# Zon Perindustrian Bebas Bayan Lepas — Apa Sebenarnya Yang Dilakukan Oleh Status Zon Bebas

> Apakah itu zon perindustrian bebas dari segi undang-undang kastam, siapa yang mentadbir Bayan Lepas selepas pengisytiharan semula Disember 2024, bagaimana cukai jualan dan cukai perkhidmatan sebenarnya melayannya, dan bagaimana ia dibandingkan dengan gudang pembuatan berlesen.

- Category: business
- Language: ms
- Status: published
- Updated: 2026-08-14
- Canonical: https://negaraku.md/business/bayan-lepas-free-industrial-zone

---

Hampir setiap penerangan yang diterbitkan tentang Zon Perindustrian Bebas Bayan Lepas kini sudah lapuk,
kerana tiga pemberitahuan warta pada Disember 2024 yang tidak diperasan sesiapa.

Sempadan zon itu telah berubah. Pengisytiharan tahun 1974 yang mewujudkannya telah dibatalkan dan Bayan Lepas
diisytiharkan semula di atas pelan ukur baharu berkuat kuasa **23 Disember 2024**. Sumber yang masih menerangkan
zon itu mengikut Pelan Warta 138, 281 dan 289 — termasuk cetakan semula pada pelayan kerajaan —
menerangkan kedudukan sebelum tarikh tersebut.

## Apakah itu zon perindustrian bebas dari segi undang-undang kastam?

Zon bebas ialah suatu kawasan yang diisytiharkan oleh **Menteri Kewangan** melalui pemberitahuan dalam Warta
di bawah **s.3(1) Akta Zon Bebas 1990 (Akta 438)**, dan pemberitahuan itu mesti mentakrifkan
sempadan zon tersebut. Seksyen 2 mentakrifkan *Menteri* sebagai orang yang bertanggungjawab bagi **kewangan**: inilah
undang-undang kastam yang ditadbir oleh MOF dan dikendalikan oleh RMCD. MITI tidak mempunyai peranan di bawah Akta 438.

Seksyen 3(1) membenarkan dua jenis, dan perbezaannya terletak pada ss.11 dan 12 dan bukan pada
takrif-takrifnya:

| | Zon perindustrian bebas (FIZ) | Zon perdagangan bebas (FCZ) |
| --- | --- | --- |
| Tujuan | Pembuatan | Perdagangan — memecah pukal, menggred, membungkus semula, melabel semula |
| Barang yang dibenarkan masuk | Hanya barang yang digunakan **secara langsung** untuk pembuatan, atau barang PCA yang **dimaksudkan untuk eksport** (s.11(1)) | Apa-apa jenis, tertakluk kepada larangan menteri (s.12) |
| Peraturan keluar | Hanya **untuk eksport**, atau ke FCZ dengan kelulusan Pihak Berkuasa (s.8(1)) | Ditadbir oleh s.5 |

Segala-galanya yang lain ialah **kawasan kastam utama** (PCA) — s.2 mentakrifkannya sebagai mana-mana bahagian
Malaysia tidak termasuk zon bebas, Labuan, Langkawi, Tioman dan Pangkor.

Di bawah **s.4**, barang boleh dibawa masuk, dihasilkan atau dikilangkan di dalam zon bebas *tanpa
bayaran apa-apa duti kastam atau duti eksais*. Fahamkan ini sebagai suatu **bukan pengenaan** dan bukan suatu
pengecualian. Menteri boleh menarik semula barang tertentu daripada s.4 melalui perintah di bawah s.6(1), dan
s.6(2) kemudian mengenakan Akta Kastam dan Akta Eksais ke atasnya seolah-olah zon itu berada di dalam PCA.

### Peruntukan anggapan — petikan yang semua orang tersalah, dua kali

Panduan sering menulis bahawa *Akta Zon Bebas menganggap zon bebas sebagai suatu tempat di luar
Malaysia*. Ayat itu mengandungi dua kesilapan.

**Pertama, ia tidak berada dalam seksyen operatif Akta 438.** Anggapan Akta 438 sendiri ialah s.7(1): barang
yang pergi dari PCA ke zon dianggap **dieksport dari Malaysia**, dan barang yang datang dari zon ke PCA
dianggap **diimport ke Malaysia**. Perkataan *tempat di luar Malaysia* dimasukkan ke dalam
statut *lain* melalui Jadual Ketiga.

**Kedua, perkataan itu telah pun berubah.** **Akta Kastam 1967 s.2(1A)** yang semasa menganggap suatu
zon bebas sebagai suatu tempat **di luar kawasan kastam utama** — bukan di luar Malaysia — dan mengenakan
s.31 dan Bahagian IVA, V, VI dan VII ke atasnya juga. **Akta Eksais 1976** beralih dengan cara yang sama,
dan dua sasaran lain Jadual Ketiga telah dimansuhkan.

## Bagaimana cukai jualan dan cukai perkhidmatan sebenarnya melayan zon itu

**Akta Cukai Jualan 2018 (Akta 806)** menggunakan suatu kategori yang dipanggil **kawasan khas**, ditakrifkan dalam s.2
sebagai mana-mana **zon bebas, gudang berlesen dan gudang pembuatan berlesen**, Kawasan
Pembangunan Bersama, dan suatu pangkalan bekalan petroleum yang dilesenkan di bawah s.77B Akta Kastam 1967.

- **s.55** — dalam Bahagian itu, *Malaysia* tidak termasuk kawasan khas dan kawasan yang ditetapkan
- **s.56** — Akta itu tidak terpakai kepada barang yang **dikilangkan di dalam** kawasan khas, dan itulah sebabnya seorang pengeluar di dalam zon itu tidak boleh berdaftar sebagai pengeluar berdaftar
- **s.57(a)** — tiada cukai jualan ke atas barang yang memasuki kawasan khas, bergerak antara kawasan khas, atau bergerak ke kawasan yang ditetapkan, kecuali barang yang ditetapkan oleh **P.U.(A) 207/2018**
- **s.57(b)** — cukai jualan **memang** dikenakan ke atas barang yang diangkut ke Malaysia dari kawasan khas, **seolah-olah pengangkutan itu ialah pengimportan ke Malaysia**

Seksyen 57(b) ialah tempat wangnya berada. Menjual keluar dari Bayan Lepas ke pasaran domestik ialah suatu
peristiwa import. Pelegaan itu ialah suatu perimeter, bukan subsidi. Satu kemudahan yang jarang disebut: **item
54 Jadual A kepada P.U.(A) 210/2018** meliputi seorang pengeluar zon bebas yang menghantar barang separuh
siap keluar untuk kerja subkontrak dan kembali, dengan cagaran yang sama dengan cukai jualan.

### Cukai perkhidmatan berjalan ke arah bertentangan, dan inilah yang mahal

**Akta Cukai Perkhidmatan 2018 (Akta 807)** meminjam takrif *kawasan khas* yang sama dan mencapai
suatu hasil yang sangat berbeza:

- **s.53** — tiada cukai perkhidmatan ke atas perkhidmatan bercukai yang disediakan **di dalam atau antara** kawasan khas, melainkan Menteri menetapkan sebaliknya di bawah s.56
- **s.54** — seseorang yang **tempat perniagaan utamanya berada di dalam kawasan khas** mesti mengenakan cukai perkhidmatan ke atas perkhidmatan bercukai yang disediakannya di dalam Malaysia
- **s.55** — seorang **orang berdaftar yang tempat perniagaan utamanya berada di Malaysia** mesti mengenakan cukai perkhidmatan ke atas mana-mana perkhidmatan bercukai yang disediakannya **kepada suatu kawasan khas**

Baca s.55 dua kali. Penyedia logistik, perunding IT dan pembaik peralatan Malaysia anda semua
mengenakan cukai perkhidmatan pada invois ke dalam kilang Bayan Lepas. Hanya perkhidmatan yang bergerak antara kawasan khas
dilegakan. Penulis yang menyatakan zon bebas berada di luar jaring SST sedang menerangkan cukai
jualan dan salah menggeneralisasikannya.

## Instrumen manakah yang mengisytiharkan Bayan Lepas?

Tiga yang semasa, semuanya baharu — tetapi suatu asal 1974 datang dahulu.

Zon itu asalnya diisytiharkan oleh **P.U.(A) 356/1974**, diwartakan pada 10 Oktober 1974 di bawah
**Akta Zon Perdagangan Bebas 1971 (Akta 24)**. Ia terus wujud selepas pemansuhan Akta itu melalui **s.50 Akta
438**, yang menganggap suatu zon perdagangan bebas yang masih wujud sebagai suatu zon perindustrian bebas yang diisytiharkan di bawah s.3.

Kemudian, berkuat kuasa **23 Disember 2024**:

| Instrumen | Kesan |
| --- | --- |
| **P.U.(B) 510/2024** | Membatalkan pengisytiharan 1974 |
| **P.U.(B) 511/2024** | Mengisytiharkan semula Bayan Lepas di bawah s.3(1) — Mukim 12, Daerah Barat Daya, Pulau Pinang, disempadani oleh garis kelabu di atas **Pelan Warta PW2101 hingga PW2104** |
| **P.U.(B) 512/2024** | Menggantikan item 10 Jadual Kedua, di bawah s.10(2), supaya sepadan |

Dua perkara struktur mengelirukan penyelidik. **Pengisytiharan ialah pemberitahuan P.U.(B), bukan
perintah P.U.(A)** — siri P.U.(A) hanya mengembalikan Peraturan dan Perintah Pengecualian Barang,
dan itulah sebabnya pengisytiharan begitu kerap dilaporkan sebagai tidak dapat dikesan. Dan **Jadual Kedua
bukan pengisytiharan**: ia dibuat di bawah s.10 dan menyenaraikan zon berbanding *aktiviti* yang diluluskan
di dalamnya, item 10 ialah Bayan Lepas dan item 9 ialah Perai.

Jadi suatu alamat zon bebas ialah suatu petak yang diukur pada suatu pelan yang didepositkan. Suatu poskod Bayan Lepas bukanlah
status zon bebas, dan suatu pakej yang memetik Pelan Warta 138, 281 dan 289 mendahului Disember 2024.

## Siapa yang sebenarnya mentadbirnya?

Bukan MIDA, bukan MITI, bukan Perbadanan Pembangunan Pulau Pinang, dan bukan InvestPenang.

Di bawah **s.3(2)** Menteri melantik suatu Pihak Berkuasa untuk mentadbir, menyelenggara dan mengendalikan setiap
zon — suatu badan berkanun, suatu jabatan kerajaan, atau suatu syarikat. Dalam senarai yang diterbitkan RMCD, Pihak
Berkuasa bagi **Bayan Lepas, Pulau Pinang (Fasa I)** ialah **Majlis Bandaraya Pulau Pinang**, iaitu
Majlis Bandaraya Pulau Pinang. FIZ Seberang Perai di tanah besar tertakluk kepada **Majlis Perbandaran
Seberang Perai**.

Pihak Berkuasa bukanlah tuan tanah yang pasif. Kelulusannya, selepas berunding dengan Ketua Pengarah,
melepaskan barang ke dalam PCA di bawah s.5(2)(c) dan menadbir penghantaran ke suatu FCZ di bawah s.8(1)(b),
dan di bawah s.13 ia mesti memagari zon itu dan menempatkan pegawai kastam. Kawalan barang harian terletak
dengan **Cawangan Zon Perindustrian Bebas** RMCD.

**Zon perdagangan bebas** Pulau Pinang berkhidmat untuk rantaian bekalan yang sama secara berasingan: Kargo MAS dan
Kompleks Kargo Udara Kedua di Lapangan Terbang Antarabangsa Pulau Pinang di bawah **Malaysia Airports Holdings
Berhad**, serta Jeti Air Dalam dan Terminal Kontena Butterworth Utara di bawah **Suruhanjaya Pelabuhan
Pulau Pinang**. Seorang pengeksport biasanya menyentuh suatu FCZ ke luar dan FIZ ke dalam.

## Realiti rantaian bekalan E&E

**Laporan Prestasi Pelaburan Malaysia 2025** MIDA meletakkan pelaburan pembuatan yang diluluskan bagi Pulau Pinang pada
**RM22,375.4 juta** daripada jumlah kebangsaan **RM131,297.1 juta** — kira-kira **17%** —
merentasi **232 projek**, menduduki **tempat kedua di peringkat kebangsaan** bagi pelaburan pembuatan yang diluluskan.
Terbitan **KDNK mengikut Negeri 2025** DOSM
merekodkan pembuatan pada **47.3% daripada KDNK Pulau Pinang** berbanding kebangsaan **23.0%**.

Satu perangkap statistik. Terbitan perdagangan DOSM mencetak bahagian **51.3%** bagi E&E — itu ialah E&E sebagai
bahagian daripada eksport *terkilang*, bukan jumlah eksport. Berbanding jumlah eksport 2025 sebanyak
**RM1,606,650 juta**, E&E pada **RM711,613 juta** ialah **44.3%**. Kedua-duanya kerap ditukar ganti.

Ambil angka ini daripada terbitan penerbitan DOSM, bukan CSV data terbukanya — CSV KDNK negeri ialah
edisi lapuk yang dihurai dengan bersih tetapi mengembalikan nombor yang salah.

### Status zon bebas bukan suatu insentif

Ia tidak mengandungi apa-apa kadar cukai, tempoh pengecualian atau elaun. Ia ialah suatu perimeter kastam, dan
lapan belas zon lain mempunyai perimeter yang sama.

Setiap faedah fiskal yang dinikmati oleh seorang pengeluar Bayan Lepas datang daripada suatu instrumen kebangsaan
berasingan, dan lalai bersejarah kini telah ditutup: MIDA berhenti menerima permohonan insentif pembuatan
baharu di bawah Akta Penggalakan Pelaburan 1986 pada **3.00 petang pada
28 Februari 2026**, dengan permohonan baharu dinilai di bawah **Rangka Kerja Insentif Baharu** mulai
**1 Mac 2026**. Kelulusan sedia ada tidak terjejas, tetapi suatu rancangan yang masih berbunyi *mohon
Taraf Perintis dalam FIZ* sedang merancang terhadap suatu tingkap yang telah ditutup.

**Strategi Semikonduktor Kebangsaan** MITI bertarikh 28 Mei 2024 membuat perkara yang sama: ia menyebut
Bayan Lepas sekali sahaja, secara deskriptif, dan tidak memperuntukkan apa-apa secara geografi. Kedalaman pemasangan,
ujian dan pembungkusan kelompok itu ialah asetnya. Penetapan itu ialah paip.

## FIZ atau gudang pembuatan berlesen?

Gudang pembuatan berlesen (LMW) dilesenkan di bawah **s.65A Akta Kastam 1967**, yang membolehkan Ketua Pengarah
melesenkan seseorang untuk menjalankan suatu proses pembuatan ke atas barang yang boleh dikenakan duti kastam. Apabila
dilepaskan untuk penggunaan dalam negeri, **s.65A(3)(b)** mengira duti seolah-olah barang itu telah diimport.

| | Zon perindustrian bebas | Gudang pembuatan berlesen |
| --- | --- | --- |
| Asas undang-undang | Akta 438, pengisytiharan s.3(1) | Akta Kastam 1967, lesen s.65A |
| Diberikan oleh | **Menteri Kewangan**; Pihak Berkuasa di bawah s.3(2) | **Ketua Pengarah Kastam**, mengikut premis |
| Lokasi | Hanya di dalam kawasan yang diwartakan | Mana-mana premis yang Kastam akan lesenkan |
| Status cukai jualan | **Kawasan khas**, Akta 806 s.2 | **Kawasan khas**, Akta 806 s.2 — sama |
| Cukai perkhidmatan ke dalam | Boleh dikenakan, Akta 807 s.55 | Boleh dikenakan, Akta 807 s.55 — sama |

MIDA menyatakannya secara jelas: LMW wujud supaya syarikat dapat menikmati kemudahan FIZ di tempat penubuhan suatu
zon tidak praktikal mahupun diingini, dan kemudahan yang diberikan adalah serupa. Jika tapak anda
berada di dalam PW2101 hingga PW2104, laluan FIZ adalah semula jadi. Tiga kilometer jauhnya di Batu Maung,
LMW menyampaikan kedudukan yang secara material sama tanpa mengalihkan kilang.

**Peraturan eksport 80% bukan undang-undang, dan ia bukan tentang FIZ.** Tiada peratusan eksport
di mana-mana dalam Akta 438 — s.11(1) bersifat kualitatif, *dimaksudkan untuk eksport*, dan s.8 menyekat pengeluaran
secara mutlak dan bukan mengikut nisbah. Angka 80% itu datang daripada **panduan kelayakan LMW MIDA**,
yang menyatakan bahawa syarikat yang *biasanya diluluskan* ialah mereka yang keseluruhan pengeluarannya, atau tidak
kurang daripada 80%, dimaksudkan untuk eksport.

Kedua-dua laluan itu tidak menghapuskan keperluan bagi suatu **lesen pembuatan** di bawah s.3(1) Akta Penyelarasan
Perindustrian 1975 di tempat ambang dilepasi.

## Kesilapan lazim

**Memetik Pelan Warta 138, 281 dan 289.** Digantikan pada 23 Disember 2024 oleh P.U.(B) 511/2024.
Pelan semasa ialah PW2101 hingga PW2104. Cetakan semula yang dihoskan kerajaan masih membawa nombor lama
dan betul hanya untuk tarikhnya sendiri.

**Menulis bahawa zon bebas dianggap berada di luar Malaysia.** Akta Kastam kini menyatakan di luar suatu
**kawasan kastam utama**, dan mengenakan s.31 dan Bahagian IVA, V, VI dan VII ke atas zon itu juga.

**Menganggap cukai perkhidmatan mengikut cukai jualan.** Ia tidak. Di bawah s.55 Akta 807 seorang penyedia
berdaftar Malaysia mengenakan cukai perkhidmatan ke atas perkhidmatan yang dibekalkan ke dalam zon.

**Memetik Jadual Kedua sebagai pengisytiharan.** Ia ialah suatu jadual aktiviti s.10; pengisytiharan
itu ialah suatu pemberitahuan P.U.(B) yang berasingan.

**Menamakan pentadbir yang salah.** InvestPenang mempromosi, MBPP mentadbir zon itu, RMCD
mengawal barang, MOF mengisytiharkannya.

**Melayan zon itu sebagai insentif.** Ia tidak membawa apa-apa kadar cukai, dan laluan Taraf Perintis
yang berada di atasnya telah ditutup kepada permohonan pembuatan baharu pada 28 Februari 2026.

## Apa seterusnya

Sahkan tiga perkara sebelum menetapkan suatu tapak. Pertama, sama ada lot itu berada di dalam Pelan Warta
PW2101 hingga PW2104 — itu menentukan segala-galanya yang lain, dan ia berubah cukup baru-baru ini sehingga
nasihat lama tidak boleh dipercayai. Kedua, sama ada gabungan output anda boleh hidup dengan s.8. Ketiga, modelkan
kos cukai perkhidmatan anda ke atas perkhidmatan Malaysia yang masuk, kerana baris itu bertahan melepasi pagar.

Kemudian jalankan insentif secara berasingan melalui MIDA di bawah Rangka Kerja Insentif Baharu.

Satu nota untuk sesiapa yang mengesahkan secara bebas: *Panduan mengenai Kawasan Khas* RMCD bertarikh 3 Oktober
2018 dan senarai pihak berkuasanya hanya bercap sehingga 3 Ogos 2023, jadi kedua-duanya mendahului pengisytiharan semula.
Semak warta, bukan panduan.

## Sources

- Free Zones Act 1990 (Act 438), online version of updated text as at 15 December 2025 — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputaktap/3226821_BI/Act%20438%20(Online%202026).pdf (Attorney General's Chambers)
- Free Zones (Declaration) Notification, P.U.(B) 511/2024 — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputp/2571551/PUB%20511.pdf (Attorney General's Chambers)
- Sales Tax Act 2018 (Act 806), updated text as at 30 December 2024 — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputaktap/2039373_BI/ACT%20806%20-%20FINAL%2030.12.2024.pdf (Attorney General's Chambers)
- Service Tax Act 2018 (Act 807), online version 2024 — https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputaktap/2590513_BI/Act%20807%20(Online%202024).pdf (Attorney General's Chambers)
- List of Free Zones and Free Zone Authorities — https://www.customs.gov.my/en/business/facilitation/free-zone/list-of-free-zones-free-zone-authorities (Royal Malaysian Customs Department)
- Free Zones (Amendment) Regulations 2023, P.U.(A) 131/2023 (reg. 2 cites the Free Zones Regulations 1991 [P.U. (A) 321/1991]) — https://ccs-co.com/wp-content/uploads/124.1-Free-Zones-Amendment-Regulations-2023-P.U.-A-131_2023.pdf (Attorney General's Chambers (Federal Government Gazette))
- Electrical & Electronics — Penang E&E exports RM358.1 billion (2024), 60% of national — https://investpenang.gov.my/electrical-electronics/ (InvestPenang)
- Malaysia Investment Performance Report 2025 — https://www.mida.gov.my/wp-content/uploads/2026/03/MIDA_IPR.2025.pdf (MIDA)
- Gross Domestic Product by State 2025, released 1 July 2026 — https://www.dosm.gov.my/uploads/release-content/file_20260701120804.pdf (Department of Statistics Malaysia)
- Malaysia's External Trade Statistics, December 2025 — https://storage.dosm.gov.my/trade/trade_2025-12_headline_en.pdf (Department of Statistics Malaysia)

---
Source of truth: https://github.com/negaraku-md/NegaraKu.md
License: CC BY-SA 4.0