Arbitration or Court? Choosing a Dispute Clause Under Malaysian Law

Klausa timbang tara biasanya menjadi klausa terakhir yang dirunding dan yang pertama menjadi penting apabila sesuatu perkara tidak menjadi. Kebanyakan templat Malaysia masih membawa klausa yang digubal berdasarkan andaian yang tidak lagi benar sejak 2018: bahawa pihak yang kalah boleh membawa persoalan undang-undang ke Mahkamah Tinggi.

Ia tidak boleh. Seksyen 42 dan 43 Akta Timbang Tara 2005 telah dimansuhkan oleh Akta Timbang Tara (Pindaan) (No. 2) 2018 (Akta A1569). Memilih timbang tara di Malaysia hari ini bermakna memilih kemuktamadan, sama ada anda berniat begitu atau tidak.

Apa yang sebenarnya diberikan oleh Akta

Pintu yang kukuh. Seksyen 8 memperuntukkan bahawa tiada mahkamah boleh campur tangan dalam perkara yang dikawal selia oleh Akta kecuali di mana Akta memperuntukkan sedemikian. Seksyen 10(1) kemudiannya menjadikan penggantungan prosiding mahkamah mandatori apabila satu pihak memohon sebelum mengambil apa-apa langkah lain, melainkan perjanjian timbang tara itu terbatal dan tidak sah, tidak berkuat kuasa atau tidak dapat dilaksanakan. Ketepatan masa amat penting — memfailkan pembelaan terlebih dahulu boleh menyebabkan hak untuk penggantungan itu hilang.

Perjanjian bertulis, ditakrifkan secara luas. Seksyen 9(3) memerlukan bentuk bertulis, tetapi s.9(4) menganggap keperluan itu dipenuhi jika kandungannya direkodkan dalam apa jua bentuk walaupun kontrak itu dimeterai secara lisan atau melalui tingkah laku, dan s.9(4A) menerima komunikasi elektronik.

Kawalan pihak-pihak ke atas undang-undang dan tempat (seat). Seksyen 30(1) mengarahkan tribunal untuk memakai peraturan undang-undang yang dipilih oleh pihak-pihak; s.30(3) menganggap pilihan sesuatu sistem undang-undang sebagai pilihan undang-undang substantifnya, bukan peraturan konfliknya. Seksyen 22 menyerahkan tempat (seat) kepada pihak-pihak, dan kepada tribunal jika tiada persetujuan.

Timbang tara domestik dan antarabangsa bukan rejim yang sama. Di bawah s.3(2), timbang tara domestik yang bertempat di Malaysia mendapat Bahagian I, II dan IV serta Bahagian III melainkan pihak-pihak memilih keluar. Di bawah s.3(3), timbang tara antarabangsa yang bertempat di Malaysia hanya mendapat Bahagian III jika pihak-pihak memilih masuk. Bahagian III adalah di mana penggabungan (s.40), persoalan undang-undang awal (s.41), kerahsiaan (s.41A) dan kos (s.44) terletak — jadi pemilihan keluar mempunyai kesan yang jauh melebihi apa yang biasanya diniatkan oleh pihak-pihak.

Kerahsiaan melalui statut. Seksyen 41A melarang penerbitan, pendedahan atau penyampaian maklumat berkaitan prosiding atau award, dengan pengecualian bagi menuntut atau mempertahankan hak undang-undang, mematuhi kewajipan yang terhutang kepada mana-mana badan kerajaan atau pengawal selia atau mahkamah, dan pendedahan kepada penasihat. Seksyen 41B mengekalkan prosiding mahkamah berkaitan daripada didengar secara terbuka melainkan mahkamah mengarahkan sebaliknya.

Kebolehkuatkuasaan merentas sempadan. Seksyen 38 membenarkan sesuatu award, sama ada bertempat di Malaysia atau dibuat di sesebuah Negara asing yang menjadi pihak kepada Konvensyen New York, diiktiraf dan dikuatkuasakan melalui pemasukan sebagai penghakiman. Seksyen 39 menghadkan penolakan kepada alasan-alasan Konvensyen sahaja. Penghakiman mahkamah Malaysia tidak dapat merentasi sempadan sehampir itu.

Apa yang anda korbankan

Kemuktamadan memberi kesan kepada kedua-dua belah pihak. Seksyen 37 hanya membenarkan pengetepian atas alasan ketidakupayaan, perjanjian timbang tara yang tidak sah, ketiadaan notis yang wajar atau ketidakupayaan mengemukakan kes, award yang di luar skop penyerahan, komposisi atau prosedur yang tidak teratur, ketidakbolehtimbangtaraan, atau percanggahan dengan dasar awam Malaysia — yang ditakrifkan oleh s.37(2) termasuk penipuan, rasuah dan pelanggaran keadilan asasi. Permohonan mesti dibuat dalam tempoh sembilan puluh hari selepas menerima award (s.37(4)), kecuali di mana penipuan atau rasuah didakwa (s.37(5)).

Anda juga kehilangan mekanisme lalai mahkamah. Tiada hakim percuma, tiada penghakiman terus secara automatik, tiada writ sitaan dan jualan. Anda membayar tribunal, institusi dan tempat, dan anda masih perlu ke Mahkamah Tinggi untuk penguatkuasaan.

Apa yang ditambah oleh Peraturan AIAC 2026

Peraturan Timbang Tara AIAC 2026 berkuat kuasa pada 1 Januari 2026 dan, melalui perenggan C Garis Panduan dan Permohonan, menggantikan semua edisi terdahulu melainkan pihak-pihak bersetuju sebaliknya; perenggan D mengekalkan edisi terdahulu bagi timbang tara yang telah dimulakan. Peraturan Timbang Tara Jejak Pantas AIAC yang berasingan kini digabungkan sebagai Prosedur Jejak Pantas.

Peruntukan yang paling kerap menentukan pilihan:

Ciri	Peraturan	Kesan
Prosedur Jejak Pantas	7	Tersedia melalui persetujuan, apabila tuntutan di bawah USD3,000,000 bagi antarabangsa atau RM2,000,000 bagi domestik, atau atas kecemasan luar biasa; penimbang tara tunggal, dokumen sahaja, award dalam tempoh enam bulan daripada penubuhan
Penentuan ringkas	9	Penyelesaian tuntutan atau pembelaan tanpa perbicaraan penuh
Penimbang tara kecemasan	12–14	Relief interim sebelum tribunal wujud
Tempat lalai	29.2	Kuala Lumpur, melainkan tribunal menentukan sebaliknya
Bahasa lalai	30.2	Bahasa Inggeris
Pembiayaan pihak ketiga	31	Kewajipan pendedahan
Semakan teknikal	42	Draf award dikemukakan kepada Mahkamah AIAC dalam tempoh 90 hari selepas penutupan prosiding, sebelum ditandatangani

Seksyen 11 Akta kekal tersedia bersama Peraturan: sesuatu pihak boleh memohon kepada Mahkamah Tinggi untuk langkah-langkah interim sebelum atau semasa timbang tara, termasuk pemeliharaan aset dan jaminan kos.

Kesilapan biasa

Menggubal hak rayuan ke dalam klausa. Tiada apa untuk dirayu. Seksyen 42 dan 43 telah tiada.

Memilih keluar daripada Bahagian III dalam kontrak domestik tanpa membacanya. Anda kehilangan kerahsiaan berkanun di bawah s.41A bersama-sama penggabungan dan rejim kos.

Membiarkan tempat tidak dinyatakan dan menganggap ia tidak penting. Tempat menentukan mahkamah penyeliaan dan bidang kuasa pengetepian. Di bawah Peraturan AIAC 29.2 ia lalai kepada Kuala Lumpur — yang mungkin tepat sekali, atau tersasar sama sekali.

Menganggap had masa (limitation) tidak terpakai. Seksyen 30(1) Akta Had Masa 1953 memakai Akta itu dan undang-undang had masa lain kepada timbang tara sebagaimana ia terpakai kepada tindakan mahkamah.

Mengambil langkah dalam tindakan mahkamah sebelum memohon penggantungan. Seksyen 10(1) memerlukan permohonan dibuat sebelum apa-apa langkah lain dalam prosiding.

Apa seterusnya

Jika jumlah pertikaian adalah kecil dan penghutang berada di Malaysia, laluan mahkamah dengan tingkat kewangan tetapnya biasanya lebih murah dan mekanisme penguatkuasaannya lebih kukuh. Jika pihak lawan berada di luar negara, Konvensyen New York menjadi hujah penentu bagi timbang tara. Apa jua pilihannya, buat keputusan sebelum menandatangani — s.10(1) menjadikan klausa itu amat sukar dielakkan selepas itu.