Dividends and the Solvency Test: When a Sdn Bhd Can Actually Pay

Sebuah Sdn Bhd yang berkeuntungan dengan RM800,000 perolehan tertahan membayar dividen RM600,000 kepada dua pemegang sahamnya pada bulan Disember. Pada bulan Mac pelanggan utamanya bankrap, syarikat itu tidak dapat memenuhi terma pembekal, dan menjelang bulan Ogos ia digulung.

Masalah pengarah itu bukan kerana mereka tidak bertuah. Masalahnya ialah s.132(5), yang menjadikan pembenaran pengagihan yang tidak wajar dengan sengaja boleh dihukum penjara sehingga lima tahun, dan s.133(2), yang menjadikan mereka bertanggungan secara peribadi kepada syarikat bagi jumlah lebihan itu. Perolehan tertahan tidak pernah menjadi ujian yang lengkap.

Dua ujian, kedua-duanya mesti lulus

Seksyen 131(1) hanya satu ayat dan ia melakukan semua kerja itu:

Tertakluk kepada seksyen 132, sebuah syarikat hanya boleh membuat pengagihan kepada pemegang saham daripada untung syarikat yang tersedia jika syarikat itu solven.

Bacalah ia sebagai dua syarat yang digabungkan dengan “dan”:

1. Daripada untung yang tersedia. Pengagihan itu mesti bersumberkan untung yang boleh diagihkan, bukan daripada modal.
2. Hanya jika syarikat itu solven. Satu pertimbangan berasingan yang berpandangan ke hadapan.

Seksyen 131(2) menjadikan pelanggaran itu suatu kesalahan bagi syarikat, setiap pegawai, dan mana-mana orang atau individu lain, dengan hukuman penjara sehingga lima tahun atau denda sehingga RM3 juta atau kedua-duanya.

Berkeuntungan-di-atas-kertas adalah mod kegagalannya. Sebuah syarikat boleh memenuhi ujian pertama dengan selesa dan gagal teruk pada ujian kedua, dan akaunnya tidak akan memberitahu anda — perolehan tertahan bersifat sejarah, manakala s.132(3) bertanya tentang dua belas bulan akan datang.

Ujian solvensi untuk dividen lebih sempit daripada sangkaan

Di sinilah pembacaan yang teliti membuahkan hasil. Akta ini mengandungi dua ujian solvensi yang berbeza, dan ujian dividen adalah yang lebih ringan antara kedua-duanya.

	Dividen — s.132(3)	Pengurangan modal, belian balik, bantuan kewangan — s.112(1)
Kaki aliran tunai	Mampu membayar hutang apabila ia kena dibayar dalam tempoh 12 bulan selepas pengagihan	Mampu membayar hutang apabila ia kena dibayar dalam tempoh 12 bulan selepas transaksi
Kaki tiada-alasan	—	Tiada alasan yang membolehkan syarikat didapati tidak mampu membayar hutangnya sejurus selepas itu
Kaki lembaran imbangan	—	Aset melebihi liabiliti pada tarikh transaksi
Kenyataan formal	Tidak diperlukan	Diperlukan — s.113, ditandatangani oleh semua pengarah bagi sesuatu pengurangan

Seksyen 132(3) hanya mempunyai kaki aliran tunai:

Bagi maksud seksyen ini, syarikat itu dianggap solven jika syarikat itu mampu membayar hutangnya apabila dan sebaik sahaja hutang itu kena dibayar dalam tempoh dua belas bulan sejurus selepas pengagihan itu dibuat.

Tiada keperluan berkanun untuk kenyataan solvensi yang ditandatangani sebelum sesuatu dividen, dan tiada ujian lembaran imbangan. Ini menjadikan laluan dividen lebih ringan dari segi prosedur — dan, kerana pertimbangan pengarah tidak didokumenkan, lebih sukar dipertahankan dari segi bukti kemudian.

Siapa yang membenarkan pengagihan

Seksyen 132(1): sebelum sesuatu pengagihan dibuat, ia hendaklah dibenarkan oleh pengarah syarikat itu.

Ini adalah perubahan sebenar daripada amalan sebelum 2017 di mana ahli mengisytiharkan dividen akhir di AGM, dan amalan ini masih kekal dalam banyak templat Malaysia. Di bawah Akta, keputusan itu adalah milik lembaga pengarah. Seksyen 132(2) memberi lembaga pengarah budi bicara yang luas terhadap masa dan jumlah — tertakluk kepada syarat:

…jika pengarah berpuas hati bahawa syarikat akan solven sejurus selepas pengagihan itu dibuat.

Perlembagaan syarikat boleh mengenakan satu langkah ahli tambahan, dan banyak artikel yang diwarisi daripada Akta Syarikat 1965 berbuat demikian. Ini tidak menggantikan s.132(1); ia hanya menambah kepadanya.

Kewajipan menghentikan pengagihan yang telah dibenarkan

Seksyen 132(4) adalah peruntukan yang hampir tiada sesiapa dalam pasaran Malaysia tulis tentangnya, dan ia adalah peruntukan yang menukarkan suku tahun yang buruk menjadi pendedahan peribadi:

Jika, selepas sesuatu pengagihan dibenarkan dan sebelum ia dibuat, pengarah tidak lagi berpuas hati atas alasan yang munasabah bahawa syarikat akan solven sejurus selepas pengagihan itu dibuat, pengarah hendaklah mengambil segala langkah yang perlu untuk menghalang pengagihan itu daripada dibuat.

Kewajipan ini berjalan secara berterusan antara pembenaran dan pembayaran. Jika sesebuah lembaga pengarah mengisytiharkan dividen pada bulan November untuk dibayar pada bulan Februari dan menerima suatu perkembangan buruk yang material pada bulan Disember, s.132(4) menghendaki mereka bertindak ke atasnya. Membayar juga bukan sekadar kelengahan — ia adalah pelanggaran kewajipan berkanun yang positif, dan ia terus membawa kepada s.132(5).

Perhatikan juga perkataan “atas alasan yang munasabah”. Ujiannya bukan sama ada pengarah secara subjektif kekal berasa selesa; ujiannya ialah sama ada alasan yang munasabah untuk kepuasan hati itu berterusan.

Apa maksud “untung yang tersedia” pada praktiknya

Akta tidak mentakrifkan “untung yang tersedia untuk pengagihan”, yang meninggalkan konsep ini untuk diisi oleh piawaian perakaunan dan prinsip am. Tiga pemerhatian praktikal:

• Perolehan tertahan adalah titik permulaan, bukan jawapannya. Angka itu mesti boleh diagihkan, jadi lebihan penilaian semula yang belum direalisasikan dan jumlah yang dikehendaki dipegang sebagai rizab tidak layak semata-mata kerana ia berada dalam ekuiti.
• Seksyen 244(7) penting. Piawaian perakaunan yang diluluskan mengatasi Akta di mana terdapat percanggahan, jadi pengukuran untung mengikut MFRS atau MPERS mengikut mana yang berkenaan.
• Dividen interim bergantung kepada akaun pengurusan. Tiada apa yang melarangnya, tetapi seorang pengarah yang bergantung kepada angka yang belum diaudit bergantung kepadanya bagi tujuan kepuasan hati s.132(2), dan s.215 mengawal selia bila-bila pergantungan kepada maklumat daripada orang lain adalah munasabah.

Pengagihan modal dan bukannya untung melalui laluan yang sama sekali berbeza — iaitu pengurangan modal saham di bawah s.115, dengan prosedur, jadual waktu dan kenyataan solvensi berkanunnya sendiri.

Liabiliti: jenayah, peribadi dan boleh dituntut semula

Jenayah. Seksyen 132(5) menjadikan setiap pengarah atau pegawai yang dengan sengaja membayar, membenarkan dibayar, atau membenarkan pembayaran sebarang pengagihan yang tidak wajar atau menyalahi undang-undang bertanggungan atas sabitan kepada penjara sehingga lima tahun, atau denda sehingga RM3 juta, atau kedua-duanya. Seksyen 131(2) berada dalam terma yang sama bagi pelanggaran s.131.

Peribadi, kepada syarikat. Seksyen 133(2) menjadikan setiap pengarah atau pengurus yang dengan sengaja membayar atau membenarkan pembayaran sebarang dividen yang melanggar s.131 atau s.132, yang diketahuinya daripada pengetahuannya bukan daripada untung, bertanggungan kepada syarikat setakat jumlah yang melebihi apa yang sepatutnya boleh diagihkan dengan wajar. Seksyen 133(3) membenarkan seorang pengarah yang telah membayar keseluruhan jumlah itu menuntut sumbangan daripada mana-mana orang lain yang bertanggungan yang mengarah atau bersetuju dengan pembayaran itu.

Seksyen 133(4) mengandungi sedikit belas kasihan: liabiliti di bawah s.133 tidak terpakai atau berpindah kepada wasi, pentadbir atau harta pusaka apabila seseorang itu meninggal dunia.

Tuntutan semula daripada pemegang saham. Seksyen 133(1) membenarkan syarikat menuntut semula daripada seorang pemegang saham sebarang jumlah pengagihan yang dibayar yang melebihi apa yang sepatutnya boleh dibuat dengan wajar — melainkan pemegang saham itu menerimanya dengan suci hati dan tidak mempunyai pengetahuan bahawa syarikat tidak memenuhi ujian solvensi s.132(3). Kedua-dua syarat ini diperlukan.

Bagi sebuah Sdn Bhd yang diuruskan oleh pemiliknya sendiri, ini hampir bersifat pusingan. Pemegang saham yang menerima dividen itu biasanya adalah pengarah yang membenarkannya, dan pengetahuan yang mengalahkan pembelaan s.133(1) adalah pengetahuan yang sama yang mewujudkan kesengajaan di bawah s.132(5). Tiada tempat untuk berlindung.

Kedudukannya berbanding kewajipan pengarah

Pengagihan yang tidak wajar jarang sekali hanya menjadi masalah s.131. Seksyen 213(1) menghendaki seorang pengarah menggunakan kuasanya untuk tujuan yang wajar dan dengan suci hati demi kepentingan terbaik syarikat, dan s.213(2) menghendaki penjagaan, kemahiran dan ketekunan yang munasabah. Membayar keluar tunai yang diperlukan syarikat untuk berniaga melibatkan kedua-duanya.

Seksyen 214 memperuntukkan peraturan pertimbangan perniagaan, dan s.215 mengawal selia pergantungan kepada maklumat yang dibekalkan oleh pegawai, pakar dan pengarah lain. Sebuah lembaga pengarah yang mendapatkan nasihat kewangan yang wajar, mendokumenkan penilaian aliran tunai dua belas bulan dan meminitkan alasannya berada dalam kedudukan yang jauh lebih baik berbanding satu yang hanya meluluskan angka bulat.

Seksyen 210 memperluaskan ss.213 hingga 218 kepada ketua pegawai eksekutif, ketua pegawai kewangan dan ketua pegawai operasi serta kepada sesiapa sahaja yang bertanggungjawab utama terhadap pengurusan syarikat, sama ada seorang pengarah ataupun tidak. Pengarah kewangan yang menyediakan angka untung-boleh-diagihkan tidak terkecuali daripada skop ini hanya kerana dia bukan ahli lembaga pengarah.

Minit mesyuarat lembaga pengarah adalah satu-satunya rekod berkekalan bagi kepuasan hati s.132(2). Di bawah perenggan 12 Jadual Ketiga, seorang pengarah yang hadir pada mesyuarat itu dianggap telah bersetuju dan mengundi menyokong resolusi itu melainkan dia secara jelas membantahnya — jadi seorang pengarah yang mempunyai keraguan tentang dividen itu mesti menyatakannya, pada mesyuarat itu, secara rekod.

Lapisan cukai, secara ringkas

Malaysia mengamalkan sistem satu peringkat: cukai yang dibayar oleh syarikat adalah muktamad, dan dividen yang dibayar daripadanya dikecualikan cukai di tangan pemegang saham.

Namun begitu, sejak TA2025, Jadual 1 Bahagian XXII Akta Cukai Pendapatan 1967 mengenakan cukai 2% ke atas pendapatan dividen individu yang melebihi RM100,000, dengan peraturan yang diwartakan sebagai P.U.(A) 148/2025 pada 7 Mei 2025. Ini mengubah pengiraan bagi pengagihan besar oleh pemilik-pengurus, dan ia adalah persoalan berasingan daripada sama ada pengagihan itu sah di bawah Akta Syarikat.

Kesilapan lazim

Menganggap perolehan tertahan sebagai keseluruhan ujian. Seksyen 131(1) menghendaki untung yang tersedia dan solvensi. Ujian kedua melihat ke hadapan dua belas bulan.

Menggunakan ujian solvensi s.112 kepada sesuatu dividen. Seksyen 132(3) hanya mempunyai kaki aliran tunai. Menggunakan ujian yang lebih ketat itu tidak salah dari segi substans, tetapi memetiknya sebagai undang-undang adalah salah.

Membiarkan ahli mengisytiharkan dividen. Seksyen 132(1) meletakkan kuasa pembenaran pada pengarah. Semak perlembagaan syarikat untuk sebarang langkah ahli tambahan, tetapi keputusan lembaga pengarah adalah keputusan berkanun.

Mengabaikan s.132(4) selepas pembenaran. Kewajipan itu berjalan terus sehingga wang itu berpindah tangan.

Tidak mendokumenkan apa-apa. Tiada kenyataan solvensi yang diperlukan, yang bermakna minit lembaga pengarah adalah satu-satunya bukti bagi kepuasan hati s.132(2). Rekodkan penilaian dua belas bulan itu dan apa yang menjadi asasnya.

Menganggap seorang pemegang saham sentiasa boleh mengekalkan wang itu. Seksyen 133(1) menghendaki suci hati dan ketiadaan pengetahuan. Dalam sebuah syarikat yang diuruskan oleh pemiliknya sendiri, kedua-duanya biasanya gagal.

Membayar daripada modal dan menamakannya dividen. Jika wang itu bukan daripada untung yang boleh diagihkan, transaksi itu adalah pengurangan modal dan tergolong di bawah s.115.

Langkah seterusnya

Sebelum pengagihan seterusnya, masukkan dua perkara dalam pek lembaga pengarah: angka untung yang boleh diagihkan berserta asasnya, dan penilaian aliran tunai dua belas bulan yang meliputi tempoh selepas pembayaran. Minitkan kedua-duanya, dan minitkan kesimpulannya.

Untuk pemulangan modal dan bukannya untung, serta ujian yang lebih ketat yang mengawal seliakannya, lihat capital-reduction. Untuk rangka kerja kewajipan di sebalik keputusan itu, lihat directors-duties. Untuk layanan cukai terhadap apa yang diterima pemegang saham, lihat corporate-tax-rates.