SSM and Malaysian Business Jargon, Decoded

Separuh daripada kekeliruan dalam pentadbiran syarikat di Malaysia berpunca daripada istilah. Dua daftar dengan akronim yang serupa, empat portal dengan nama yang tiada kaitan antara satu sama lain, dan satu set nombor borang yang masih digunakan oleh semua orang bertahun-tahun selepas borang-borang itu dimansuhkan.

Inilah penyah-kodnya.

Institusi

SSM — Suruhanjaya Syarikat Malaysia, iaitu Companies Commission of Malaysia. Pendaftar bagi kedua-dua perniagaan dan syarikat, ditubuhkan di bawah Akta Suruhanjaya Syarikat Malaysia 2001 (Companies Commission of Malaysia Act 2001). Akta ini penting bukan sekadar dari segi namanya: s.20G di dalamnya ialah peruntukan yang membolehkan SSM melesenkan setiausaha syarikat.

Pendaftar (the Registrar) — merujuk kepada jawatan, bukan seseorang individu yang anda temui. Kebanyakan kewajipan di bawah Akta Syarikat 2016 (Companies Act 2016) terletak pada “Pendaftar”.

Dua daftar

Inilah perbezaan yang paling kerap menimbulkan kekeliruan, kerana kedua-duanya bukan peringkat berbeza bagi perkara yang sama. Kedua-duanya statut yang berlainan.

	ROB	ROC
Nama penuh	Daftar Perniagaan (Register of Businesses)	Daftar Syarikat (Register of Companies)
Meliputi	Pemilikan tunggal dan perkongsian	Sdn Bhd, Bhd, pemfailan berkaitan LLP dan syarikat asing
Undang-undang yang mentadbir	Akta Pendaftaran Perniagaan 1956	Akta Syarikat 2016
Personaliti undang-undang	Tiada — pemilik ialah perniagaan itu sendiri	Orang di sisi undang-undang yang berasingan
Portal	EzBiz	MyCoID
Gaya nombor pendaftaran	Nombor pendaftaran perniagaan	Nombor pendaftaran syarikat yang diberikan di bawah s.15(b)

Pemilikan tunggal ialah pendaftaran ROB. Ia bukan “syarikat”, dan perbezaannya terletak pada liabiliti, bukan pada formaliti.

Portal-portal

MyCoID — portal ROC. Carian nama syarikat, permohonan pemerbadanan dan pemfailan syarikat.

EzBiz — portal ROB. Pendaftaran baharu, perubahan, pembaharuan dan penamatan pendaftaran perniagaan.

MBRS — Malaysian Business Reporting System, platform pemfailan digital berstruktur SSM untuk penyata kewangan, penyata tahunan dan pemfailan berkaitan. Apabila seorang setiausaha syarikat menyebut pemfailan “melalui MBRS”, inilah yang dimaksudkan.

e-Info / SSM e-Info Services — perkhidmatan maklumat berbayar SSM. Di sinilah anda membeli profil syarikat, carian korporat atau maklumat penglibatan pengarah. Jadual Fi ROC menyenaraikan RM10 untuk salinan profil korporat elektronik, RM20 untuk maklumat syarikat yang dibekalkan secara elektronik, RM50 untuk maklumat penglibatan pemegang saham atau pengarah, dan RM10 untuk memeriksa daftar atau mendapatkan salinan dokumen.

MyLLP — portal untuk perkongsian liabiliti terhad di bawah Akta Perkongsian Liabiliti Terhad 2012 (LLP Act 2012).

Portal pelesenan — dua perkara yang berbeza

Kedua-duanya kerap dikelirukan kerana tujuannya bertindih.

BLESS — Business Licensing Electronic Support System, di portal.bless.gov.my. Satu sistem sehenti peringkat persekutuan untuk memohon, menjejak dan memperoleh lesen, kelulusan dan permit daripada agensi-agensi yang mengambil bahagian. Butiran syarikat diambil terus daripada SSM tanpa perlu dimasukkan semula.

MalaysiaBiz — di malaysiabiz.gov.my, dikendalikan oleh SME Corp. Malaysia. Satu get laluan yang menggabungkan maklumat pendaftaran perniagaan dan pelesenan dengan perkhidmatan permohonan bagi agensi-agensi terpilih, disepadukan dengan SSM, pihak berkuasa tempatan dan kementerian.

Tiada satu pun daripadanya menggantikan pihak berkuasa pelesenan. Kedua-duanya hanyalah pintu masuk. Lesen itu tetap dikeluarkan oleh majlis, kementerian atau badan pengawal selia di sebaliknya.

Borang lama dan penggantinya

Akta Syarikat 1965 (Companies Act 1965) menomborkan borang-borangnya, dan nombor-nombor itu menjadi bahasa pertuturan harian. Akta 2016 memansuhkan borang-borang tersebut tetapi istilahnya kekal digunakan — itulah sebabnya anda masih akan mendengar “hantar Borang 49 awak” untuk sebuah syarikat yang baru diperbadankan bulan lepas.

Borang lama (Akta Syarikat 1965)	Apakah ia	Pengganti di bawah Akta Syarikat 2016
Borang 9	Sijil Pemerbadanan Syarikat Persendirian (Certificate of Incorporation of Private Company)	Notis pendaftaran yang dikeluarkan oleh Pendaftar di bawah s.15(c). Sijil pemerbadanan kini hanya dikeluarkan atas permohonan dan bayaran fi di bawah s.17
Borang 13	Sijil Pemerbadanan bagi Perubahan Nama (Certificate of Incorporation on Change of Name)	Notis pendaftaran nama baharu yang dikeluarkan di bawah s.28(3)(b), selepas resolusi khas dimaklumkan dalam masa 30 hari
Borang 24	Pulangan Peruntukan Saham (Return of Allotment of Shares)	Pulangan peruntukan berserta penyata modal, difailkan dalam masa 14 hari di bawah s.78
Borang 44	Notis Lokasi Pejabat Berdaftar dan Waktu Pejabat (Notice of Situation of Registered Office and Office Hours)	Kewajipan pejabat berdaftar di bawah s.46; sebarang perubahan dimaklumkan dalam masa 14 hari di bawah s.46(3)
Borang 48A	Akuan Berkanun oleh Seseorang Sebelum Dilantik sebagai Pengarah (Statutory Declaration by a Person Before Appointment as Director)	Persetujuan bertulis dan akuan tidak hilang kelayakan di bawah s.201
Borang 49	Pulangan Memberi Butiran dalam Daftar Pengarah, Pengurus dan Setiausaha (Return Giving Particulars in Register of Directors, Managers and Secretaries)	Daftar disimpan di bawah s.57; perubahan dimaklumkan kepada Pendaftar dalam masa 14 hari di bawah s.58
Borang Penyata Tahunan	Penyata tahunan	Penyata tahunan di bawah s.68, difailkan tidak lewat daripada 30 hari daripada ulang tahun pemerbadanan — dan tidak diperlukan pada tahun kalendar pemerbadanan (s.68(2))

Mengapa ini penting dari segi praktikal. Sebuah bank, tuan tanah atau pihak lain yang meminta “Borang 9 dan Borang 49” sebenarnya meminta bukti kewujudan syarikat dan bukti siapa pegawai-pegawainya. Bagi syarikat yang diperbadankan di bawah Akta 2016, berikan mereka notis pendaftaran dan profil syarikat terkini daripada SSM e-Info. Itulah dokumen setara moden yang berkenaan. Jika mereka berkeras mahukan sijil pemerbadanan, ia boleh dipohon di bawah s.17 dengan bayaran fi.

Istilah lain yang bakal anda temui

Sdn Bhd — Sendirian Berhad, syarikat persendirian berhad menurut saham. Dihadkan kepada 50 pemegang saham dan diwajibkan menyekat pemindahan saham (s.42).

Bhd — Berhad, syarikat awam. Tidak sama dengan syarikat tersenarai.

Perlembagaan (Constitution) — gantian kepada Memorandum dan Tataurusan Persatuan (Memorandum and Articles of Association), bersifat pilihan bagi syarikat berhad menurut saham di bawah s.31. Bagi syarikat yang wujud sebelum 2016, M dan A yang lama ialah perlembagaannya (s.34(c)).

Superform — nama tidak rasmi bagi borang pemerbadanan bersepadu tunggal dalam MyCoID yang menggantikan dokumen-dokumen berasingan yang diperlukan di bawah Akta lama.

MSIC — Malaysia Standard Industrial Classification, kod aktiviti Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM) yang diisytiharkan sebagai sifat perniagaan anda.

Practice Directive / Practice Note — instrumen pentadbiran SSM yang mengikat. Practice Directive menetapkan keperluan; Practice Note menjelaskan tafsiran. Di situlah sebenarnya terletaknya peraturan operasi seperti kriteria pengecualian audit, sebabnya sesebuah artikel yang hanya merujuk kepada Akta boleh jadi sudah lapuk.

Strike off (pembatalan) — pembatalan pentadbiran daripada daftar di bawah s.550, berbeza daripada penggulungan (winding up).

Lodge / lodgement (pemfailan) — istilah berkanun bagi memfailkan dokumen dengan Pendaftar.

Kesilapan biasa

• Menganggap ROB dan ROC sebagai daftar yang sama. Akta berbeza, liabiliti berbeza, portal berbeza.
• Meminta Borang 9 daripada syarikat yang diperbadankan pada 2026. Ia sudah tidak wujud. Notis pendaftaran di bawah s.15 ialah dokumen yang betul.
• Menganggap anda telah dikeluarkan sijil pemerbadanan. Di bawah s.17, anda hanya memperolehnya jika memohon dan membayar fi.
• Mengelirukan BLESS dengan pihak berkuasa pelesenan. Ia hanyalah saluran penyerahan permohonan.
• Hanya membaca Akta sahaja. Practice Directive membawa butiran operasi dan disemak semula lebih kerap berbanding statut.

Langkah seterusnya

Jika seseorang meminta dokumen daripada anda menggunakan nombor borang lama, terjemahkannya menggunakan jadual di atas dan hantar dokumen setara moden, disertakan satu ayat nota menyatakan di bawah seksyen mana ia dikeluarkan. Ini biasanya menamatkan perbualan dengan lebih pantas berbanding bertelagah tentang nombor borang.