Mendaftarkan Syarikat Asing (Cawangan) di Malaysia

Sebuah syarikat luar negara boleh menjual ke Malaysia dari luar negara untuk tempoh yang lama — tetapi sebaik sahaja ia membuka pejabat, menandatangani pajakan tempatan, atau menempatkan kakitangan di lapangan, ia melangkaui satu garis. Sebaik sahaja ia menjalankan perniagaan di Malaysia, Akta Syarikat 2016 menyatakan ia mesti mendaftar terlebih dahulu, dan berbuat demikian mengubah syarikat luar negara yang sama itu menjadi cawangan yang berdaftar di Malaysia.

Panduan ini merangkumi bagaimana pendaftaran itu berfungsi di bawah seksyen 562, apa yang diperlukan oleh cawangan untuk kekal mematuhi peraturan, dan mengapa ramai pelabur asing memilih untuk melangkau cawangan dan memperbadankan anak syarikat tempatan sebaliknya.

Bilakah syarikat luar negara perlu mendaftar?

Seksyen 561 Akta Syarikat 2016 melarang syarikat asing daripada menjalankan perniagaan di Malaysia melainkan ia berdaftar sebagai syarikat asing dengan Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM). “Menjalankan perniagaan” ditafsirkan secara meluas — di bawah seksyen 561(3) ia merangkumi aktiviti seperti menubuh atau menggunakan pejabat pemindahan saham atau pendaftaran saham, atau mentadbir, menguruskan atau selainnya berurusan dengan harta tempatan sebagai ejen, wakil peribadi di sisi undang-undang atau pemegang amanah, bukan sekadar mengendalikan sebuah kedai.

Sebuah “syarikat asing” ialah suatu pertubuhan perbadanan yang diperbadankan di luar Malaysia, atau suatu pertubuhan tidak diperbadankan yang boleh mendakwa dan didakwa serta tidak mempunyai ibu pejabat atau tempat perniagaan utama di Malaysia. Jika itu menggambarkan entiti anda dan ia mahukan kehadiran fizikal yang berterusan di negara ini, pendaftaran bukanlah pilihan.

Apa yang pendaftaran tidak lakukan ialah mewujudkan syarikat baharu. Cawangan itu ialah entiti sah yang sama dengan syarikat induk luar negaranya. Segala yang dilakukan oleh cawangan, syarikat induk bertanggungjawab atasnya.

Apakah yang diperlukan oleh permohonan seksyen 562?

Pendaftaran ialah permohonan kepada SSM di bawah seksyen 562, difailkan selepas carian nama meluluskan nama syarikat induk (cawangan didaftarkan di bawah nama sedia ada syarikat induk — ia tidak boleh mencipta nama baharu). Dokumen teras ialah:

• Salinan diperakui sijil pemerbadanan syarikat asing (atau dokumen pendaftaran yang setara).
• Salinan diperakui perlembagaan / memorandum dan tataurusan atau piagamnya yang menentukan strukturnya.
• Senarai pengarah dan, jika berkaitan, butiran pengarah tempatan.
• Senarai pemegang saham atau ahli di tempat pemerbadanan serta butiran modal sahamnya.
• Memorandum pelantikan atau surat kuasa wakil yang menamakan seorang bermastautin di Malaysia untuk bertindak sebagai ejen syarikat, berserta persetujuan bertulis ejen tersebut.
• Alamat pejabat berdaftar di Malaysia dan tempat perniagaan, jika berbeza.

Sebaik sahaja SSM berpuas hati, ia mengeluarkan notis pendaftaran dan syarikat asing itu tercatat dalam daftar.

Berapakah yuran pendaftaran?

Yuran pendaftaran sekali sahaja itu bukan kadar rata — ia diselaraskan mengikut modal saham syarikat induk, ditukar kepada Ringgit pada kadar pertukaran semasa. Semakin tinggi modal syarikat induk, semakin tinggi yurannya. Syarikat induk tanpa modal saham membayar kadar rata tertinggi.

Modal saham syarikat asing	Yuran pendaftaran (RM)
Tidak melebihi RM1,000,000	5,000
Melebihi RM1,000,000 tetapi tidak melebihi RM10,000,000	20,000
Melebihi RM10,000,000 tetapi tidak melebihi RM50,000,000	40,000
Melebihi RM50,000,000 tetapi tidak melebihi RM100,000,000	60,000
Melebihi RM100,000,000	70,000
Tiada modal saham	70,000 (kadar rata)

Sumber: Jadual Yuran SSM bagi pendaftaran syarikat asing di bawah seksyen 562 (Peraturan-Peraturan Syarikat 2017), disokong oleh jadual yuran MIDA.

Penyelarasan ini sering mengejutkan pemohon kali pertama: sebuah syarikat multinasional yang bermodal besar boleh berhadapan dengan bil pendaftaran RM70,000 untuk sebuah cawangan, sedangkan memperbadankan syarikat tempatan baharu hanya melibatkan yuran pemerbadanan yang jauh lebih kecil. Jurang kos itu adalah salah satu sebab laluan anak syarikat menjadi popular.

Siapakah ejen tempatan, dan mengapa ia penting?

Sebuah syarikat asing tidak boleh mendaftar seorang diri — di bawah seksyen 563 ia mesti melantik sekurang-kurangnya seorang ejen yang bermastautin di Malaysia. Ejen ialah wakil tempatan yang diberi kuasa oleh syarikat untuk tujuan pengawalseliaan: mereka bertanggungjawab memastikan syarikat melaksanakan segala yang dikehendaki oleh Akta, dan boleh dipertanggungjawabkan secara peribadi atas penalti yang dikenakan ke atas syarikat kerana ketidakpatuhan.

Itu adalah pendedahan yang sebenar, bukan sekadar formaliti. Sesiapa yang bersetuju untuk bertindak sebagai ejen — selalunya sebuah firma profesional atau seorang individu tempatan yang dipercayai — sedang menerima tanggungjawab bahawa cawangan memfailkan apa yang wajib, apabila ia wajib. Perubahan pada butiran ejen itu sendiri perlu dimaklumkan kepada SSM di bawah seksyen 563.

Cawangan juga mesti menyelenggara pejabat berdaftar di Malaysia yang mana komunikasi dan notis boleh dialamatkan, serta memaklumkan SSM tentang sebarang perubahan pada pejabat tersebut.

Apakah yang perlu difailkan oleh cawangan setiap tahun?

Pendaftaran ialah permulaan hubungan pematuhan yang berterusan, bukan sekali sahaja. Sebuah syarikat asing berdaftar mesti, antara tugas lain:

• Memfailkan penyata tahunan sekali dalam setiap tahun kalendar, dalam tempoh 30 hari dari tarikh ulang tahun pendaftarannya (seksyen 576).
• Memfailkan penyata kewangan dengan SSM (seksyen 575), biasanya salinan akaun yang disediakan oleh syarikat induk di bidang kuasa asalnya, dalam bentuk yang dikehendaki di sana.
• Memaklumkan SSM dalam tempoh berkanun tentang perubahan pengarah, ejen, pejabat berdaftar, nama syarikat, atau dokumen konstituennya.

Terlepas tarikh akhir ini mendedahkan kedua-dua syarikat dan ejen tempatannya kepada penalti, yang menjadi sebab tepat mengapa peranan ejen membawa berat.

Cawangan atau anak syarikat — struktur mana yang sesuai?

Cawangan hanyalah satu daripada dua laluan lazim bagi warga asing yang menubuhkan kehadiran. Yang satu lagi ialah memperbadankan syarikat sendirian berhad — sebuah Sendirian Berhad (Sdn Bhd) — yang merupakan entiti sah Malaysia yang baharu sepenuhnya yang dimiliki oleh syarikat asing itu. Pilihan ini membentuk liabiliti, kedudukan cukai dan kos penubuhan.

Ciri	Syarikat asing (cawangan)	Anak syarikat tempatan (Sdn Bhd)
Status sah	Lanjutan syarikat induk luar negara — entiti sah yang sama	Entiti sah Malaysia yang berasingan
Liabiliti	Syarikat induk menanggung semua liabiliti cawangan	Liabiliti umumnya diasingkan dalam anak syarikat
Nama	Mesti menggunakan nama syarikat induk	Boleh mengambil nama baharunya sendiri
Peruntukan yang mengawal	Seksyen 561–563 (rejim syarikat asing)	Rejim pemerbadanan am di bawah Akta
Kos pendaftaran	Berperingkat mengikut modal induk, sehingga RM70,000	Yuran pemerbadanan standard (jauh lebih rendah)
Aktiviti yang dibenarkan	Mesti mencerminkan perniagaan syarikat induk	Boleh ditakrifkan semula untuk pasaran tempatan
Wakil tempatan	Ejen yang bermastautin di Malaysia	Biasanya sekurang-kurangnya seorang pengarah bermastautin di Malaysia berserta seorang setiausaha syarikat (sahkan dengan Akta)

Dalam amalan, ramai pelabur asing memilih Sdn Bhd: ia mengehadkan risiko syarikat induk, biasanya menelan kos lebih rendah untuk ditubuhkan, dan dilihat oleh pelanggan tempatan, bank dan pengawal selia sebagai syarikat pemastautin. Cawangan cenderung sesuai dalam keadaan yang mana syarikat induk secara khusus mahu operasi Malaysia berada dalam entiti sah yang sama — contohnya untuk membentangkan satu kunci kira-kira global tunggal atau untuk memenuhi rakan niaga yang berkeras untuk berurusan dengan syarikat induk itu sendiri.

Apa seterusnya

• Sahkan sama ada aktiviti yang anda rancang benar-benar terjumlah kepada “menjalankan perniagaan” di Malaysia — jika ia benar-benar sekali-sekala atau semata-mata merentas sempadan, anda mungkin tidak perlu mendaftar langsung.
• Putuskan cawangan lawan Sdn Bhd lebih awal, kerana ia memacu kos, liabiliti dan cukai sebelum sebarang kerja kertas bermula; dapatkan nasihat cukai dan undang-undang berlesen berdasarkan fakta khusus anda.
• Sediakan seorang ejen yang bermastautin di Malaysia yang sanggup dan berkemampuan (untuk cawangan) atau pengarah pemastautin berserta setiausaha syarikat (untuk anak syarikat) sebelum memfailkan.
• Sediakan dan perakui dokumen pemerbadanan dan perlembagaan syarikat induk, serta jalankan carian nama SSM, supaya permohonan seksyen 562 sedia difailkan dalam satu pusingan.
• Catatkan obligasi berulang — penyata tahunan dan penyata kewangan — dari hari pertama, supaya cawangan kekal dalam keadaan baik dengan SSM.

Ini ialah draf berbantukan AI untuk maklumat am, bukan nasihat undang-undang atau cukai. Sahkan yuran, borang dan keperluan seksyen semasa terus dengan SSM atau penasihat berlesen sebelum bertindak.