Which Malaysian Court Hears Your Business Dispute

Keputusan forum dibuat sebelum sesiapa pun meneliti merit kes. Failkan tuntutan RM1.2 juta di Mahkamah Sesyen dan ia berada di luar bidang kuasa. Failkan tuntutan RM180,000 di Mahkamah Tinggi dan anda telah membeli sendiri satu rayuan yang memerlukan kebenaran. Kedua-duanya boleh dielakkan dengan membaca dua Akta.

Setiap angka di bawah diambil daripada teks Jabatan Peguam Negara bagi Akta Mahkamah Rendah 1948 (Akta 92) seperti pada 1 Januari 2023 dan Akta Mahkamah Kehakiman 1964 (Akta 91) seperti pada 1 November 2024. Angka yang tersebar di laman perniagaan Malaysia sering kali merupakan angka sebelum 2010.

Mahkamah manakah boleh membicarakan tuntutan itu?

Mahkamah	Bidang kuasa kewangan	Statut	Pertikaian perniagaan biasa
Majistret Kelas Kedua	Hutang atau tuntutan boleh cair tidak melebihi RM10,000	s.92 Akta 92	Invois kecil yang belum dibayar; tiada tuntutan tidak boleh cair
Majistret Kelas Pertama	RM100,000	s.90 Akta 92	Hutang perdagangan, kontrak bekalan kecil, fi perkhidmatan yang belum dibayar
Mahkamah Sesyen	RM1,000,000	s.65(1)(b) Akta 92	Kebanyakan tuntutan kontrak, hutang dan pembayaran pembinaan PKS
Mahkamah Sesyen	Tanpa had — kemalangan kenderaan bermotor, tuan tanah dan penyewa, sitaan	s.65(1)(a) Akta 92	Pertikaian penyewaan komersial, tuntutan kemalangan armada
Mahkamah Tinggi	Tiada siling kewangan	s.23 Akta 91	Tuntutan kontrak besar, tindakan pemegang saham dan penindasan, penggulungan, semakan kehakiman

Tiga daripadanya kerap disalah petik. Angka Mahkamah Sesyen adalah RM250,000 sehingga Akta Mahkamah Rendah (Pindaan) 2010 (Akta A1382) menaikkannya kepada RM1 juta, dan angka Majistret Kelas Pertama ialah RM25,000 sebelum Akta yang sama. Akta 92 tidak dipinda sejak 22 Oktober 2020 dan cetakan semula semasa membawa angka-angka ini tanpa perubahan, jadi RM1 juta, RM100,000 dan RM10,000 adalah angka yang berkuat kuasa sekarang.

Dua peruntukan sering diabaikan. Seksyen 65(1)(c) memberikan Mahkamah Sesyen bidang kuasa ke atas pelaksanaan spesifik, pembatalan kontrak, dan pembatalan atau pembetulan instrumen dalam bidang kuasanya — ia bukan mahkamah hutang semata-mata. Dan Majistret Kelas Kedua langsung tidak boleh mendengar tuntutan tidak boleh cair, tidak kira berapa besar jumlahnya.

Bidang kuasa Mahkamah Tinggi di bawah s.23(1) Akta 91 adalah berbentuk wilayah dan bukan kewangan: kausa tindakan itu timbul, atau defendan bermastautin atau mempunyai tempat perniagaan, atau fakta itu berlaku, atau tanah yang dipertikaikan terletak, dalam bidang kuasa tempatan Mahkamah tersebut.

Ke manakah rayuan itu pergi?

Daripada	Kepada	Laluan dan syarat
Mahkamah Majistret atau Mahkamah Sesyen	Mahkamah Tinggi	Sebagai hak, kecuali di mana s.28(1) Akta 91 menghalangnya
Mahkamah Tinggi, bidang kuasa asal	Mahkamah Rayuan	s.67(1) Akta 91; kebenaran diperlukan jika tuntutan di bawah RM250,000
Mahkamah Tinggi, bidang kuasa rayuan	Mahkamah Rayuan	s.67(1) Akta 91
Mahkamah Rayuan	Mahkamah Persekutuan	Kebenaran sahaja, s.96 Akta 91

Seksyen 28(1)(a) menghalang rayuan ke Mahkamah Tinggi daripada mahkamah rendah di mana jumlah yang dipertikaikan adalah RM10,000 atau kurang, kecuali atas persoalan undang-undang. Seksyen 29 menjadikan setiap rayuan sedemikian sebagai pendengaran semula.

Seksyen 68(1)(a) ialah penapis yang menangkap tuntutan komersial bersaiz sederhana: tiada rayuan boleh dibuat kepada Mahkamah Rayuan di mana jumlah atau nilai perkara pokok, tidak termasuk faedah, adalah kurang daripada RM250,000, kecuali dengan kebenaran Mahkamah Rayuan. Tuntutan RM180,000 yang dibicarakan di Mahkamah Tinggi hanya boleh dirayu dengan kebenaran.

Seksyen 96 ialah siling sebenar. Rayuan daripada Mahkamah Rayuan ke Mahkamah Persekutuan memerlukan kebenaran dan, di bawah s.96(a), mesti timbul daripada perkara sivil yang diputuskan oleh Mahkamah Tinggi dalam menjalankan bidang kuasa asalnya, melibatkan persoalan prinsip am yang diputuskan buat kali pertama atau persoalan kepentingan yang keputusan Mahkamah Persekutuan mengenainya akan memberi manfaat kepada orang awam. Tuntutan yang bermula di Mahkamah Sesyen dan sampai ke Mahkamah Tinggi melalui rayuan tidak diputuskan oleh Mahkamah Tinggi dalam bidang kuasa asalnya — jadi tangga rayuan berakhir lebih awal bagi tuntutan yang lebih kecil berbanding apa yang disangka oleh kebanyakan pihak. Seksyen 97(1) memberikan tempoh satu bulan untuk memohon kebenaran.

Jalan buntu interlokutori

Kedua-dua Akta menolak rayuan daripada tiga keputusan interlokutori yang sama, yang menyebelahi defendan, dan simetri ini adalah sengaja:

• s.28(1)(b) hingga (d) — tiada rayuan ke Mahkamah Tinggi di mana mahkamah rendah menolak permohonan penghakiman terus, menolak permohonan pembatalan (striking-out), atau membenarkan permohonan mengetepikan penghakiman ingkar.
• s.68(1)(e) hingga (g) — tiga yang sama, daripada Mahkamah Tinggi ke Mahkamah Rayuan.

Jika permohonan penghakiman terus gagal, jawapannya ialah bersedia untuk perbicaraan, bukan merayu.

Apa yang berubah pada 2025

Kaedah-Kaedah Mahkamah (Pindaan) 2025, P.U. (A) 265/2025, berkuat kuasa pada 21 Ogos 2025 dan memasukkan Aturan 57 kaedah 1A: hakim Mahkamah Tinggi boleh, atas usulnya sendiri dan pada peringkat prosiding yang paling awal yang munasabah, mengarahkan sesuatu tindakan dipindahkan ke Mahkamah Sesyen apabila, dengan mengambil kira kepentingan pihak-pihak, perkara pokok dan nilai tuntutan itu, adalah adil dan wajar untuk ia didengar dan diselesaikan di situ. Memfailkan di mahkamah yang lebih tinggi bukan lagi pilihan sehala.

Instrumen yang sama menetapkan semula julat kos jumlah kasar di mahkamah rendah di bawah Aturan 59 kaedah 20 — RM2,500 hingga RM15,000 di Mahkamah Majistret dan RM3,000 hingga RM40,000 di Mahkamah Sesyen, melainkan Mahkamah memerintahkan sebaliknya. Itulah risiko kos lawan yang perlu diambil kira sebelum memfailkan.

Berapa lamakah tempoh yang anda ada?

Enam tahun daripada tarikh kausa tindakan itu terakru, bagi tindakan yang berasaskan kontrak atau tort — s.6(1)(a) Akta Had Masa 1953. Enam tahun yang sama meliputi tindakan untuk menguatkuasakan sesuatu award (s.6(1)(c)) dan jumlah yang boleh dituntut di bawah undang-undang bertulis (s.6(1)(d)).

Dua tempoh had masa yang berkaitan terletak dalam seksyen yang sama. Sesuatu penghakiman tidak boleh disaman ke atasnya selepas dua belas tahun daripada tarikh ia menjadi boleh dikuatkuasakan, dan tunggakan faedah ke atas hutang penghakiman tidak boleh dituntut selepas enam tahun daripada tarikh faedah itu kena dibayar — s.6(3).

Seksyen 1(2) mengehadkan Akta ini kepada Semenanjung Malaysia. Tuntutan kontrak yang timbul di Sabah atau Sarawak dikawal selia oleh ordinan negeri yang berkenaan, bukan oleh Akta 254. Untuk bagaimana tempoh itu bermula semula apabila terdapat pengakuan bertulis atau bayaran sebahagian, dan mengapa had masa tidak mempunyai kesan melainkan ia diplidkan, lihat pemulihan hutang.

Kesilapan biasa

Memetik had Mahkamah Sesyen yang sudah lapuk. RM250,000 betul sehingga 2010 dan masih muncul di laman perniagaan Malaysia yang aktif. Angka sebenar ialah RM1 juta.

Memfailkan di Mahkamah Tinggi supaya kelihatan serius. Di bawah RM250,000 anda mewarisi keperluan kebenaran s.68(1)(a), dan sejak Ogos 2025 hakim tetap boleh menghantar tindakan itu turun di bawah Aturan 57 kaedah 1A.

Menganggap Mahkamah Persekutuan sentiasa tersedia. Bagi apa-apa yang bermula di bawah Mahkamah Tinggi, s.96(a) biasanya menutup pintu itu. Jika kemuktamadan penting, itu menjadi hujah bagi klausa timbang tara yang digubal dengan teliti — lihat timbang tara atau mahkamah.

Menganggap enam tahun bermula daripada tarikh invois. Ia bermula daripada terakrunya kausa tindakan, yang bagi sesuatu hutang ialah tarikh pembayaran kena dibayar di bawah kontrak, bukan tarikh seseorang menyedarinya.

Mengabaikan klausa timbang tara. Di mana kontrak mempunyainya, s.10(1) Akta Timbang Tara 2005 menjadikan penggantungan mandatori apabila dipohon, dan jadual bidang kuasa di atas langsung tidak terpakai.

Apa seterusnya

Semak dahulu tarikh had masa, kemudian jumlah yang dituntut tidak termasuk faedah, kemudian laluan rayuan yang anda bersedia membiayai. Untuk apa yang perlu dibuktikan oleh tuntutan asas, lihat Akta Kontrak 1950; untuk tangga daripada surat tuntutan kepada tuntutan statutori, lihat pemulihan hutang.