# Lesen Premis Perniagaan: Mengapa Tiada Dua Majlis yang Sependapat

> Rangka statutori adalah sama di seluruh Semenanjung Malaysia, tetapi lesen itu sendiri terletak dalam undang-undang kecil setiap majlis — jadi DBKL, MBPJ, MBSA dan DBKK berbeza dari segi dokumen, fi, pembundelan komposit dan malah statut mana yang terpakai.

- Category: business
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-14
- Canonical: https://negaraku.md/business/premise-licence-malaysia

---

Lesen premis anda boleh dibatalkan esok, tanpa sebab, dan majlis tidak
berhutang apa-apa penjelasan kepada anda. Itu bukan kisah seram pentadbiran — itu ialah s.107(2)
Akta Kerajaan Tempatan 1976, secara langsung.

Fahami perkara itu, dan selebihnya lanskap pelesenan premis berhenti kelihatan sewenang-wenangnya
dan mula kelihatan seperti apa yang sebenarnya: satu rangka statutori sepunya yang diisi secara berbeza
oleh lebih daripada seratus majlis yang berlainan.

## Dari mana sebenarnya kewajipan itu berpunca

Tiada seksyen dalam **Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171)** yang menyatakan sesebuah perniagaan
mesti memegang lesen premis. Akta membekalkan kuasa; undang-undang kecil membekalkan tugasan.

- **s.102(i)** — undang-undang kecil untuk menetapkan jalan atau kawasan tempat premis perniagaan tidak boleh
  didirikan, atau tempat perdagangan, perniagaan atau pekerjaan tertentu tidak boleh
  ditubuhkan atau dijalankan
- **s.102(s)** — undang-undang kecil untuk mengawal dan menyelia, melalui pendaftaran, pelesenan atau
  sebaliknya, perdagangan, perniagaan atau industri yang bersifat menjijikkan atau boleh menjadi
  sumber gangguan
- **s.103** — tiada undang-undang kecil berkuat kuasa sehingga disahkan oleh Pihak Berkuasa Negeri
- **s.104** — siling penalti bagi pelanggaran mana-mana undang-undang kecil: denda sehingga RM2,000,
  penjara sehingga satu tahun, atau kedua-duanya, tambah RM200 bagi setiap hari kesalahan itu berterusan

Kemudian **s.107** mengawal setiap lesen yang dikeluarkan oleh sesebuah majlis:

| Peruntukan | Kesan |
| --- | --- |
| s.107(1) | Majlis menetapkan fi dan caj pemeriksaan atau penyeliaan |
| s.107(1A) | Sesuatu lesen boleh **dikeluarkan bersama** dengan yang lain — asas bagi lesen komposit |
| s.107(2) | **Boleh dibatalkan pada bila-bila masa tanpa memberikan apa-apa sebab** |
| s.107(3) | Boleh **menolak untuk memberi atau memperbaharui** atas budi bicara, tanpa sebab |
| s.107(4) | Sah untuk **tempoh tidak melebihi tiga tahun** |
| s.107(5)–(6) | Mesti dipamerkan dengan jelas dan dikemukakan apabila diminta; denda sehingga RM500 atau enam bulan |

**Akta 171 s.1(1) menjadikan Akta ini terpakai hanya kepada Semenanjung Malaysia.** Sabah menjalankan **Local
Government Ordinance 1961**, yang s.49(1)-nya membawa kuasa selari, termasuk ke atas
penggunaan premis untuk perdagangan, perniagaan, industri atau profesion. Sarawak menjalankan **Local
Authorities Ordinance 1996 (Cap. 20)**, yang s.145 ialah analog kepada s.107.

**Kuala Lumpur ialah kes khas yang wajar difahami dengan betul.** Akta 171 dikuatkuasakan di
Wilayah Persekutuan pada 1 Januari 1977. Seksyen 2 mentakrifkan pihak berkuasa tempatan di situ sebagai
Pesuruhjaya Ibu Kota Kuala Lumpur yang dilantik di bawah **s.4 Akta Ibu Kota
Persekutuan 1960**, dan proviso kepada s.8 menjadikan Akta Ibu Kota Persekutuan mengatasi apabila terdapat percanggahan. Jadi
DBKL melesenkan di bawah Akta 171 dan undang-undang kecil yang dibuat di bawahnya, dengan Akta Ibu Kota Persekutuan
membekalkan jawatan Datuk Bandar.

## Empat majlis, empat jawapan berbeza

Undang-undang kecillah tempat segala-galanya bercapah. Di bawah ialah apa yang setiap satu daripada empat
majlis ini terbitkan di laman masing-masing.

### DBKL — Kuala Lumpur

Instrumennya ialah **Undang-Undang Kecil Pelesenan Tred, Perniagaan dan Perindustrian
(Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur) 2016, P.U.(A) 230/2016**, diwartakan 30 Ogos 2016.

Empat peruntukan menentukan kebanyakan pertikaian:

- **Undang-undang kecil 3(1)** — premis boleh digunakan untuk perniagaan hanya setelah kebenaran merancang, di mana
  diperlukan, telah diperoleh di bawah undang-undang perancangan yang berkaitan **dan** lesen premis
  perniagaan telah dikeluarkan. Dua syarat, bukan satu.
- **Undang-undang kecil 8(1)** — Datuk Bandar boleh menghendaki deposit **sehingga RM50,000**.
- **Undang-undang kecil 11** — pembaharuan **bukan suatu hak**; permohonan pembaharuan dilayan sebagai permohonan
  baharu, dan mesti dibuat **dalam tempoh 60 hari sebelum tamat tempoh**.
- **Undang-undang kecil 38** — denda sehingga RM2,000, penjara sehingga satu tahun, atau kedua-duanya, tambah RM200 se-
  hari.

Permohonan dibuat melalui **eLesen DBKL**. Set dokumen am adalah pendek: dokumen pendaftaran
SSM, pengenalan pemohon, visual papan tanda berwarna yang disahkan oleh
Dewan Bahasa dan Pustaka di mana berkaitan dengan foto pemasangan, serta foto luar dan
dalam. DBKL menyatakan dengan jelas bahawa tempoh sah lesen adalah **dinamik** dan tidak
semestinya berakhir pada 31 Disember.

DBKL menerbitkan asas finya secara terbuka — kadar setiap meter persegi yang berbeza mengikut aktiviti, pada
RM3.00 setiap m² bagi perdagangan am, jualan makanan dan minuman, pertanian dan pergudangan,
RM5.00 setiap m² bagi pembuatan dan bengkel, dan RM50.00 setiap m² bagi kesihatan dan kecantikan,
dengan pejabat dikenakan harga setiap unit dari RM200. **Lesen komposit** yang menggabungkan lesen premis dan
lesen papan tanda premis tersedia tetapi merupakan pilihan.

### MBPJ — Petaling Jaya

Perbezaan struktur adalah jelas: **komposit adalah mandatori.** MBPJ menyatakan bahawa lesen
iklan papan tanda tidak boleh dipohon secara berasingan tanpa permohonan lesen
premis yang mengiringinya, dan bahawa setiap permohonan lesen mesti memohon lesen
papan tanda serentak.

Dokumennya lebih berat daripada DBKL. Perjanjian penyewaan atau perjanjian jual beli yang **dimeteraikan**,
lakaran pelan lantai berdimensi, foto dalam dan luar
termasuk premis bersebelahan, pendaftaran SSM dan butiran pegawai, dan pengesahan DBP
bagi setiap ilustrasi iklan.

Permohonan dijalankan melalui **eLesen@MBPJ**, dengan deposit dibayar melalui portal
pembayaran majlis itu sendiri. Lesen premis makanan berjalan hingga **31 Disember** setiap
tahun; lesen kecantikan dan kesihatan berjalan 12 bulan dari kelulusan. Kebenaran merancang diperlukan bagi satu senarai
aktiviti yang ditakrifkan termasuk pusat asuhan kanak-kanak, sekolah swasta, farmasi, kedai optik, pusat
tuisyen, hotel dan restoran di kawasan perindustrian.

**MBPJ tidak menerbitkan kadar lesen premisnya.** Panduannya merujuk kepada Jadual
Kedua Undang-Undang Kecil Pihak Pengendali Makanan 2007 tanpa mengeluarkan semula angkanya.

### MBSA — Shah Alam

MBSA menjenamakan produk itu sendiri sebagai **Lesen Komposit**, menggambarkannya sebagai gabungan
lesen premis dan lesen papan tanda — walaupun helaian syaratnya masih meminta
pemohon mengemukakan lesen iklan secara berasingan di mana papan tanda dirancang.

Permohonan dibuat melalui portal **EPS**, dengan sasaran pemprosesan yang dinyatakan **30 hari
bekerja**, dan terdapat laluan pantas kaunter yang dipasarkan sebagai lesen sejam. Namun prosesnya bukan
hujung-ke-hujung dalam talian: MBSA mengarahkan pemohon memfailkan borang permohonan lesen yang lengkap
di kaunter Gerbang Perkhidmatan Wisma MBSA di tingkat bawah. Set dokumen
adalah yang paling menuntut antara keempat-empatnya: borang yang dimeteraikan dan dicop syarikat, pengenalan,
dokumen SSM lengkap, bil taksiran terkini bagi premis, perjanjian penyewaan atau jual
beli yang **dimeteraikan oleh LHDN**, sijil kelayakan menduduki atau Borang F, empat
kategori foto, pelan lokasi, pelan lantai dalam meter persegi, dan mana-mana
permit pembahagian atau pengubahsuaian — dalam empat salinan.

Fi yang diterbitkan hanyalah caj pemprosesan: RM50 bagi lesen perniagaan dan RM100 bagi lesen
perindustrian, RM50 bagi pemprosesan iklan, tambah jadual bagi pusat penjagaan kecantikan dan
kesihatan yang diikat mengikut keluasan lantai. **Kadar premis tahunan berulang tidak diterbitkan.**

### DBKK — Kota Kinabalu

Sabah mengubah bentuk masalah ini. **Lesen perniagaan utama DBKK bukanlah lesen undang-undang kecil
kerajaan tempatan sama sekali** — ia ialah lesen perdagangan yang dikeluarkan di bawah **Trades
Licensing Ordinance (Sabah Cap. 144)**. Local Government Ordinance 1961 terletak
di belakang lesen undang-undang kecil DBKK, tetapi lesen perniagaan itu sendiri tidak berpunca daripadanya.

Hasil praktikalnya ialah seseorang pengusaha memegang **tiga instrumen berasingan**: lesen
perdagangan Cap. 144, lesen premis undang-undang kecil bagi aktiviti itu, dan lesen pengiklanan.

DBKK ialah yang paling telus antara keempat-empatnya dari segi harga — **RM25.00 setahun tambah caj
pemprosesan RM10.00** bagi lesen perdagangan, dan jadual bulanan yang diterbitkan bagi premis
makanan mengikut kelas. Lesen perdagangan itu sendiri berjalan hingga **31 Disember** setiap tahun — s.6
Trades Licensing Ordinance (Sabah Cap. 144) menetapkan tempohnya, dan s.7(2) mengadar fi kepada
dua pertiga bagi lesen yang dikeluarkan selepas 30 Jun dan satu pertiga selepas 30 September. Pembaharuan dibuka
pada **November** melalui DBKK e-Services dan tersedia
dalam talian sahaja bagi lesen yang aktif dalam tempoh tiga tahun terakhir; **permohonan baharu hanya di
kaunter**.

Ia juga mengenakan pintu kelayakan tanpa padanan di Semenanjung: pemohon mesti seorang
warga tempatan Sabah atau pemastautin tetap, **atau memegang pas kerja jika mereka dari Sarawak atau
Semenanjung Malaysia**.

## Variasi itu, secara bersebelahan

| | DBKL | MBPJ | MBSA | DBKK |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Komposit | Pilihan | **Mandatori** | Berjenama komposit, papan tanda masih berasingan | Perdagangan undang-undang kecil sahaja |
| Saluran | eLesen DBKL | eLesen@MBPJ | EPS | e-Services (pembaharuan sahaja) |
| Penyewaan | Bersyarat | Diperlukan, dimeteraikan | Diperlukan, dimeteraikan LHDN | Diperlukan |
| Fi premis diterbitkan | Ya | Tidak | Pemprosesan sahaja | Ya |
| Tempoh sah | Dinamik, tidak berlabuh kalendar | Hingga tamat tempoh yang tercetak; makanan hingga 31 Dis | Tahunan, tempoh tidak diterbitkan | Tahunan hingga 31 Dis (Cap 144 s.6), pembaharuan dibuka Nov |

## Kesilapan lazim

- **Menganggap lesen ialah langkah terakhir.** Undang-undang kecil 3(1) DBKL menjadikan kebenaran merancang suatu
  prasyarat. Jika guna tanah atau status bangunan tidak dapat menyokong aktiviti itu, tiada lesen
  akan diperoleh.
- **Menangguhkan pembaharuan hingga minggu terakhir.** DBKL menghendakinya dalam tempoh 60 hari sebelum tamat tempoh dan
  melayannya sebagai permohonan baharu.
- **Menyalin senarai semak merentas majlis.** MBPJ memerlukan penyewaan yang dimeteraikan; senarai am DBKL
  tidak. MBSA mahukan empat salinan bagi segala-galanya.
- **Memohon lesen papan tanda secara berasingan di Petaling Jaya.** Ia tidak akan diterima.
- **Membajet untuk fi tetapi bukan deposit.** Undang-undang kecil DBKL membenarkan sehingga RM50,000, dan
  MBSA dan DBKK kedua-duanya mengaitkan deposit dengan kelas lesen tertentu.
- **Melayan lesen sebagai harta.** Seksyen 107(2) menjadikannya boleh dibatalkan pada bila-bila masa
  tanpa sebab, dan s.107(4) mengehadkannya kepada tiga tahun.
- **Menggunakan rangka Semenanjung di Sabah.** Di Kota Kinabalu lesen perniagaan berpunca
  daripada Cap. 144, dan kemastautinan atau pas kerja ialah syarat kelayakan.

## Apa yang seterusnya

Pergi ke laman majlis anda sendiri — bukan panduan am — dan cari tiga perkara: undang-undang kecil
tempat lesen anda dikeluarkan, senarai semak dokumen sebagaimana yang diterbitkan oleh majlis itu, dan
sama ada komposit itu pilihan atau wajib. Kemudian semak kedudukan guna tanah dan perancangan
bagi alamat itu sebelum anda menandatangani apa-apa, kerana itulah satu-satunya langkah yang tiada
kelulusan kemudian dapat menyelamatkannya.

## Sources

- Local Government Act 1976 (Act 171) — https://www.doa.gov.my/doa/resources/info_doa/akta171_kerajaan_tempatan_1976.pdf (Attorney General's Chambers)
- Undang-Undang Kecil Pelesenan Tred, Perniagaan dan Perindustrian (Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur) 2016, P.U.(A) 230/2016 — https://www.jwp.gov.my/images/kompendium/2016/UUK%20Pelesenan%20Tred,%20Perniagaan%20dan%20Perindustrian%20WPKL%202016%20(pua_20160830_P.U.%20(A)%20230).pdf (Attorney General's Chambers)
- Jabatan Pelesenan dan Pembangunan Perniagaan — https://www.dbkl.gov.my/jabatan/jabatan-pelesenan-dan-pembangunan-perniagaan (DBKL)
- Panduan Permohonan Lesen Komposit Premis dan Iklan — https://www.mbpj.gov.my/sites/default/files/panduan_permohonan_lesen_komposit_premis_dan_iklan_okt2024.pdf (MBPJ)
- Senarai Semak (Umum) Bagi Permohonan Lesen Komposit — https://www.mbsa.gov.my/ms-my/mbsa/perkhidmatan/pelesenan/Documents/Senarai%20Semak%20(Umum)%20Bagi%20Permohonan%20Lesen%20Komposit.pdf (MBSA)
- Lesen Komposit (Perniagaan / Perindustrian) — https://www.mbsa.gov.my/ms-my/mbsa/perkhidmatan/pelesenan/Halaman/lesen_komposit.aspx (MBSA)
- Lesen Berniaga — https://dbkk.sabah.gov.my/lesen-berniaga (DBKK)
- Trades Licensing Ordinance (Sabah Cap. 144), s.6 and s.7 — https://sagc.sabah.gov.my/sites/default/files/law/TradesLicensingOrdinance(SabahCap144).pdf (State Attorney-General's Chambers, Sabah)
- Local Government Ordinance 1961 (Sabah) — https://sagc.sabah.gov.my/sites/default/files/law/Local%20Government%20Ordinance%201961.pdf (State Attorney-General's Chambers, Sabah)
- Local Authorities Ordinance 1996 (Sarawak Cap. 20) — https://lawnet.sarawak.gov.my/lawnet_file/Ordinance/ORD_CAP.20%20Lawnet%202025.pdf (Sarawak State Attorney-General's Chambers)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0