Lesen Papan Tanda: Semakan DBP dan Peraturan Bahasa Malaysia

Kebanyakan panduan memberitahu anda bahawa Kuala Lumpur ialah bandar tempat Dewan Bahasa dan Pustaka perlu meluluskan perkataan pada papan tanda anda, seolah-olah ia satu keunikan KL.

Sebenarnya tidak. DBKL, MBPJ, MBSA dan DBKK semuanya menghendakinya, masing-masing dengan perkataan terbitannya sendiri. Perkara yang benar-benar berbeza antara majlis bukanlah sama ada DBP menyemak papan tanda anda — tetapi peraturan saiz yang dikenakan oleh majlis di atasnya kemudiannya. Dan peraturan saiz Kuala Lumpur bukanlah yang sering diulang-ulang.

Dari mana keperluan ini berpunca

Kuasa yang membolehkannya ialah s.102(c) Akta Kerajaan Tempatan 1976: undang-undang kecil “untuk mengawal selia, melesenkan, menyekat, menghalang atau membuang pameran iklan”. Padanan Sarawak ialah s.91(b) Ordinan Pihak Berkuasa Tempatan 1996; di Sabah ia terletak dalam s.49(1) Ordinan Kerajaan Tempatan 1961.

Di Kuala Lumpur, instrumen operasinya ialah Undang-Undang Kecil Iklan (Wilayah Persekutuan) 1982, P.U.(A) 187/1982, sebagaimana dipinda oleh P.U.(A) 364/1985.

Perhatikan dengan teliti di mana kewajipan itu terletak. Perakuan DBP itu sendiri bukan kewajipan berkanun ke atas perniagaan anda. Undang-undang kecil menghendaki iklan dalam Bahasa Malaysia; majlis kemudiannya menghendaki pengesahan DBP sebagai dokumen permohonan. DBP mengesahkan. Majlis mewajibkan.

Langkah DBP

Perkhidmatannya ialah DBP Sah Bahasa, dikendalikan melalui portal DBP di dbpsahbahasa.my dan dipautkan dari laman rasmi DBP sendiri. Yuran yang diterbitkan ialah RM60 setiap majlis untuk iklan — papan iklan luar, iklan tiang, iklan elektronik — dan RM30 setiap majlis untuk papan tanda, yang meliputi papan tanda premis perniagaan, banner, bunting, poster, balutan kenderaan, notis dan label.

Harga setiap majlis ini penting: jika anda mempunyai cawangan di bawah tiga majlis yang berbeza, itu bermakna tiga permohonan. Piagam pelanggan DBP meletakkan tempoh pusing ganti bagi perkhidmatan dalam talian pada tiga hari bekerja (piawaian kaunter lama ialah satu hari bekerja), jadi masukkan tempoh itu ke dalam jadual masa anda sebelum fabrikasi.

Keempat-empat majlis menyatakan keperluan itu secara jelas. DBKL meminta satu visual papan tanda berwarna yang diperakukan oleh DBP. MBPJ menghendaki pengesahan ejaan DBP bagi setiap ilustrasi iklan dan memaut portal itu secara terus. MBSA menamakan DBP dengan nombor telefon dan portalnya, serta berhak menolak sesuatu visual walaupun selepas DBP telah memperakukannya jika majlis menganggapnya tidak sesuai. DBKK menghendaki visual itu dirujuk kepada DBP untuk perakuan.

Peraturan Bahasa Malaysia — dan salah tafsir KL

Undang-undang kecil Kuala Lumpur, sebagaimana dihasilkan semula dengan petikan wartanya dalam dokumen tatacara DBP sendiri, menyatakan tiga perkara:

1. Sesuatu iklan hendaklah dalam Bahasa Malaysia, sama ada sendirian atau bersama-sama bahasa lain.
2. Perkataan dan huruf Bahasa Malaysia hendaklah diberi keutamaan dari segi warna dan pada kedudukan yang lebih menonjol berbanding perkataan atau huruf dalam mana-mana bahasa lain yang digunakan, dan saiz bahasa lain tidak boleh melebihi saiz Bahasa Malaysia.
3. Nama firma, persatuan atau syarikat berdaftar yang terdiri daripada atau termasuk perkataan bukan Melayu tidak perlu diterjemahkan.

Bacalah perenggan 2 dengan tepat. Ia satu had siling pada bahasa lain, bukan had bawah yang menghendaki Bahasa Malaysia lebih besar. Saiz sama sudah mematuhi. Perkataan portal DBKL sendiri sepadan bersifat kualitatif — Bahasa Melayu hendaklah diberi keutamaan dari segi saiz, warna dan kedudukan — dan tiada peratusan muncul di mana-mana.

Perbezaan itu penting kerana majlis lain memang menerbitkan peratusan, dan peratusan itu dipetik seolah-olah ia undang-undang kebangsaan.

Majlis	Peraturan yang diterbitkan
DBKL	Keutamaan dari segi warna dan kedudukan; bahasa lain tidak boleh melebihi saiz Bahasa Malaysia. Tiada peratusan
MBPJ	Huruf Bahasa Malaysia 30% lebih besar daripada bahasa lain, diberi keutamaan pada kedudukan, tatabahasa betul
MBSA — papan tanda premis	Aktiviti syarikat dinyatakan dalam Bahasa Malaysia, 5% lebih besar daripada nama syarikat dan diletakkan di atasnya
MBSA — bunting dan banner	Bahasa Malaysia 30% lebih besar daripada bahasa lain dan diberi keutamaan pada kedudukan
DBKK	Bahasa Malaysia diwajibkan, sendirian atau bersama bahasa lain. Tiada peraturan saiz atau kedudukan diterbitkan

MBSA menambah satu sekatan yang tidak ada pada yang lain: skrip asing selain bahasa Inggeris, Mandarin dan Tamil tidak dibenarkan sama sekali, dan Jawi digalakkan.

Tiada peratusan seluruh negara. Empat majlis menghasilkan empat pendirian. Mana-mana panduan yang memetik satu angka untuk Malaysia sedang membuat generalisasi daripada satu majlis.

Bagaimana yuran dikira

Tiga asas yang berbeza, dan itulah intinya.

• DBKL — setiap meter persegi, dikenakan harga dari meter persegi pertama dengan tokokan selepas itu, dengan jadual berasingan untuk iklan tiang lampu, paparan sementara, belon dan banner, masing-masing membawa depositnya sendiri.
• MBPJ — setiap meter persegi dengan ambang lapan meter persegi, kemudian tokokan. Deposit sekuriti sama dengan yuran lesen yang diluluskan, dikenakan sekali pada kelulusan pertama, dan boleh dikembalikan apabila papan tanda diturunkan.
• MBSA — rata setiap unit untuk bunting dan banner dan bukan mengikut luas, dengan permit, tiang, pelekat dan deposit diperincikan secara berasingan, serta tempoh paparan maksimum satu bulan.
• DBKK — setiap meter persegi setahun, dengan streamer dikenakan harga setiap keping sehari dan banner ditukar kepada kadar harian.

Satu keganjilan yang wajar diberi perhatian sebelum anda membuat belanjawan. Panduan lesen komposit MBPJ sendiri bertarikh Oktober 2024 menetapkan dua jadual berturut-turut. Jadual papan tanda premis standard mengenakan harga seperti dijangka — tidak bercahaya RM100 setahun (sehingga 8 m²) tambah RM10 setiap m² tambahan, bercahaya RM150 setahun tambah RM15 setiap m² tambahan. Tetapi jadual jenis logo tepat di bawahnya menyongsangkan itu: tidak bercahaya RM200 setahun tambah RM20 setiap m² tambahan, bercahaya RM150 setahun tambah RM15 setiap m² tambahan — jadi papan tanda logo tidak bercahaya dikenakan harga lebih tinggi daripada yang bercahaya. Jadual papan tanda premis DBKL dilaporkan menyongsangkan susunan itu dengan cara yang sama, tetapi jadual yuran setiap meter persegi tidak lagi boleh dicapai di URL yang diterbitkannya, jadi angka DBKL itu masih memerlukan pengesahan majlis sebelum anda bergantung padanya.

Apa yang berlaku jika anda memasangnya juga

Seksyen 102(c) secara nyata memasukkan kuasa untuk membuang iklan, iaitu asas berkanun untuk penurunan papan tanda. Seksyen 104 mengehadkan penalti undang-undang kecil pada denda sehingga RM2,000, penjara sehingga satu tahun, atau kedua-duanya, tambah RM200 bagi setiap hari kesalahan itu diteruskan selepas sabitan — dan undang-undang kecil pelesenan perniagaan DBKL mencerminkan had itu dengan tepat.

Dalam amalan, alat yang mula-mula digunakan oleh majlis bukanlah pendakwaan. Ia pelucuthakan deposit apabila papan tanda tidak diturunkan.

Kesilapan lazim

• Memfabrikasi papan tanda sebelum DBP memperakukan perkataannya. Visual yang diperakukan ialah dokumen permohonan; papan tanda yang telah difabrikasi lalu gagal semakan ialah kos lesap.
• Menganggap kelulusan DBP ialah pengakhirannya. MBSA berhak menolak visual yang dianggapnya tidak sesuai walaupun DBP telah memperakukannya.
• Menggunakan peraturan 30% di Kuala Lumpur. Undang-undang kecil KL mengehadkan bahasa lain kepada saiz Bahasa Malaysia; ia tidak menetapkan peratusan.
• Menterjemahkan nama jenama anda. Nama syarikat, firma atau persatuan berdaftar dalam bahasa lain tidak perlu diterjemahkan.
• Memohon lesen papan tanda sahaja di Petaling Jaya. MBPJ tidak akan menerimanya tanpa permohonan lesen premis yang disertakan.

Apa seterusnya

Rangka perkataannya dahulu, jalankannya melalui DBP Sah Bahasa bagi setiap majlis tempat anda mempunyai premis, dan barulah kemudian dapatkan sebut harga untuk fabrikasi. Selepas itu bacalah peraturan saiz majlis anda sendiri daripada lamannya sendiri — kerana empat yang kami semak tidak sependapat antara satu sama lain.