Share Capital, Paid-Up Capital and Allotting Shares in Malaysia

Modal berbayar RM1 adalah sah di sisi undang-undang, lazim, dan secara senyap merupakan salah satu keputusan paling mahal yang dibuat semasa pemerbadanan.

Tiada apa-apa dalam Akta Syarikat 2016 (Companies Act 2016) yang menghendaki lebih daripada itu. Masalahnya ialah empat institusi lain membaca angka tersebut, dan tiada seorang pun daripada mereka membaca Akta itu.

Rejim yang Sedang Anda Uruskan

Akta 2016 menulis semula peruntukan modal saham dengan cara yang kebanyakan panduan masih huraikan menggunakan kosa kata lama.

Nilai par sudah tiada. Seksyen 74: semua saham yang dikeluarkan sebelum atau semasa permulaan kuat kuasa Akta ini tidak mempunyai nilai par atau nominal. Sesuatu saham bukanlah “saham RM1”. Ia adalah saham. Apa yang dibayar untuknya ialah fakta berasingan yang direkodkan dalam modal syarikat.

Modal dibenarkan sudah tiada. Tiada siling yang perlu dicapai sebelum mengeluarkan lebih banyak saham, dan tiada fasal modal yang perlu dipinda. Ini menghapuskan keseluruhan kategori pemfailan rutin yang masih dirujuk oleh bahan-bahan lama.

Premium saham sudah tiada sebagai satu konsep. Apabila s.74 mula berkuat kuasa, mana-mana amaun yang berbaki dalam akaun premium saham dan rizab penebusan modal sesebuah syarikat menjadi sebahagian daripada modal saham syarikat itu (s.618(2)). Jika akaun anda masih memaparkan baris premium saham, itu hanyalah persembahan warisan, bukan kategori berkanun semasa.

Amaun belum berbayar masih wujud. Seksyen 618(1) mengekalkan pengiraan bagi saham yang dikeluarkan sebelum s.74 berkuat kuasa, dan s.83 menetapkan mekanisme panggilan (call) dan lucut hak (forfeiture). Sesuatu saham masih boleh dibayar sebahagian sahaja.

Diterbitkan, Berbayar, dan Apa yang Dibaca oleh Dunia Luar

Tiga angka, yang sering dikelirukan.

Istilah	Maksudnya
Saham diterbitkan	Berapa banyak saham yang wujud dan siapa yang memegangnya
Modal saham	Jumlah balasan (consideration) yang telah diterima syarikat bagi sahamnya
Modal berbayar	Amaun yang sebenarnya dibayar ke atas saham yang diterbitkan

Modal berbayar ialah angka yang terpapar pada profil SSM anda, dan itulah angka yang dibaca:

• Bank menganggapnya sebagai salah satu input untuk menilai sama ada syarikat itu kelihatan seperti perniagaan operasi sebenar, terutamanya semasa proses pengambilan pelanggan (onboarding) dan due diligence yang dipertingkatkan.
• Pihak berkuasa pelesenan melampirkan syarat modal kepada lesen-lesen tertentu. KPDN mengenakan keperluan modal ke atas penyertaan asing dalam perdagangan pengedaran; badan pengawal selia lain berbuat demikian dalam sektor masing-masing. Ini adalah syarat lesen, bukan syarat pemerbadanan.
• Jabatan Imigresen menilai kesahihan (substance) syarikat yang menggaji apabila mempertimbangkan pas pekerjaan.
• Pelanggan dan rakan niaga dalam proses tender dan pendaftaran vendor lazimnya menetapkan satu minimum.

Tiada satu pun daripada badan-badan ini yang menguatkuasakan Akta Syarikat. Masing-masing menguatkuasakan peraturan mereka sendiri ke atas satu angka yang dibenarkan oleh Akta untuk dipilih secara bebas. Itulah keseluruhan perangkapnya: pemerbadanan adalah tempat angka itu ditetapkan, dan akibatnya tiba dari empat arah yang berbeza berbulan-bulan kemudian.

Mengapa RM1 Adalah Penjimatan Palsu

Naluri biasa mengatakan modal berbayar yang lebih tinggi bermakna lebih banyak wang dibelanjakan. Sebenarnya tidak — ia bermakna wang berpindah, daripada poket anda ke dalam syarikat, sebagai balasan untuk saham. Syarikat itu memiliki wang tunai tersebut dan boleh membelanjakannya untuk perniagaan.

Apa yang sebenarnya anda bayar kemudian ialah kos pembetulan. Meningkatkan modal berbayar selepas pemerbadanan bukanlah sekadar pindaan kepada satu angka:

1. Para pengarah memerlukan kelulusan terlebih dahulu daripada ahli melalui resolusi (s.75(1)).
2. Kelulusan itu difailkan dengan SSM dalam tempoh empat belas hari (s.76(2)).
3. Saham yang setaraf dengan saham sedia ada mesti ditawarkan terlebih dahulu kepada pemegang sedia ada secara pro rata, tertakluk kepada perlembagaan syarikat (s.85).
4. Wang dilanggan (subscribed) dan saham diperuntukkan (allotted).
5. Penyata peruntukan (return of allotment) berserta penyata modal dihantar kepada SSM dalam tempoh empat belas hari (s.78(1)).

Kemudian bank, pihak berkuasa pelesenan atau Imigresen pula memerlukan dokumen yang dikemas kini — dan anda melakukan semua ini menentang tarikh akhir yang bukan anda tetapkan sendiri, selalunya semasa satu permohonan sedang menunggu keputusan.

Menetapkan angka yang munasabah semasa pemerbadanan hanya memerlukan satu resolusi dan satu pemindahan bank. Membetulkannya kemudian memerlukan satu turutan pemfailan dan, selalunya, satu permohonan yang tertangguh.

Tiada satu angka yang betul secara universal. Sesiapa yang menyebut satu angka tanpa bertanya lesen apa yang anda perlukan dan sama ada anda mempunyai pemegang saham asing hanyalah meneka. Yang betul ialah mengenal pasti lesen, pas atau hubungan perbankan yang anda perlukan pada tahun pertama, mencari keperluan yang dinyatakan oleh pengawal selia berkenaan, dan menetapkan modal mengikutnya.

Mengeluarkan Saham dengan Betul

Inilah prosedur yang paling kerap disalah laksanakan oleh syarikat kecil, biasanya apabila seorang rakan pengasas atau pelabur pertama menyertai syarikat.

Langkah 1 — Kelulusan Ahli (s.75)

Para pengarah tidak boleh menggunakan sebarang kuasa untuk memperuntukkan saham, memberi hak untuk melanggan, menukar sekuriti kepada saham, atau memperuntukkan di bawah sesuatu perjanjian atau opsyen, melainkan kelulusan terlebih dahulu melalui resolusi syarikat telah diperoleh (s.75(1)).

Pengecualian dalam s.75(2) adalah terhad: tawaran pro rata kepada ahli sedia ada, terbitan bonus secara pro rata, peruntukan kepada seorang promoter yang telah bersetuju untuk mengambilnya, dan saham yang diterbitkan sebagai balasan bagi satu pemerolehan (acquisition) di mana ahli telah dimaklumkan sekurang-kurangnya empat belas hari sebelum penerbitan.

Kelulusan boleh bersifat khusus atau am, bersyarat atau tidak bersyarat (s.76(1)). Ambil perhatian peraturan tamat tempoh dalam s.76(3)(b): apabila sesebuah syarikat tidak dikehendaki mengadakan AGM — iaitu setiap syarikat sendirian berhad — kelulusan am akan luput tidak lewat daripada dua belas bulan selepas ia diberikan. Kuasa am yang diluluskan semasa pemerbadanan tidak kekal selama-lamanya.

Langkah 2 — Pra-Pemilikan (s.85)

Tertakluk kepada perlembagaan syarikat, apabila sesebuah syarikat mengeluarkan saham yang setaraf dengan saham sedia ada dari segi hak mengundi atau hak pengagihan, saham tersebut mesti ditawarkan terlebih dahulu kepada pemegang saham sedia ada dengan cara yang, jika diterima, akan mengekalkan hak mengundi dan hak pengagihan relatif mereka (s.85(1)).

Tawaran itu dibuat melalui notis yang menyatakan bilangan saham dan tempoh masa, selepas itu tawaran yang tidak diterima dianggap ditolak (s.85(2)). Hanya selepas itu para pengarah boleh melupuskan saham tersebut mengikut apa yang mereka fikirkan paling bermanfaat kepada syarikat (s.85(3)).

Syarikat yang tiada perlembagaan mendapat perlindungan ini secara automatik. Syarikat yang mempunyai perlembagaan perlu menyemak sama ada peruntukan ini telah ditiadakan (disapplied) — perlembagaan yang dirangka oleh pelabur sering berbuat demikian.

Langkah 3 — Fail dalam Tempoh 14 Hari (s.78)

Failkan satu penyata peruntukan berserta penyata modal pada tarikh peruntukan, menyatakan bilangan dan amaun saham, amaun yang telah dibayar atau kena dibayar bagi setiap satu, kelas saham jika terdapat lebih daripada satu kelas, serta nama, alamat dan pegangan setiap penerima peruntukan (allottee) (s.78(2)). Jika saham dibayar selain daripada tunai di bawah suatu kontrak bertulis, kontrak tersebut atau salinan yang disahkan hendaklah difailkan bersama penyata itu (s.78(4)).

Empat belas hari. Inilah tarikh akhir yang senyap-senyap terlepas pandang dalam hampir setiap syarikat yang diuruskan oleh pengasas sendiri apabila membawa masuk seorang rakan kongsi tanpa memberitahu setiausaha syarikat terlebih dahulu.

Kesilapan Lazim

• Menetapkan RM1 dan melupakannya. Sah di sisi Akta, tetapi dianggap tipis oleh setiap institusi yang akan menyemak fail anda.
• Menggunakan kosa kata pra-2016. Tiada lagi modal dibenarkan dan tiada nilai par. Nasihat yang dibingkai di sekitar “meningkatkan modal dibenarkan anda” sebenarnya menghuraikan rejim yang telah dimansuhkan.
• Pengarah memperuntukkan saham tanpa kelulusan ahli. Seksyen 75(1) adalah satu larangan terhadap pengarah, bukan sekadar formaliti.
• Bergantung kepada kuasa peruntukan am selama-lamanya. Ia luput dalam tempoh dua belas bulan bagi syarikat yang tidak dikehendaki mengadakan AGM (s.76(3)(b)).
• Mengabaikan pra-pemilikan. Seksyen 85 terpakai secara lalai, dan mencairkan (dilute) pemegang saham minoriti tanpa menawarkan terlebih dahulu adalah satu pertikaian yang nyata.
• Terlepas penyata peruntukan dalam tempoh 14 hari. Seksyen 78(1).
• Mengelirukan penerbitan saham dengan pemindahan saham. Penerbitan mencipta saham baharu dan mencairkan semua pihak; pemindahan pula menggerakkan saham sedia ada antara individu dan membawa akibat duti setem. Menetapkan pembahagian pengasas dengan betul semasa pemerbadanan mengelakkan keperluan untuk membetulkannya kemudian melalui pemindahan.

Langkah Seterusnya

Sebelum anda memperbadankan syarikat, senaraikan lesen, pas dan hubungan perbankan yang anda jangkakan diperlukan pada tahun pertama, dan cari syarat modal yang dikenakan oleh setiap satu. Tetapkan modal berbayar anda berdasarkan yang tertinggi antara semua itu, bukan berdasarkan minimum berkanun iaitu sifar.

Jika anda akan membawa masuk seseorang, jalankan turutan s.75, s.85, s.78 mengikut susunan tersebut, dan maklumkan setiausaha syarikat anda sebelum wang berpindah, bukan selepasnya.

---

Status pengesahan. Draf berbantukan AI, belum disemak oleh pakar subjek. Rujukan berkanun adalah kepada Akta Syarikat 2016 (Akta 777) sebagaimana diterbitkan oleh SSM. Tiada angka modal minimum khusus dinyatakan bagi tujuan pelesenan atau imigresen kerana ia ditetapkan oleh pihak berkuasa yang bertanggungjawab dan mesti disahkan di sana.