Gamuda: Pembinaan, Infrastruktur dan Pengembangan Serantau

Gamuda bermula dengan sebuah lebuh raya Malaysia dan berkembang menjadi salah satu kontraktor penerowongan dan rel terbesar di rantau ini. Hari ini, bahagian kerjanya yang semakin besar terletak di luar Malaysia.

Apakah itu Gamuda Berhad?

Gamuda Berhad ialah kumpulan kejuruteraan, pembinaan dan hartanah Malaysia yang diasaskan pada 6 Oktober 1976 di Ipoh, Perak. Ia disenaraikan di Papan Utama Bursa Malaysia (ketika itu KLSE) pada 10 Ogos 1992.

Kumpulan ini beroperasi merentasi tiga bidang luas: kejuruteraan dan pembinaan, pembangunan hartanah di bawah jenama Gamuda Land, serta infrastruktur. Ia didagangkan di Bursa Malaysia dengan simbol saham GAMUDA.

Untuk apakah Gamuda paling terkenal?

Di dalam negara, Gamuda mencipta nama dalam bidang rel dan penerowongan. Ia membantu membina terowong SMART — yang digambarkan sebagai terowong dwiguna air ribut-dan-jalan raya pertama di dunia — dan memelopori model rakan penyampaian projek (PDP) pada Laluan MRT Kajang, yang dibuka lebih awal daripada jadual pada Julai 2017.

Ia menyusuli itu dengan Laluan MRT Putrajaya, yang disiapkan secara berperingkat sehingga 2023, dan membangunkan mesin pengorek terowong berketumpatan boleh ubah untuk penerowongan bandar tanah lembut. Gamuda juga mempunyai rekod prestasi yang panjang dalam bekalan air, termasuk Skim Bekalan Air Sungai Selangor.

Bagaimanakah prestasi kewangan Gamuda?

Pada TK2025 (tahun kewangan berakhir 31 Julai 2025), Gamuda melaporkan hasil rekod kira-kira RM15.97 bilion, naik 20% daripada RM13.35 bilion pada TK2024. Keuntungan bersih naik kira-kira 10% kepada RM1 bilion, daripada RM912.1 juta.

Kumpulan ini mengekalkan nisbah gearing pada 53%, di bawah had siling 70% yang ditetapkannya sendiri, manakala lengan hartanah Gamuda Land mencatatkan jualan RM4.1 bilion dan jualan belum dibil RM8 bilion.

Metrik (TK, berakhir 31 Julai)	TK2024	TK2025
Hasil	RM13.35 bil	RM15.97 bil
Keuntungan bersih	RM912.1 juta	RM1.0 bil
Buku pesanan pembinaan (penghujung tahun)	—	RM38 bil
Jualan hartanah belum dibil	—	RM8 bil

Mengapakah buku pesanan luar negara penting?

Buku pesanan pembinaan Gamuda mencapai rekod RM38 bilion pada penghujung tahun TK2025 selepas RM25 bilion kejayaan memenangi kerja sepanjang tahun. Menjelang Disember 2025 ia meningkat lagi kepada kira-kira RM46 bilion, didorong oleh rentetan kontrak Australia.

Pada penghujung tahun TK2025, projek domestik membentuk kira-kira separuh daripada buku pesanan, dengan kerja pusat data menyumbang kira-kira 10%. Bakinya mencerminkan usaha sengaja menuju infrastruktur luar negara bernilai lebih tinggi — terutamanya Australia dan Taiwan.

Pasaran	Projek	Nilai diumumkan	Wahana
Australia	Sydney Metro West – Stations Package West	A$2.7 bil (RM7.32 bil)	Gamuda Engineering
Australia	Marinus Link Peringkat 1 (baki kerja)	A$994 juta (RM2.69 bil)	TasVic Greenlink (JV)
Australia	Ladang Angin Carmody’s Hill	A$265 juta (RM718 juta)	DT Infrastructure
Taiwan	MRT Xizhi Donghu	RM4.3 bil (kontrak penuh)	JV diterajui Gamuda (75%)

Pengembangan di Australia diteraskan oleh Sydney Metro West, di mana Gamuda menggunakan mesin pengorek terowong autonomi pertama Australia pada Western Tunnelling Package. Di Taiwan, kejayaan memenangi MRT Xizhi Donghu (22 Oktober 2024) merupakan kejayaan terbesar Gamuda setakat ini dalam pasaran tersebut, sebuah kontrak reka-dan-bina serah kunci bernilai RM4.3 bilion di mana Gamuda memegang bahagian usaha sama 75% (kira-kira RM3.2 bilion). Dari segi hartanah, Gamuda Land telah bergerak melangkaui Malaysia ke Vietnam (Hanoi dan Ho Chi Minh City), Singapura, Australia dan United Kingdom.

Mengapa ia penting

Gamuda menggambarkan bagaimana sebuah kontraktor Malaysia boleh mempelbagaikan operasi melangkaui pasaran domestik yang saluran projek megahnya tidak menentu dan sensitif dari segi politik. Memenangi kerja bernilai berbilion ringgit di pasaran matang seperti Australia memberikannya hasil yang lebih boleh diramal dan berkitaran lebih panjang, serta mengesahkan teknologi penerowongannya di luar negara.

Bagi sektor pembinaan Malaysia, Gamuda ialah penunjuk arah: gabungan buku pesanannya — rel dan air domestik, ditambah pusat data dan rel luar negara — menjejaki ke arah mana perbelanjaan infrastruktur serantau sedang menuju.

Apa seterusnya

Perhatikan hasrat Gamuda yang dinyatakan untuk mengembangkan lagi buku pesanannya, saluran pembidaannya merentasi Australia, Taiwan dan Singapura, serta berapa banyak hasil masa depan datang daripada pusat data dan kerja tenaga boleh diperbaharu seperti ladang angin dan pautan penghantaran. Momentum hartanah di Vietnam — di mana projek Gamuda Land di Hanoi dan Ho Chi Minh City merupakan penyumbang utama — ialah satu lagi perkara yang perlu dijejaki, seiring dengan kemajuan kontrak Australia yang baru dimenangi sehingga penyiapannya pada 2031. Angka di sini mencerminkan draf AI yang menunggu semakan manusia.