harga, lihat artikel berkaitan kami mengenai SST.
Adakah menaikkan harga menyalahi undang-undang?
Tidak semestinya. Peniaga dibenarkan menaikkan harga jika ia selari dengan kenaikan kos, asalkan peratusan margin atau markup semasa tidak melebihi peratusan pada awal tahun kewangan atau kalendar mereka.
Bagaimana KPDN menentukan untung berlebihan?
KPDN membandingkan struktur harga dan kos di premis peniaga itu sendiri berbanding tahun asasnya, mengambil kira faktor seperti cukai, kos pembekal, keadaan bekalan dan permintaan, serta faktor geografi. Ia tidak dibandingkan dengan premis lain.
Apakah penalti bagi kesalahan pencatutan?
Bagi individu, denda sehingga RM100,000 dan/atau penjara sehingga 3 tahun bagi kesalahan pertama, dan sehingga RM250,000 dan/atau 5 tahun bagi kesalahan berikutnya. Bagi badan korporat, denda sehingga RM500,000, dan sehingga RM1 juta bagi kesalahan berikutnya.
Perkara berikut sengaja tidak dinyatakan atau diterangkan secara umum sahaja sehingga disahkan oleh pakar bidang:
- Sahkan petikan tepat Seksyen 14(1) (kesalahan) dan seksyen penalti (dilaporkan Seksyen 18) terhadap teks rasmi Akta 723 atau laman FAQ KPDN — laman KPDN tidak dapat diambil secara automatik ketika semakan ini.
- Sahkan butiran mekanisme 2018 (margin/markup berbanding awal tahun kewangan atau kalendar; senarai faktor) terhadap Peraturan Mekanisme 2018 yang rasmi; sesetengah sumber KPDN merujuk kenaikan peratusan dalam beberapa tahun terdahulu, jadi tempoh asas sebenar perlu disahkan.
- Sahkan angka penguatkuasaan terkini: notis Ops Catut 2023 (1,149; 1 Jan–30 Jun 2023) dan Ops Kesan 4.0/5.0 (1,443 kertas siasatan; RM142,200 kompaun, dilaporkan April 2026) mungkin telah dikemas kini oleh operasi lebih baharu (cth. Ops Kesan 6.0).
- Sahkan sama ada Ops Catut dan Ops Kesan masih menggunakan penomboran/versi ini pada tarikh penerbitan.
Sumber
- My Say: Key rules for businesses to know about the law on profiteering — The Edge Malaysia
- Ops Catut 2023: KPDN Issues 1,149 Notices — Bernama
- KPDN records enforcement gains as govt tightens control over subsidy leakages and price stability — The Vibes
Sejarah perubahan
| Versi | Tarikh | Perubahan | Oleh |
|---|---|---|---|
| 01.00 | 8 Ogo 2026 | Approved and published. | — |